Vươn lên nhờ mô hình kết hợp

Đổi mới cách làm trên vùng đất khó

Những năm qua, nông dân xã Ái Tử gặp nhiều khó khăn trong sản xuất nông nghiệp do diện tích đất ngập nước, vùng trũng trồng lúa thường xuyên thất thu, năng suất thấp. Trước thực tế đó, địa phương cùng người dân chủ động tìm kiếm hướng đi mới, đưa cây sen vào canh tác kết hợp nuôi cá và vịt. Cách làm linh hoạt này vừa khắc phục nhược điểm của vùng đất khó, vừa giúp nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích.

Tiên phong đổi mới cách làm, ông Lê Văn Luật ở đội 3, thôn Triệu Ái, đã chủ động thuê 4ha mặt nước hoang hóa tại vùng Bàu Voi của Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh dịch vụ tổng hợp nông nghiệp Ái Tử với giá 8 triệu đồng/năm để trồng 1ha lúa và 3ha đầu tư mô hình sen-cá-vịt. Bước sang năm thứ hai triển khai, ao sen cho sản lượng 5-6 tạ hạt.

Mô hình kết hợp linh hoạt giữa trồng sen tạo bóng mát cho cá trú ngụ với nuôi vịt tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình. Ông Luật chia sẻ: “Vùng đất trũng này trồng sen kết hợp nuôi cá và vịt rất thuận lợi, vì vậy sau năm đầu, tôi thả thêm vịt thương phẩm. Mô hình này đem lại cho gia đình nguồn thu gần 200 triệu đồng/năm”.

Mô hình trồng sen kết hợp ở xã Ái Tử mang lại thu nhập cao gấp nhiều lần trồng lúa - Ảnh: K.S

Cùng suy nghĩ đổi mới cách làm ăn, anh Đặng Sỹ Hùng ở đội 2, thôn Triệu Ái, sau nhiều năm chật vật với cây lúa đã quyết định chuyển đổi 1,5ha đất lúa trũng sang trồng sen. Nhận thấy cây sen thích nghi tốt, ít tốn công chăm sóc và sâu bệnh, ngay năm đầu tiên, mô hình đã cho kết quả vượt mong đợi. Tính đến giữa vụ, gia đình anh thu hoạch 5 tạ sen thô, với giá bán 50 nghìn đồng/kg, hiệu quả cao gấp nhiều lần so với trồng lúa độc canh.

Anh Hùng cho hay: “Mới thu hoạch nửa chu kỳ nhưng nguồn thu từ sen đã gấp 5 lần trồng lúa. Cây sen phát triển rất tốt trên nền đất bùn. Thời gian tới, tôi tiếp tục cải tạo diện tích ao sen, duy trì trồng sen kết hợp thả thêm các loại cá để tối ưu hóa nguồn thu”.

Mở rộng sinh kế bền vững

Mô hình trồng sen kết hợp nuôi cá, vịt tại xã Ái Tử thể hiện rõ ưu điểm vượt trội trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu và tận dụng tối đa lợi thế đất đai địa phương. Cây sen giúp cải tạo nền đất trũng, làm sạch nguồn nước, trong khi cá và vịt tận dụng tối đa nguồn thức ăn tự nhiên dưới đầm, giảm chi phí đầu tư đáng kể.

Ông Lê Văn Tỉnh, Tổ trưởng Tổ hợp tác dịch vụ nông nghiệp Ái Tử cho hay: “Tổ hợp tác sở hữu gần 10ha diện tích ao hồ, đầm rất phù hợp cho việc phát triển cây sen kết hợp nuôi cá. Hiện nay, các thành viên đã khai thác được khoảng 3-4ha. Tổ sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động bà con mở rộng diện tích để khai thác tối đa tiềm năng đất đai.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của các hộ trồng sen hiện nay là nguồn nước tưới. Bà con đang phải dùng máy khoan để bơm nước, tốn kém chi phí nhiên liệu. Chúng tôi rất mong các cấp, ngành quan tâm hỗ trợ kéo nguồn điện hạ thế ra đồng để giảm bớt chi phí sản xuất”.

Đến nay, toàn xã Ái Tử phát triển được 20,7ha sen, trong đó mô hình sen kết hợp nuôi cá chiếm khoảng 50% diện tích. Riêng vụ hè-thu năm 2026, địa phương đưa vào gieo trồng mới khoảng 5-6ha. Việc mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con nuôi trên vùng đất trũng thấp giúp người dân địa phương nâng cao thu nhập, mở ra hướng đi phát triển kinh tế bền vững trên chính mảnh đất quê hương.

Trưởng phòng Kinh tế xã Ái Tử Lê Thị Thu Trang cho biết: “Những năm qua, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con nuôi trên địa bàn xã đạt nhiều kết quả tích cực. Địa phương khuyến khích bà con tận dụng diện tích đất trũng thấp, bãi bồi để xây dựng các mô hình đa giá trị. Trong đó, mô hình trồng sen kết hợp nuôi cá và vịt mang lại hiệu quả vượt trội, giúp nâng cao thu nhập và ổn định đời sống Nhân dân. Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát quỹ đất, quy hoạch vùng sản xuất tập trung, tăng cường tập huấn kỹ thuật và đề xuất chính sách hỗ trợ nguồn điện, nguồn vốn, tạo điều kiện thuận lợi để người dân mở rộng quy mô, phát triển kinh tế bền vững”.