Nghị quyết 57-NQ/TW: Bệnh viện Da liễu Trung ương số hóa từng bước khám

Bệnh viện Da liễu Trung ương ứng dụng công nghệ giúp nâng cao dịch vụ khám, chữa bệnh.

7h30 phút sáng, chị Trang (Hà Nội) đã có mặt ở Bệnh viện Da liễu Trung ương cùng con gái. Chị không phải đứng xếp hàng lấy số, vì từ hôm trước đã đặt lịch và lấy số trên điện thoại.

"Mình đặt lịch hôm qua trên online thì rất nhanh, cứ thao tác từng bước một. Có giờ bác sĩ hẹn luôn, mình cứ 7 giờ 30 đến, đến số của bé là vào", chị Trang kể. Trong lúc chờ kết quả, chị nói ngắn gọn: "Lần đầu tiên đến khám mà mình thấy ưng".

Ở cửa khu khám, ông Trần Bá Hải, 74 tuổi, ở phường Trí Quả, thành phố Bắc Ninh, cũng đăng ký khám qua điện thoại. Ông nhận xét cách đi khám bây giờ "hiện đại và rất tiện lợi cho người bệnh, nhanh, gọn", đặc biệt với người cao tuổi như ông. Chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh, ở phường Định Công, Hà Nội, thì chia sẻ: "Nhanh hơn đợt trước".

Từ năm 2016, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã triển khai đăng ký khám trực tuyến qua tổng đài và website. Nay, người bệnh có thêm ba cách để khỏi xếp hàng: đặt lịch qua website, qua ứng dụng trên điện thoại, hoặc tự làm thủ tục tại ki-ốt ở sảnh.

Nhân viên công tác xã hội của bệnh viện luôn túc trực để hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ trực tuyến.

Tại ki-ốt, người bệnh sử dụng căn cước công dân gắn chip, xác thực khuôn mặt, chọn dịch vụ và in phiếu khám qua bốn bước. Ứng dụng của bệnh viện cho phép đặt lịch, thanh toán trực tuyến và quản lý hồ sơ sức khỏe. Một tài khoản có thể thêm các thành viên trong gia đình, nên cha mẹ có thể xem kết quả khám của con.

Người bệnh có thể chủ động đăng ký khám và thanh toán trực tiếp tại ki-ốt của bệnh viện.

Với chị Trang, đó là tiện ích thiết thực nhất. "Với những người bận việc như mình thì rất tiện cho phụ huynh. Có thể theo dõi bất kỳ lúc nào, mở điện thoại ra là theo dõi được", chị nói.

Chị Nguyễn Thu Hiền, Phòng Công tác xã hội, người hằng ngày đứng cạnh dãy ki-ốt, cho biết khu đăng ký đông nhất vào đầu ca sáng. Trước đây, người bệnh dồn về quầy đăng ký và thanh toán. "Bây giờ có ki-ốt, đăng ký khám qua website, qua app thì thuận tiện cho bệnh nhân và phân luồng bệnh nhân dễ hơn", chị Hiền chia sẻ.

Người lớn tuổi chưa quen thao tác không bị bỏ lại phía sau. Nhân viên công tác xã hội hỏi thông tin, hướng dẫn và đăng ký giúp. Máy móc làm phần thủ tục, con người vẫn làm phần đón tiếp.

Qua khu đăng ký, áp lực dồn về các phòng khám chuyên khoa. Phòng khám mày đay là một ví dụ.

Mày đay là bệnh rất nhiều người gặp. Theo TS.BS Vũ Nguyệt Minh - Giám đốc Trung tâm Thử nghiệm lâm sàng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, bệnh có thể biểu hiện rất cấp tính, nhiều khi nổi lên giữa đêm khi người bệnh đang ngủ. Thể cấp tính thường tự khỏi trong dưới 6 tuần, nhưng không ít trường hợp chuyển thành mạn tính.

TS.BS Vũ Nguyệt Minh khám cho bệnh nhân.

"Có những bệnh nhân đến 10 năm nay vẫn đang bị mày đay, thỉnh thoảng lại lên, thỉnh thoảng lại xuống", bác sĩ kể. Điều khó là khi người bệnh đến gặp bác sĩ thì trên da thường không còn gì, còn đêm về lại nổi ngứa. Bệnh ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống.

Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận rất nhiều người bệnh mày đay, trong khi chỉ có một phòng khám dành riêng cho bệnh này. "Trong một buổi khám, một phòng khám có thể lên tới khoảng 100 đến 120 bệnh nhân", BS Vũ Nguyệt Minh cho biết.

Mỗi ca khám mày đay lại mất nhiều thời gian. Bác sĩ phải hỏi về hoàn cảnh khởi phát, dị nguyên, yếu tố nguy cơ, rồi tiên lượng và hướng dẫn người bệnh tự quản lý bệnh mạn tính. "Với mỗi bệnh nhân, hỏi đơn giản thì cũng phải mất 15 đến 20 phút. Hơn 100 bệnh nhân vào một buổi sáng thì thực sự là con số cực kỳ quá tải", bác sĩ nói.

Với bệnh mạn tính, mỗi lần tái khám là một lần bác sĩ phải hỏi lại từ đầu: mấy hôm nay thế nào, lần trước ra sao. "Một ngày mà tiếp đến 100 bệnh nhân thì bác sĩ không thể nào nhớ được", BS Vũ Nguyệt Minh thẳng thắn.

Trước đây, mọi thông tin đều ghi tay trên bệnh án giấy. Ghi càng kỹ thì lần sau càng dễ làm việc, nhưng cũng càng tốn thời gian. Với hơn 100 người mỗi buổi, theo bác sĩ, việc dùng bệnh án giấy "thực sự rất nặng nề với bác sĩ".

Từ thực tế đó, nhóm bác sĩ mày đay của Bệnh viện Da liễu Trung ương khởi động một dự án riêng: xây dựng bộ công cụ số hóa toàn bộ bệnh án giấy. Theo TS.BS Vũ Nguyệt Minh, dự án đã có kết quả bước đầu, gồm một trang web cho bác sĩ và một ứng dụng để thu thập dữ liệu từ người bệnh.

Cách làm khá đơn giản. Trong lúc ngồi chờ, hoặc ngay từ nhà, người bệnh mở ứng dụng, điền thông tin về bệnh cảnh, bệnh sử và tải lên ảnh vùng da bị tổn thương. Những dữ liệu này được chuyển vào trang web của bác sĩ.

"Khi bác sĩ tiếp xúc với bệnh nhân thì bác sĩ sẽ xem lại tất cả những thông tin bệnh nhân đã tự khai ở nhà hoặc lúc ngồi chờ khám. Bác sĩ chỉ cần khẳng định lại thông tin nào đúng, thông tin nào sai và hỏi thêm các thông tin về chuyên môn. Như vậy thời gian hỏi bệnh đã rút ngắn đi rất nhiều", bác sĩ giải thích.

Với mày đay, chi tiết nhỏ này có ý nghĩa lớn. Tổn thương thường lặn sau khoảng 24 giờ, nên bác sĩ gần như không bao giờ nhìn thấy tận mắt. Dân gian vẫn gọi mày đay là "ma tịt" cũng vì thế. Bức ảnh người bệnh tự chụp lúc nổi ngứa, kèm hoàn cảnh xuất hiện, trở thành dữ kiện quan trọng để chẩn đoán.

Dữ liệu được lưu lại cũng giúp những lần khám sau nhẹ nhàng hơn. Bác sĩ nhìn nhanh là biết người bệnh bắt đầu khám từ bao giờ, đang điều trị thế nào, lần trước có diễn biến gì. Theo BS Vũ Nguyệt Minh, điều này vừa rút ngắn thời gian khám, vừa giảm nhầm lẫn và giúp bác sĩ dành sự tập trung cho chuyên môn.

Bác sĩ phòng khám mày đay xem lại dữ liệu người bệnh trên hệ thống số.

Người bệnh cũng được lợi. Về nhà, họ có thể xem lại thông tin của mình để biết cần theo dõi điều gì. Bác sĩ cho biết, sau mề đay, bệnh viện sẽ khởi động các dự án tương tự cho rụng tóc và những bệnh lý khác.

Bước tiếp theo là trí tuệ nhân tạo. Từ dữ liệu đã có, nhóm dự kiến xây dựng công cụ AI phân tích các chỉ số và hoàn cảnh người bệnh cung cấp qua những lần khám trước. Công cụ này sẽ đưa ra cảnh báo, nhận định để bác sĩ tham khảo trong lần khám mới.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định: "Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu". Nghị quyết cũng nêu rõ quan điểm: "Người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực, động lực chính; nhà khoa học là nhân tố then chốt".

Với TS.BS Vũ Nguyệt Minh, Nghị quyết 57 không chỉ là chủ trương. "Tôi cảm thấy đây đúng là một bước đổi mới và giúp cho mình thay đổi tư duy", bác sĩ nói.

Bác sĩ không giấu rằng hai, ba năm trước, khi mới tiếp cận các công cụ trí tuệ nhân tạo, bản thân mình từng rất lo ngại. Lo nhất là người bệnh tự dùng AI để tư vấn cho bệnh của mình rồi gặp trục trặc. "Những công cụ trí tuệ nhân tạo do ngành y xây dựng phải thực sự hỗ trợ cho bệnh nhân, chứ không phải đánh lạc hướng bệnh nhân hoặc đưa cho bác sĩ những thông tin sai", bác sĩ nhấn mạnh.

Nhóm mề đay hướng tới hai tính năng. Thứ nhất là cảnh báo khi tổn thương xuất hiện: nguy cơ phản vệ hay sốc, cần đến bệnh viện ngay hay có thể hẹn khám chuyên khoa sau. Thứ hai là đồng hành với người bệnh mạn tính, nhắc dùng thuốc đúng cách và gợi ý thời điểm tái khám. "Bác sĩ không thể ngồi ở nhà bệnh nhân và hằng ngày hỏi bệnh nhân được", bác sĩ nói.

Nhưng ranh giới được vạch rõ. "Tất cả những vấn đề liên quan đến chỉ định, khẳng định điều trị gì, bạn bị làm sao, luôn luôn phải là bác sĩ mới là người có thể khẳng định được", BS Vũ Nguyệt Minh nói.

Quan điểm này cũng xuyên suốt trong các nghiên cứu AI khác của bệnh viện. Bệnh viện Da liễu Trung ương nghiên cứu ứng dụng AI hỗ trợ chẩn đoán ba bệnh da phổ biến: vảy nến, viêm da cơ địa và ung thư da. Trong giai đoạn thử nghiệm, độ nhạy với vảy nến đạt 97,1%, với viêm da cơ địa đạt 100%, với ung thư da trên 85%. GS.TS Nguyễn Hữu Sáu, Phó Giám đốc bệnh viện, khi đó khẳng định: "AI không thay thế bác sĩ".

Bác sĩ soi da cho bệnh nhân và sử dụng phần mềm phân tích hình ảnh da. Ảnh: BV

Những đổi mới ở Bệnh viện Da liễu Trung ương không ồn ào. Đó là một chiếc ki-ốt ở sảnh, một ứng dụng trên điện thoại, một trang web giúp bác sĩ không phải hỏi lại từ đầu. Nhưng cộng lại, chúng thay đổi trải nghiệm của cả người bệnh lẫn thầy thuốc.

Với người cao tuổi, vẫn có nhân viên đứng cạnh hướng dẫn. Với người bệnh mạn tính, dữ liệu giúp họ không phải kể lại câu chuyện của mình mỗi lần tái khám. Với bác sĩ, thời gian tiết kiệm được dành cho chuyên môn và cho người bệnh.

Sáng hôm ấy, khi đứng chờ kết quả của con, chị Trang nói rằng công nghệ số bây giờ giúp mọi người "phát triển hơn". Còn BS Vũ Nguyệt Minh hy vọng công cụ một ngày sẽ giúp cả bệnh nhân lẫn bác sĩ bớt đi gánh nặng trong quá trình quản lý bệnh.

Khi đó, chuyển đổi số không còn là câu chuyện về máy móc hay phần mềm. Nó trở thành câu chuyện về sự thấu hiểu giữa người thầy thuốc và người bệnh.