Nghị quyết 21/2026/NQ-CP: Bệnh viện công trước áp lực chuyển đổi từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ

Từ thủ tục hành chính đến trải nghiệm của người bệnh

Trong nhiều năm qua, cải cách thủ tục hành chính luôn là một trong những yêu cầu trọng tâm được Chính phủ đặt ra đối với ngành y tế. Tuy nhiên, với việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 21/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phân cấp giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế, yêu cầu cải cách không còn dừng ở việc giảm giấy tờ hay rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ. Xa hơn, nghị quyết đang đặt toàn bộ hệ thống y tế, đặc biệt là các bệnh viện công lập, trước áp lực phải thay đổi tư duy quản trị và phương thức phục vụ người dân.

Trong thực tế, điều mà người dân quan tâm không phải là có bao nhiêu thủ tục được cắt giảm trên giấy tờ, mà là thời gian chờ khám bệnh có được rút ngắn hay không, việc hoàn tất các thủ tục bảo hiểm y tế có thuận lợi hơn hay không, hay người bệnh có còn phải đi lại nhiều lần để hoàn thiện hồ sơ.

Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết 21 của Chính phủ. Cải cách hành chính trong lĩnh vực y tế không chỉ nhằm giảm gánh nặng cho cơ quan quản lý nhà nước mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Điều này đồng nghĩa với việc các bệnh viện sẽ phải rà soát lại toàn bộ quy trình tiếp nhận, khám chữa bệnh, thanh toán viện phí, giải quyết chế độ bảo hiểm y tế và thủ tục ra viện. Những quy trình vốn được xây dựng theo tư duy quản lý hành chính trước đây sẽ phải được điều chỉnh theo hướng thuận tiện hơn cho người dân.

Áp lực chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết 21 là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.

Những năm gần đây, nhiều bệnh viện đã triển khai bệnh án điện tử, sử dụng căn cước công dân gắn chip trong tiếp nhận khám chữa bệnh và kết nối dữ liệu bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức độ chuyển đổi số giữa các cơ sở y tế vẫn còn rất khác nhau.

Không ít nơi vẫn tồn tại tình trạng vừa sử dụng hồ sơ điện tử vừa duy trì hồ sơ giấy; dữ liệu chưa được liên thông đồng bộ; người dân vẫn phải thực hiện nhiều thao tác thủ công trong quá trình khám chữa bệnh.

Khi Nghị quyết 21 đi vào thực tiễn, áp lực chuyển đổi số sẽ trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Bệnh viện không chỉ cần đầu tư hạ tầng công nghệ mà còn phải thay đổi quy trình vận hành, đào tạo nhân lực và xây dựng môi trường làm việc số.

Đối với nhiều cơ sở y tế địa phương, đây sẽ là thách thức lớn bởi chuyển đổi số đòi hỏi nguồn lực tài chính đáng kể, trong khi nhu cầu đầu tư cho cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực vẫn rất lớn.

Phân cấp mạnh hơn gắn với trách nhiệm và minh bạch trong quản trị bệnh viện

Một điểm đáng chú ý khác của Nghị quyết 21 là chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong giải quyết thủ tục hành chính.

Nhiều thủ tục trước đây thuộc thẩm quyền của Bộ Y tế sẽ được giao cho địa phương và các cơ quan chuyên môn xử lý. Điều này giúp giảm thời gian giải quyết công việc, tăng tính chủ động và giảm áp lực cho cơ quan Trung ương.

Tuy nhiên, phân cấp không đồng nghĩa với giảm trách nhiệm. Trái lại, khi được trao nhiều quyền hơn, các cơ sở y tế cũng phải chịu trách nhiệm lớn hơn đối với kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Đối với các bệnh viện công lập, nhất là các bệnh viện khu vực và bệnh viện tuyến tỉnh, yêu cầu về năng lực quản trị sẽ ngày càng cao. Lãnh đạo bệnh viện không chỉ phải bảo đảm chất lượng chuyên môn mà còn phải quản lý hiệu quả nguồn lực, kiểm soát rủi ro và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động điều hành.

Nghị quyết 21 được ban hành trong bối cảnh ngành y tế đang đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế quản lý, mua sắm và đấu thầu thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế sau nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng xảy ra trong thời gian qua.

Mặc dù nghị quyết không trực tiếp điều chỉnh hoạt động đấu thầu, nhưng việc tăng cường phân cấp, nâng cao trách nhiệm giải trình và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ tạo thêm áp lực đối với các bệnh viện trong việc công khai, minh bạch hóa hoạt động quản lý.

Các quyết định liên quan đến đầu tư, mua sắm, sử dụng thiết bị y tế, quản lý tài sản công hay tổ chức bộ máy sẽ ngày càng được đặt dưới yêu cầu giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan quản lý, cơ quan dân cử, báo chí và người dân.

Đây cũng là cơ hội để các bệnh viện nâng cao năng lực quản trị hiện đại, hướng tới mô hình hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả và minh bạch hơn.

Dù có nhiều nội dung liên quan đến thủ tục hành chính, phân cấp hay chuyển đổi số, mục tiêu cuối cùng mà Nghị quyết 21 hướng tới vẫn là nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Nếu người dân vẫn phải xếp hàng chờ đợi nhiều giờ để hoàn tất thủ tục khám chữa bệnh, nếu hồ sơ vẫn phải xử lý qua nhiều khâu trung gian hoặc nếu các ứng dụng công nghệ chưa thực sự mang lại thuận lợi cho người sử dụng thì mục tiêu cải cách sẽ khó đạt được như kỳ vọng.

Bởi vậy, thành công của Nghị quyết 21 sẽ không được đánh giá bằng số lượng thủ tục được cắt giảm hay số lượng văn bản được sửa đổi, mà bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể cảm nhận được khi đến cơ sở y tế. Đối với các bệnh viện công lập, đây không chỉ là nhiệm vụ thực hiện một nghị quyết của Chính phủ, mà còn là cơ hội để chuyển mình, nâng cao chất lượng phục vụ và đáp ứng tốt hơn kỳ vọng của người dân.