Nghị quyết 21/2026/NQ-CP: Khi sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp trở thành thước đo cải cách y tế

Chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ

Trong lĩnh vực y tế, người dân là đối tượng trực tiếp thụ hưởng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, doanh nghiệp là lực lượng tham gia cung ứng thuốc, thiết bị y tế, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và nhiều dịch vụ hỗ trợ khác cho hệ thống y tế.

Tuy nhiên, trong thực tế, cả người dân và doanh nghiệp đều từng gặp không ít khó khăn do thủ tục hành chính còn phức tạp, quy trình xử lý hồ sơ kéo dài hoặc tình trạng phải cung cấp lặp lại nhiều loại thông tin cho các cơ quan khác nhau.

Đối với người dân, điều dễ nhận thấy nhất là thời gian chờ đợi trong quá trình khám, chữa bệnh. Từ khâu đăng ký khám, xác thực thông tin bảo hiểm y tế, thực hiện các chỉ định cận lâm sàng đến thanh toán viện phí, nhiều quy trình vẫn đòi hỏi người bệnh phải di chuyển qua nhiều bộ phận và thực hiện nhiều thủ tục khác nhau.

Đối với doanh nghiệp, những vướng mắc thường xuất hiện trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan đến điều kiện kinh doanh, cấp phép hoạt động, công bố sản phẩm hoặc các yêu cầu quản lý chuyên ngành.

Chính vì vậy, điểm cốt lõi của Nghị quyết 21 không đơn thuần là cắt giảm thủ tục mà là thay đổi tư duy quản lý. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu đặt vào việc kiểm soát quy trình thì nay trọng tâm được chuyển sang nâng cao chất lượng phục vụ.

Nói cách khác, thay vì yêu cầu người dân và doanh nghiệp phải thích nghi với bộ máy hành chính, bộ máy hành chính phải được thiết kế theo hướng thuận tiện hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Đây cũng là xu hướng cải cách hiện đại mà nhiều quốc gia đang theo đuổi, trong đó sự hài lòng của đối tượng phục vụ trở thành một chỉ số phản ánh hiệu quả quản trị công.

Xây dựng nền y tế số lấy dữ liệu làm nền tảng

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị quyết 21 là yêu cầu đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Mục tiêu của quá trình này không chỉ nhằm hiện đại hóa hoạt động quản lý mà còn hướng tới giảm tối đa những thủ tục không cần thiết đối với người dân và doanh nghiệp.

Trong nhiều trường hợp hiện nay, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có hoặc đã được lưu trữ trong các hệ thống dữ liệu khác nhau. Điều này không chỉ gây mất thời gian mà còn làm tăng chi phí xã hội.

Theo định hướng của Nghị quyết 21, ngành y tế sẽ từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung và tăng cường khả năng liên thông giữa các cơ sở khám, chữa bệnh với các cơ quan quản lý.

Khi hệ thống dữ liệu được kết nối đồng bộ, người dân có thể chỉ cần xác thực thông tin một lần trong toàn bộ quá trình khám chữa bệnh. Hồ sơ sức khỏe, lịch sử điều trị, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và nhiều dữ liệu khác sẽ được lưu trữ, khai thác trên môi trường số.

Điều này không chỉ tạo thuận lợi cho người bệnh mà còn hỗ trợ đội ngũ y tế trong việc theo dõi, đánh giá và đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.

Đối với doanh nghiệp, việc số hóa và liên thông dữ liệu cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi các thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử, thời gian xử lý hồ sơ có thể được rút ngắn, chi phí tuân thủ được giảm bớt và tính minh bạch trong giải quyết công việc được nâng cao.

Xa hơn, đây còn là nền tảng để hình thành hệ sinh thái y tế số, nơi các dịch vụ khám chữa bệnh, thanh toán viện phí, bảo hiểm y tế và quản lý sức khỏe cá nhân được thực hiện thuận lợi hơn trên môi trường số.

Thước đo cuối cùng là người dân và doanh nghiệp có hài lòng hay không?

Một trong những thông điệp quan trọng mà Nghị quyết 21 gửi đi là cải cách hành chính không phải là mục tiêu tự thân. Cắt giảm bao nhiêu thủ tục, đơn giản hóa bao nhiêu quy định hay phân cấp bao nhiêu thẩm quyền đều chỉ là những phương tiện để hướng tới mục tiêu lớn hơn là nâng cao chất lượng phục vụ xã hội.

Bởi vậy, thành công của Nghị quyết 21 sẽ không được đánh giá chỉ bằng các báo cáo hành chính hay các chỉ số nội bộ của cơ quan quản lý.

Đối với người dân, hiệu quả cải cách sẽ được cảm nhận qua những thay đổi rất cụ thể: thời gian chờ khám ngắn hơn, thủ tục đơn giản hơn, ít giấy tờ hơn và ít phải đi lại hơn.

Đối với doanh nghiệp, hiệu quả đó được thể hiện qua môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch hơn; thời gian giải quyết hồ sơ nhanh hơn; chi phí tuân thủ thấp hơn và khả năng tiếp cận các dịch vụ công thuận lợi hơn.

Tất nhiên, để đạt được những mục tiêu này, quá trình triển khai Nghị quyết 21 đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của Bộ Y tế, các địa phương, các Sở Y tế, bệnh viện và các cơ quan liên quan. Phân cấp phải đi đôi với nâng cao năng lực thực thi; số hóa phải gắn với kết nối dữ liệu; còn cải cách thủ tục phải đi cùng trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát hiệu quả.

Có thể nói, Nghị quyết 21 không chỉ là câu chuyện về cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế. Sâu xa hơn, đây là bước chuyển trong tư duy quản trị nhà nước, từ cách tiếp cận lấy cơ quan quản lý làm trung tâm sang lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Thành công của Nghị quyết 21 sẽ không được đo bằng số lượng văn bản được sửa đổi hay số thủ tục được cắt giảm, mà bằng những thay đổi thực chất trong trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp. Khi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện hơn, khi doanh nghiệp được hoạt động trong môi trường minh bạch và thông thoáng hơn, đó cũng là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả của cải cách hành chính và quá trình xây dựng nền hành chính phục vụ trong lĩnh vực y tế.