Nghị quyết 20-NQ/TW: Tạo nền tảng, hướng tới nuôi biển có tổ chức

Ngư dân đảo Hòn Sơn, đặc khu Kiên Hải, chăm sóc cá nuôi.

Ông Lê Nhật Trường, trú Hòn Sơn, đặc khu Kiên Hải chia sẻ, gia đình nuôi 15 lồng cá bớp, bóng mú trân châu, cá quỵt và cá chim vây vàng; trung bình mỗi năm thu về số lượng khoảng 8-10 tấn cá. Theo ông Trường, khoảng 3 năm trở lại đây nghề nuôi cá lồng bè gặp một số khó khăn, tỷ lệ cá nuôi đạt không cao, đầu ra và giá cá thương phẩm thiếu ổn định nên lợi nhuận không còn cao như trước đây. Trung bình, mỗi năm gia đình ông lời khoảng 200 triệu đồng, giảm hơn 100 triệu đồng so với nhiều năm trước đây.

Nguyên nhân được ông Trường cho là nguồn gốc cá giống mua qua thương lái với cơ sở cung ứng cá giống tại miền Trung không được rõ ràng, chất lượng cá giống không đồng đều. Bên cạnh đó, sự khác biệt về chất lượng, đặc tính nguồn nước của nơi sản xuất con giống và nguồn nước nuôi cá tại địa phương có thể dẫn đến tỷ lệ cá nuôi hao hụt khá cao, khoảng 20-30%. Giá cá thương phẩm thấp, thương lái thu mua chậm do số lượng cá bán ít, không đáp ứng được điều kiện về số lượng nên giá cũng không cao.

“Tôi rất mong ngành chức năng và các doanh nghiệp quan tâm mời gọi doanh nghiệp tổ chức sản xuất con giống tại tỉnh An Giang để đảm bảo nguồn cá giống chất lượng, thích nghi cao; đồng thời liên kết doanh nghiệp bao tiêu đầu ra cho người nuôi ổn định, giúp nghề nuôi cá lồng bè phát triển bền vững”, ông Trường nói.

Ông Nguyễn Văn Thái, trú Hòn Tre, đặc khu Kiên Hải cũng chia sẻ, so với những năm từ 2022 trở về trước, nghề nuôi cá lồng bè trong khoảng 3-4 năm trở lại đây lợi nhuận giảm mạnh, người nuôi cũng đối mặt với nhiều trăn trở, lo lắng. Theo ông Thái, những năm gần đây thời tiết có nhiều thay đổi nên nguồn nước, hướng gió ảnh hưởng đến cá nuôi, người nuôi phải di chuyển lồng bè để tránh trú mỗi năm 2 đợt, sóng gió to cũng làm cho cá chậm lớn; cùng với đó nguồn cá làm thức ăn cũng tăng giá, từ 6.000 đồng/kg lên 12.000 đồng/kg nên tăng chi phí thức ăn.

“Để nghề nuôi cá biển hiệu quả hơn, nhà nước cần có chính sách hỗ trợ vay vốn trả chậm để đầu tư lồng, bè nhựa HDPE và thức ăn công nghiệp; liên kết doanh nghiệp cung ứng vật tư đầu vào từ cá giống đến lồng, bè nhựa, thức ăn và thu mua cá thương phẩm với mức giá ổn định đảm bảo lợi nhuận, giúp ngư dân yên tâm hơn”, ông Thái cho biết thêm.

Cá bống mú trân châu là một trong những giống cá nuôi phổ biến của ngư dân xã đảo, ven biển tỉnh An Giang.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Lê Hữu Toàn cho biết, năm 2026 tỉnh đặt mục tiêu sản lượng nuôi biển hơn 133.000 tấn, gồm khoảng 20.000 tấn cá lồng bè và hơn 113.000 tấn nhuyễn thể.

Ngành tập trung triển khai các giải pháp, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân, nhất là chuyển từ khai thác ven bờ hoặc những hoạt động khai thác kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản. Quan điểm của tỉnh là chuyển đổi nghề phải đi cùng với sinh kế bền vững; vì vậy, doanh nghiệp cần tham gia vào chuỗi, từ đào tạo kỹ thuật, cung cấp giống, thức ăn, vật tư đến liên kết và bao tiêu sản phẩm.

Cùng với đó là đẩy mạnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số, chuyển sang lồng nuôi hiện đại, công nghệ cao, quan trắc môi trường, giám sát từ xa, nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và quản lý vùng nuôi bằng dữ liệu; tăng cường quản lý môi trường, dịch bệnh và an toàn sản xuất như kiểm dịch giống, giám sát chủ động dịch bệnh, quan trắc cảnh báo môi trường và hướng dẫn người dân các giải pháp phòng bệnh.

Ngành tập trung quản lý tốt không gian và vùng nuôi; rà soát, sắp xếp các khu nuôi theo hướng tập trung, khoa học, phù hợp quy hoạch; xử lý từng bước các khu vực còn chồng lấn, tự phát; đẩy nhanh thủ tục pháp lý cho người dân và doanh nghiệp, tập trung giao khu vực biển, cấp mã số nhận diện cơ sở nuôi, xác nhận nuôi lồng bè.

Lấy doanh nghiệp và chuỗi liên kết làm động lực, tỉnh khuyến khích hình thành tổ hợp tác, hợp tác xã và liên kết với doanh nghiệp; gắn sản xuất với thị trường, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt là thúc đẩy mô hình liên kết doanh nghiệp - hợp tác xã - người dân, mô hình đa canh và kinh tế tuần hoàn.

Mô hình nuôi cá lồng, bè đảo Hòn Tre, đặc khu Kiên Hải, tỉnh An Giang.

“Phát triển nuôi biển phải “đúng quy hoạch - đúng pháp luật - đúng kỹ thuật - gắn với thị trường và bảo vệ môi trường”; không đặt mục tiêu phát triển nuôi biển bằng mọi giá, mà hướng đến nuôi biển có tổ chức nhằm đưa nghề nuôi biển thật sự trở thành một ngành sản xuất quan trọng, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế biển và tạo sinh kế bền vững cho người dân tỉnh An Giang”, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Lê Hữu Toàn nhấn mạnh.