Nghẹt mũi, khó thở là biểu hiện của bệnh gì?

Tình trạng nghẹt mũi kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng tập trung và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Nguyên nhân thường gặp gây nghẹt mũi khó thở

Nghẹt mũi là hiện tượng luồng không khí đi qua đường mũi bị cản trở do niêm mạc mũi sưng nề hoặc dịch nhầy tích tụ quá nhiều. Khi đó, người bệnh phải thở bằng miệng, cảm thấy khó chịu, mệt mỏi, đặc biệt về đêm.

Tình trạng này có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên mũi, đi kèm nhiều triệu chứng khác như chảy nước mũi, đau đầu, hắt hơi, đau họng hoặc giảm khả năng ngửi.

Khi niêm mạc mũi bị viêm, các mạch máu giãn nở khiến đường thở hẹp lại, làm người bệnh có cảm giác bí mũi, khó thở. Đồng thời, dịch nhầy không thoát ra ngoài được sẽ tích tụ trong hốc mũi, làm tình trạng nghẹt mũi càng nghiêm trọng hơn.

Các nguyên nhân thường gặp

Cảm lạnh, cảm cúm

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây nghẹt mũi. Virus cảm lạnh hoặc cúm xâm nhập qua đường hô hấp khiến niêm mạc mũi bị viêm, sưng đỏ và tăng tiết dịch nhầy.

Người bệnh thường kèm theo các triệu chứng như:

Hắt hơi;

Chảy nước mũi;

Đau họng;

Ho;

Sốt nhẹ;

Mệt mỏi.

Thông thường, triệu chứng sẽ cải thiện sau vài ngày nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách.

Một số trường hợp nghẹt mũi mạn tính liên quan đến polyp mũi, lệch vách ngăn mũi.

Viêm mũi dị ứng

Những người có cơ địa dị ứng rất dễ bị nghẹt mũi khi tiếp xúc với phấn hoa, bụi nhà, lông động vật, khói thuốc hoặc hóa chất. Khi gặp các tác nhân này, cơ thể sẽ giải phóng histamin gây sưng niêm mạc mũi, chảy nước mũi và nghẹt mũi kéo dài.

Viêm mũi dị ứng thường có biểu hiện:

Hắt hơi liên tục;

Ngứa mũi;

Chảy nước mũi trong;

Nghẹt mũi tăng khi thay đổi thời tiết.

Nếu không kiểm soát tốt, bệnh có thể ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và giấc ngủ.

Viêm xoang

Viêm xoang là tình trạng viêm niêm mạc xoang khiến dịch tiết ứ đọng trong các hốc xoang và gây nghẹt mũi kéo dài. Ngoài khó thở, người bệnh còn có thể gặp:

Đau nhức vùng trán, má hoặc hốc mắt;

Chảy dịch mũi đặc màu vàng hoặc xanh;

Đau đầu;

Hơi thở có mùi;

Giảm khứu giác.

Viêm xoang kéo dài nếu không điều trị có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm ở mắt, tai hoặc đường hô hấp dưới.

Polyp mũi hoặc bất thường cấu trúc mũi

Một số trường hợp nghẹt mũi mạn tính liên quan đến polyp mũi, lệch vách ngăn mũi hoặc phì đại cuốn mũi. Các bất thường này khiến đường thở bị hẹp, gây khó thở kéo dài và thường không đáp ứng tốt với thuốc thông thường. Người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa tai - mũi - họng để xác định nguyên nhân chính xác.

Ô nhiễm môi trường và không khí khô

Khói bụi, ô nhiễm không khí, hóa chất hoặc việc ở lâu trong môi trường điều hòa cũng có thể làm niêm mạc mũi bị kích ứng và gây nghẹt mũi. Không khí quá khô khiến niêm mạc mất độ ẩm tự nhiên, dễ viêm và tăng tiết dịch nhầy.

Cách cải thiện tình trạng nghẹt mũi khó thở

Tùy nguyên nhân gây bệnh mà người bệnh có thể áp dụng các biện pháp điều trị phù hợp.

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý

Nước muối sinh lý giúp làm sạch bụi bẩn, dịch nhầy và các tác nhân gây dị ứng trong hốc mũi. Đây là biện pháp đơn giản, an toàn và có thể áp dụng hàng ngày. Người bệnh nên vệ sinh mũi đúng cách, tránh lạm dụng quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm khô niêm mạc mũi.

Giữ ẩm không khí

Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc đặt một chậu nước trong phòng giúp hạn chế tình trạng khô mũi, đặc biệt khi dùng điều hòa thường xuyên. Ngoài ra, xông hơi bằng nước ấm cũng giúp làm loãng dịch nhầy và hỗ trợ thông thoáng đường thở.

Uống đủ nước

Bổ sung đủ nước giúp dịch nhầy loãng hơn, dễ đào thải ra ngoài và hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch. Người bệnh nên hạn chế rượu bia, cà phê hoặc nước ngọt có gas vì có thể làm cơ thể mất nước và khiến nghẹt mũi nặng hơn.

Sử dụng thuốc đúng hướng dẫn

Một số thuốc xịt thông mũi hoặc thuốc chống dị ứng có thể giúp cải thiện triệu chứng nhanh chóng. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý lạm dụng thuốc co mạch kéo dài vì có thể gây phụ thuộc thuốc và làm nghẹt mũi nặng hơn. Việc dùng thuốc cần có chỉ định hoặc tư vấn từ nhân viên y tế.

Đặc biệt, khi thời tiết giao mùa hoặc môi trường ô nhiễm kéo dài, người có cơ địa dị ứng hoặc mắc bệnh hô hấp mạn tính cần chú ý bảo vệ đường hô hấp nhiều hơn.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu:

Nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày;

Khó thở nhiều;

Sốt cao;

Đau đầu dữ dội;

Chảy dịch mũi màu xanh hoặc có mùi hôi;

Đau vùng mặt;

Nghẹt mũi tái phát nhiều lần.

Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và điều trị hiệu quả, tránh các biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.