Nghệ sĩ TP Hồ Chí Minh tri ân Tổ nghiệp sân khấu

Không khí ngày Giỗ Tổ nghề sân khấu tại Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội TP Hồ Chí Minh.

Ngày 22/9, tức 12/8 âm lịch, đúng ngày chính Giỗ Tổ nghề sân khấu và Ngày Sân khấu Việt Nam, không khí tại nhiều đơn vị nghệ thuật ở TP Hồ Chí Minh trở nên trang trọng, ấm áp. Các thế hệ nghệ sĩ, đạo diễn, tác giả, cán bộ, viên chức và người lao động cùng trở về dâng hương, tưởng nhớ Tổ nghiệp, tri ân những người đã góp phần gìn giữ và trao truyền nghệ thuật sân khấu.

Trước đó, ngày 21/9, Trung tâm Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh tổ chức lễ dâng hương kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam tại các cơ sở trực thuộc, gồm trụ sở chính, Nhà hát Thành phố, Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ, Rạp Xiếc tại Công viên Gia Định và sân khấu múa rối nước tại Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh.

Ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao TP Hồ Chí Minh thành kính dâng hương kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam tại Trung tâm Nghệ thuật Thành phố.

Ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh (Sở VHTT), cùng lãnh đạo Trung tâm, cán bộ, viên chức, người lao động, đạo diễn và văn nghệ sĩ đã thành kính dâng hương tưởng nhớ Tổ nghiệp. Từ sân khấu, rạp xiếc đến không gian múa rối, nghi lễ được tổ chức trang nghiêm, thể hiện lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước.

Không chỉ là nghi thức thường niên, lễ dâng hương còn là dịp để những người làm nghề gặp gỡ, thăm hỏi và cùng nhìn lại chặng đường gắn bó với sân khấu. Trong không khí lắng đọng, nhiều nghệ sĩ nhắc nhớ về người thầy, đồng nghiệp và những bài học nghề được truyền lại qua từng vai diễn, từng buổi tập, từng đêm diễn.

Sáng 22/9, tại Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội TP Hồ Chí Minh, lễ Giỗ Tổ diễn ra trang trọng. Các nghệ sĩ, người lao động của Nhà hát cùng nhiều đồng nghiệp gắn bó với nghệ thuật hát bội trở về dâng hương trong ngày chính Giỗ. Với nghệ sĩ hát bội, tục thờ Tổ có vị trí đặc biệt trong đời sống nghề nghiệp. Trước những dịp biểu diễn quan trọng, nhiều nghệ sĩ vẫn giữ thói quen thắp hương trước bàn thờ Tổ như một cách bày tỏ sự kính trọng với nghề.

Ban lãnh đạo và cán bộ Trung tâm Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh dâng hương tưởng nhớ Tổ nghiệp.

Không khí trang nghiêm, long trọng tại Trung tâm Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh.

Giỗ Tổ vì thế không chỉ mang ý nghĩa tâm linh. Với người làm sân khấu, đây còn là dịp để mỗi nghệ sĩ tự nhắc mình về thái độ với nghề, với đồng nghiệp và với khán giả. Lòng thành kính với Tổ nghiệp được gắn với sự nghiêm túc trong lao động nghệ thuật, ý thức giữ gìn chuẩn mực nghề nghiệp và trân trọng công sức của các thế hệ đi trước.

Hát bội là một trong những loại hình sân khấu truyền thống có quá trình trao truyền nghề nghiệp lâu đời. Nhiều kỹ thuật biểu diễn, cách hát, động tác, hóa trang, phục trang và kinh nghiệm sân khấu được truyền từ thầy sang trò qua thực hành. Bởi vậy, trong ngày Giỗ Tổ, sự hiện diện của nhiều thế hệ nghệ sĩ càng làm rõ ý nghĩa của việc giữ nghề bằng sự tiếp nối.

Không gian dâng hương cũng trở thành nơi những người làm nghề gặp lại nhau, chia sẻ câu chuyện phía sau sân khấu. Những nghệ sĩ nhiều năm gắn bó với hát bội gặp lớp nghệ sĩ trẻ; người đi trước trao lại kinh nghiệm, người hôm nay tiếp tục tìm cách đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng.

Ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao (thứ 2 từ phải qua) chụp hình cùng Ban lãnh đạo và các nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội TP Hồ Chí Minh.

Nghi thức ban trống thỉnh Tổ.

Các nghi thức Giỗ Tổ nghề sân khấu được diễn ra trang nghiêm và xúc động.

Theo Quyết định số 13/QĐ-TTg ngày 4/1/2011 của Thủ tướng Chính phủ, ngày 12/8 âm lịch hằng năm là Ngày Sân khấu Việt Nam. Đây là dịp để động viên đội ngũ văn nghệ sĩ trong lĩnh vực sân khấu phát huy giá trị truyền thống, sáng tạo thêm nhiều tác phẩm và hoạt động nghệ thuật phục vụ công chúng.

Tại TP Hồ Chí Minh, tục thờ Tổ không chỉ hiện diện ở hát bội, cải lương mà còn được duy trì ở kịch nói, múa rối, xiếc và nhiều hoạt động biểu diễn khác. Ở nhiều nhà hát, sân khấu, bàn thờ Tổ trở thành một phần quen thuộc của không gian nghề nghiệp, gắn với nếp sinh hoạt tinh thần của nghệ sĩ.

Cũng trong sáng 22/9, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang tổ chức lễ Giỗ Tổ truyền thống ngành sân khấu năm 2026 với sự tham dự của nhiều nghệ sĩ, tác giả, đạo diễn, viên chức, người lao động và những người gắn bó với sân khấu cải lương.

Nghệ sĩ hát bội thành kính tri ân Tổ nghề.

Các nghệ sĩ trình diễn tiết mục trong Lễ Đại bội.

Sự trở về của nhiều thế hệ nghệ sĩ tạo nên không khí gần gũi. NSƯT Lê Thiện - nguyên Phó Giám đốc Nhà hát, đạo diễn Huỳnh Mai - nguyên Phó Giám đốc Nhà hát, NSND Thoại Miêu, NSND Thanh Vy, đạo diễn NSƯT Hoa Hạ cùng nhiều nghệ sĩ, đồng nghiệp đã gặp lại nhau trong ngày hướng về Tổ nghiệp.

Trước bàn thờ Tổ, những câu chuyện nghề được nối dài từ thế hệ này sang thế hệ khác. Những nghệ sĩ từng có nhiều năm đứng trên sân khấu gặp lại đồng nghiệp, trong khi lớp nghệ sĩ hôm nay tiếp tục con đường mà các thế hệ trước đã gây dựng.

Năm 2026 cũng là dấu mốc 50 năm hình thành và phát triển của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang (1976 - 2026). Nửa thế kỷ hoạt động là chặng đường gắn với nhiều thế hệ nghệ sĩ, tác phẩm và những đêm diễn của sân khấu cải lương TP Hồ Chí Minh.

Không khí Giỗ Tổ nghề tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang.

NSND Trịnh Kim Chi, Chủ tịch Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh (thứ 2 từ phải qua) hội ngộ cùng các nghệ sĩ cải lương trong ngày Giỗ Tổ nghề sân khấu.

Từ hát bội, cải lương đến kịch nói, xiếc, múa rối và các loại hình biểu diễn khác, Giỗ Tổ sân khấu vẫn giữ vị trí riêng trong đời sống của người làm nghề. Những nén hương dâng lên Tổ nghiệp gửi gắm lòng biết ơn đối với tiền nhân, sự trân trọng dành cho người thầy và ý thức của mỗi nghệ sĩ về phần việc mình đang tiếp nhận.

Ngày chính Giỗ vì thế không chỉ là cuộc hội ngộ của giới sân khấu. Đó còn là dịp để người làm nghề trở về với cội nguồn, để kinh nghiệm, ký ức và tình yêu sân khấu tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.