'Nghề vàng' của làng biển

Bám biển mùa biển động

Nghề lưới rê bùng nhùng, lưới vây rút chì đánh bắt các loại thủy sản ở tầng nổi và tầng giữa của mặt nước biển như các loại cá thu, cá ngừ, cá bè, cá cờ, cá nục, mực… mang về những mẻ lưới “khủng” giúp nhiều ngư dân trở thành triệu phú.

Ngư dân Bùi Khánh Duy ở thôn Hải Lộc, xã Cửa Việt cho biết, gần 14 năm qua, tàu đánh bắt xa bờ của gia đình anh gắn bó với nghề lưới rê bùng nhùng. Chỉ 3 tháng cuối năm 2025, tàu của gia đình anh Duy thu gần 1,5 tỉ đồng từ đánh bắt các loại cá xung quanh ngư trường Quảng Trị. Mùa này, thường có các đợt áp thấp nhiệt đới luân phiên nhau gây sóng to, gió lớn trên biển nên ngư dân vùng biển bãi ngang với thuyền công suất nhỏ không thể ra khơi. Chỉ có tàu đánh bắt xa bờ công suất lớn được trang bị ngư lưới cụ hiện đại mới có thể hoạt động thường xuyên trên biển. Như đội tàu đánh bắt xa bờ 3 chiếc với công suất từ 800-900 CV/chiếc chuyên làm nghề lưới rê bùng nhùng, chụp mực và lồng bẫy mực lá của gia đình anh Duy hiện đang luân phiên nhau bám biển.

Ngư dân Võ Minh Toàn (ở giữa) chuẩn bị vàng lưới rê bùng nhùng để ra khơi, bám biển - Ảnh: S.H

Ngư dân Võ Minh Toàn ở thôn Hà Lợi Thượng, xã Cửa Việt cho biết, tàu đánh bắt xa bờ với công suất 410 CV của gia đình ông chuyển đổi từ nghề đánh bắt cá hố sang nghề lưới rê bùng nhùng từ năm 2021 đến nay. Trước đây, do tàu có công suất nhỏ, trang thiết bị trên tàu lạc hậu với việc thu lưới bằng tay nên độ dài của lưới khoảng 800m và cao 10m; lưới ngắn nên hiệu quả kinh tế trong đánh bắt thủy hải sản không cao. Hiện tại, hầu hết tàu đánh bắt xa bờ đều có công suất lớn và được trang bị nhiều ngư cụ hiện đại như: Ra đa hàng hải, máy tầm ngư, máy định dạng lưới, bộ đàm, máy thu lưới rê bùng nhùng… Lưới có chiều dài từ 8.000m-10.000m, cao 38m-40m. Do sợi lưới rê bùng nhùng được se từ sợi PE đơn sợi (mỗi sợi lưới gồm 24-72 sợi nhỏ xe sơ lại) nên khi thả lưới vào nước biển, sợi lưới bung ra tạo thành nhiều búi nhỏ có màu sắc giống với nước biển, vì thế cá mắc lưới nhiều hơn. Độ bền của lưới rê bùng nhùng cao với thời gian sử dụng khoảng 10 năm so với loại lưới thường là 2,5 năm. Đánh bắt thủy sản bằng lưới rê bùng nhùng có thể tiến hành trong điều kiện thời tiết xấu với gió lớn đến cấp 5-6 bởi lưới không bị xoắn như các loại lưới rê thông thường khác nên ngư dân có thể tăng thời gian bám biển. Ngư trường đánh bắt bằng nghề lưới rê bùng nhùng rộng và có thể đánh bắt thủy sản ở nhiều vùng biển khác nhau.

“Lọc nước” bắt cá

Ngư dân Hồ Văn Thà ở thôn Long An, xã Cửa Việt cho biết, tàu đánh bắt xa bờ với công suất 700 CV của gia đình anh chuyên làm nghề lưới vây rút chì.

Nghề lưới vây rút chì không như nghề lưới rê bùng nhùng là hoạt động trên biển dài ngày, mà chỉ mất 1-3 ngày/chuyến biển và có thể đánh bắt cả ngày lẫn đêm. Lưới vây rút chì chuyên khai thác thủy sản ở tầng nổi và tầng giữa mặt nước biển theo nguyên lý “lọc nước” bắt cá. Trong quá trình đánh bắt, vàng lưới vây rút chì được thả theo hình tròn trên mặt biển, đến khi lưới được thả xuống biển sẽ có dạng hình trụ tròn. Trung bình đường kính lưới trên mặt nước khoảng 500m-1.000m và sâu khoảng 20m-30m. Khi đàn cá bị vây vào giữa vàng lưới, hệ thống dây rút chì ở phía dưới sẽ kéo lại, tạo thành một chiếc túi lưới khổng lồ. Sau đó, hệ thống dây rút (không chì) ở trên mới thu lại và bắt cá. Những năm gần đây, nhờ đầu tư thêm ngư cụ như: Máy kéo, máy dò... nên số lượng ngư dân trên mỗi tàu đánh bắt xa bờ làm nghề lưới vây rút chì chỉ cần khoảng 4-6 người/tàu, nhưng hiệu quả đánh bắt thủy sản ngày càng tăng lên. Trong 2 tháng cuối năm 2025, tàu xa bờ của gia đình anh đánh bắt ở ngư trường Bạch Long Vĩ với thu nhập gần 1 tỉ đồng. Năm 2025, tàu gia đình anh Thà thu gần 3 tỉ đồng từ nghề lưới vây rút chì.

Trưởng Phòng Kinh tế xã Cửa Việt Hoàng Thanh Lương cho biết, xã Cửa Việt có 271/538 tàu, thuyền có chiều dài từ 6m trở lên và có khoảng 40% tàu, thuyền làm nghề lưới rê bùng nhùng, lưới vây rút chì. Có thể nói, nghề lưới rê bùng nhùng, lưới vây rút chì mang lại hiệu quả kinh tế và năng suất cao hơn các nghề khác; nguồn thủy sản đánh bắt được cũng rất đa dạng, có giá trị kinh tế cao hơn. Nghề lưới rê bùng nhùng, lưới vây rút chì hiện đang mang lại thu nhập cao cho nhiều tàu đánh bắt xa bờ của xã Cửa Việt.

Sỹ Hoàng