Nghệ sĩ Xuân Yến: Nữ hổ tướng gia tộc Minh Tơ và mối duyên đặc biệt với Kim Tử Long

Nghệ sĩ Xuân Yến (1944–2023) là hiện thân của dòng máu nghệ thuật chảy suốt 6 đời trong đại gia tộc Vĩnh Xuân - Bầu Thắng - Minh Tơ - Thanh Tòng. Là con gái của cố nghệ sĩ Minh Tơ và chị ruột của NSND Thanh Tòng, bà được tôi luyện trong cái nôi khắt khe nhất của nghệ thuật tuồng cổ, trở thành một nghệ sĩ đa năng từ đào văn, đào võ đến các vai mụ và tì nữ.

Nữ hổ tướng sân khấu Hồ Quảng và vai diễn A Phò bất hủ

Vào thập niên 60, nghệ sĩ Xuân Yến rạng danh trong nhóm Ngũ nữ hổ tướng của sân khấu Hồ Quảng. Bà chinh phục khán giả qua những vai diễn oai phong như Phàn Lê Huê, Lưu Kim Đính hay vẻ sắc sảo khi hóa thân thành Điêu Thuyền, Bàng Quý Phi. Tuy nhiên, đỉnh cao sự nghiệp của bà gắn liền với vai A Phò trong vở Tô Hiến Thành xử án. Đây là nhân vật gián điệp ngoại bang được bà thể hiện đầy lươn lẹo, hài hước và duyên dáng, đến mức khán giả thường gọi bà bằng tên nhân vật thay vì tên thật.

Nghệ sĩ Xuân Yến bên các con, cháu ruột đều hoạt động nghệ thuật.

Ngay cả những năm cuối đời, dù phải đối mặt với bệnh tim và tiểu đường, ngọn lửa nghề trong bà vẫn không hề tắt. Mùa Tết 2023, dù sức khỏe suy giảm và cần người dìu, bà vẫn kiên quyết lên sân khấu tái hiện vai A Phò để hỗ trợ con cháu và đoàn hát. Nghệ sĩ Công Minh, em trai bà, chia sẻ rằng bà luôn cố gắng đến giây phút cuối cùng để truyền nghề cho thế hệ sau.

Bà là nữ hổ tướng đình đám của sân khấu cải lương một thời.

Những năm cuối đời, bà vẫn rất say mê với nghệ thuật.

Mối nhân duyên từ chị em đồng nghiệp đến mẹ vợ - con rể

Bên cạnh sự nghiệp lừng lẫy, nghệ sĩ Xuân Yến còn có mối quan hệ đặc biệt với con rể là NSƯT Kim Tử Long. Trước khi kết hôn với nghệ sĩ Trinh Trinh (con gái bà Xuân Yến), Kim Tử Long và bà vốn là chị em đồng nghiệp thân thiết tại đoàn Minh Tơ. Sự thay đổi vai vế đột ngột từ chị em sang mẹ con từng khiến cả hai bối rối. NSƯT Kim Tử Long hóm hỉnh kể lại rằng anh từng gọi ba má vợ là anh chị, sau đó mới chuyển sang gọi má theo thời gian.

Khoảnh khắc nghệ sĩ Xuân Yến vui vẻ bên con rể trong một show truyền hình.

Bằng lòng bao dung, nghệ sĩ Xuân Yến đã đón nhận chàng rể với sự trân trọng. Bà đánh giá cao cái tâm và sự yêu nghề của Kim Tử Long, đặc biệt là nỗ lực đi diễn để hỗ trợ các nghệ sĩ nghèo. Ngược lại, Kim Tử Long luôn dành sự kính trọng sâu sắc cho mẹ vợ, người mà anh thừa nhận là vô cùng nghiêm khắc trong nghệ thuật.

Kim Tử Long cho biết mẹ vợ khó tính trong nghệ thuật dù cười vui dễ dãi ngoài đời.

Sự ra đi của nghệ sĩ Xuân Yến vào tháng 7/2023 để lại khoảng trống lớn cho gia tộc Minh Tơ và làng cải lương. Dù bà đã không còn, nhưng hình ảnh nữ hổ tướng tinh anh và cốt cách của một nghệ sĩ lớn vẫn sẽ mãi in đậm trong ký ức của những người yêu mến bộ môn nghệ thuật dân tộc.

Trinh Trinh bên mẹ. Nghệ sĩ Xuân Yến đã ra đi để lại nhiều tiếc thương cho gia đình và người hâm mộ.

Tuệ Nhân