Nghị quyết 57 - NQ/TW: Chuyển đổi số toàn diện hoạt động quản lý thuế

Người dân thực hiện giao dịch tại Thuế Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh minh họa: TTXVN phát

Hệ thống hóa đơn điện tử đã tiếp nhận, xử lý khoảng 29 tỷ hóa đơn; ứng dụng eTax Mobile đạt trên 16 triệu lượt tải, cài đặt; 590.111 cơ sở kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền tính đến ngày 20/7/2026. Đây là những kết quả trong quá trình chuyển đổi số của ngành thuế, gắn với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tại Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo Cục Thuế, hệ thống công nghệ thông tin của ngành hiện được ứng dụng trong hầu hết các khâu nghiệp vụ, từ đăng ký, kê khai, nộp thuế đến hoàn thuế và kiểm tra thuế. Các nền tảng dịch vụ điện tử tiếp tục được nâng cấp; 100% dịch vụ công trực tuyến đủ điều kiện đã được tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Ứng dụng eTax Mobile hỗ trợ người nộp thuế đăng ký, kê khai, nộp thuế, tra cứu nghĩa vụ thuế và sử dụng trợ lý ảo Chatbot 24/7. Lũy kế từ khi triển khai, ứng dụng đạt trên 16 triệu lượt tải, cài đặt; các giao dịch nộp thuế qua ngân hàng thương mại đạt trên 24,9 triệu giao dịch, với tổng số tiền nộp thành công khoảng 45 nghìn tỷ đồng.

Hệ thống hóa đơn điện tử được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/7/2022, đến nay đã tiếp nhận, xử lý khoảng 29 tỷ hóa đơn. Đối với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, đến ngày 20/7/2026, có 590.111 cơ sở kinh doanh đăng ký sử dụng, tăng 37% so với cuối năm 2025; tổng số hóa đơn khởi tạo đạt 8,5 tỷ hóa đơn.

Trong quản lý thuế đối với thương mại điện tử, Cục Thuế đã nâng cấp cổng thông tin phục vụ hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số. Cơ quan thuế quản lý dữ liệu khoảng 95.000 doanh nghiệp, hơn 1,2 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 282 nhà cung cấp nước ngoài. Số thuế nộp từ các nhà cung cấp nước ngoài đạt 13,9 nghìn tỷ đồng.

Cơ quan thuế cũng đã thu thập thông tin hơn 40 tỷ giao dịch từ 491 sàn thương mại điện tử, với tổng giá trị hơn 336 nghìn tỷ đồng; triển khai cơ chế khai thay, nộp thay đối với hơn 500.000 gian hàng có chức năng thanh toán. Năm 2025, số thu ngân sách từ thương mại điện tử đạt 208,8 nghìn tỷ đồng, tăng 66,5% so với cùng kỳ; số xử lý truy thu, xử phạt đạt gần 1,2 nghìn tỷ đồng.

Cùng với các nền tảng dịch vụ điện tử, ngành Thuế xây dựng và mở rộng hệ thống kết nối, trao đổi thông tin với Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Kho bạc Nhà nước, Cục Hải quan, Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại. Các cơ sở dữ liệu phục vụ đăng ký thuế, kê khai, hoàn thuế, miễn giảm thuế và thu nộp ngân sách được vận hành, chuẩn hóa và từng bước kết nối. Việc thu nộp theo mã định danh khoản phải nộp cũng được triển khai.

Theo Cục Thuế, dữ liệu hóa đơn điện tử, thông tin từ ngân hàng, thương mại điện tử và các bên thứ ba được khai thác phục vụ phân tích rủi ro, thanh tra, kiểm tra, quản lý tuân thủ và điều hành thu ngân sách.

Tuy nhiên, hệ thống công nghệ thông tin của ngành vẫn còn phân mảnh, với nhiều nền tảng và mô hình vận hành song song. Dữ liệu phân tán gây khó khăn cho việc đối soát, đồng bộ và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan; một số nghiệp vụ chưa được tự động hóa toàn trình.

Để khắc phục những hạn chế này, ngành thuế định hướng tái thiết kế quy trình nghiệp vụ và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin theo hướng tích hợp, tập trung. Các trọng tâm gồm hoàn thiện thể chế quản lý thuế, phát triển hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý và cung cấp dịch vụ điện tử, đồng thời tăng cường kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, ngân hàng, thương mại điện tử, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội và hệ thống định danh số.

Theo định hướng của Cục Thuế, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa sẽ được ứng dụng để hỗ trợ phân tích rủi ro, đối chiếu thông tin, hướng dẫn và cảnh báo nghĩa vụ thuế. Ngành thuế hướng tới tự động hóa các khâu tiếp nhận thông tin, tính toán nghĩa vụ thuế và thông báo kết quả đối với những nghiệp vụ đủ điều kiện, giảm các thao tác mà người nộp thuế phải thực hiện.

Cục Thuế xác định tầm nhìn đến năm 2030 là hình thành hệ thống quản trị thuế thông minh, trở thành cấu phần của hạ tầng kinh tế số quốc gia, vận hành dựa trên dữ liệu lớn và công nghệ hiện đại. Dữ liệu được quản lý theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”, hướng tới thu thập một lần, khai thác nhiều lần và tăng cường chia sẻ trên nền tảng số.

Ngành thuế đồng thời triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng. Hệ thống giám sát, quản lý vận hành công nghệ thông tin tập trung được duy trì 24/7; công tác an toàn thông tin được triển khai theo mô hình 4 lớp nhằm bảo đảm các hệ thống trọng yếu vận hành an toàn, ổn định.

Việc triển khai các nhiệm vụ trên gắn với định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đối với ngành thuế, trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường kết nối liên ngành và tự động hóa quy trình quản lý thuế.