Mặc dù đóng vai trò là 'mạch máu' len lỏi khắp ngõ ngách của nền kinh tế, khu vực hộ kinh doanh tại Việt Nam đang rơi vào trạng thái 'phòng thủ' với hơn 84% không có ý định lên doanh nghiệp.
Theo điều tra mới nhất của VCCI, hơn 81% hộ kinh doanh được khảo sát cho biết bị giảm doanh thu trong năm 2025 và chỉ 1,8% hộ kinh doanh dự định mở rộng hoạt động.
Hộ kinh doanh cảm nhận càng mở rộng quy mô thì càng phải đối mặt với kế toán phức tạp hơn, thủ tục thuế nặng nề hơn, chi phí nhân sự và công nghệ tăng lên. Chính những rào cản này khiến động cơ đầu tư mở rộng sẽ bị triệt tiêu đáng kể…
Khảo sát hơn 1.000 hộ kinh doanh vừa được Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố cho thấy bức tranh thị trường ảm đạm khi 81% hộ giảm doanh thu, 75% hộ giảm khách hàng. Trong bối cảnh áp lực tuân thủ gia tăng, phần lớn hộ kinh doanh không muốn mở rộng hay chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Bộ Tài chính đề xuất nâng mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN, thuế GTGT của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm thay vì 500 triệu đồng/năm như hiện nay trong điều kiện kinh tế trong nước có nhiều biến động.
Dù được miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng nhưng các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống phải thực hiện nhiều thủ tục mới liên quan đến thuế và tài chính từ hoạt động kinh doanh.
Từ chỗ ghi chép thủ công, nhờ áp dụng công nghệ giúp hộ kinh doanh có thể theo dõi doanh thu theo ngày và hoàn thành nghĩa vụ kê khai chỉ với vài thao tác. Song, để tránh tình trạng quá tải hệ thống khi gặp lỗi đường truyền, nhiều người lựa chọn nộp tờ khai từ sớm để tránh bị phạt.
Khi chi phí tuân thủ ở cả hộ kinh doanh lẫn hệ thống thuế đều trở nên quá lớn, dường như cần một cách tiếp cận khác hài hòa để vừa giúp giảm chi phí tuân thủ, vừa hỗ trợ khu vực kinh tế đặc thù Việt Nam này.
Hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, nhiều cá nhân vẫn chưa hiểu rõ rằng có thể không cần đăng ký kinh doanh nhưng vẫn phải đăng ký thuế đầy đủ.
Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh đang trở thành một trong những nội dung trọng tâm trong lộ trình cải cách và hiện đại hóa ngành thuế. Tại Hà Nội, quá trình này đang được triển khai từng bước, hướng tới mục tiêu minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, tạo môi trường cạnh tranh công bằng và phù hợp với xu thế chuyển đổi số.
Trong tiến trình cải cách hệ thống thuế và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, việc chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh đang được triển khai mạnh mẽ tại Hà Nội.
Cơ quan thuế sẽ tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh thực hiện kê khai, nộp thuế đầy đủ
Khi nói đến chi phí tuân thủ, không thể không nhắc đến phần chi phí ở chính hệ thống quản lý – nơi phải tiếp nhận và xử lý một khối lượng giao dịch khổng lồ mỗi ngày.
Pháp luật hiện hành không có quy định về việc đăng ký kinh doanh đối với cá nhân. Trường hợp cá nhân đã thực hiện đăng ký hộ kinh doanh thì thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định đối với hộ kinh doanh.
Ngày 20/4/2026 là thời hạn cuối để hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm 2025 từ 500 triệu đồng trở xuống thực hiện thông báo tài khoản ngân hàng và ví điện tử sử dụng trong hoạt động kinh doanh tới cơ quan thuế.