Nghị quyết 80 tạo đà để văn hóa phát triển rực rỡ

Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW sáng 25/2. Ảnh: Hồ Long

Tầm nhìn to lớn và dài rộng

Nghị quyết số 80-NQ/TW thể hiện tầm nhìn to lớn và dài rộng của Bộ Chính trị trong công tác lãnh đạo, sự phát triển văn hóa, nghệ thuật của đất nước. Với 5 mục tiêu, 8 nhóm nhiệm vụ và giải pháp cùng tầm nhìn chiến lược đến năm 2045, trong đó kỳ vọng các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 9% vào tăng trưởng GDP là một khát vọng rất lớn. Có thể nói, Nghị quyết 80 có giá trị đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước nói chung, tạo ra bước ngoặt đối với ngành văn hóa nói riêng.

Có lẽ, không chỉ riêng Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội mà với nhiều cơ sở giáo dục và đào tạo nhân lực văn hóa nghệ thuật, Nghị quyết 80 thực sự là một dấu mốc lịch sử. Việc ban hành Nghị quyết tạo dấu ấn quan trọng về cơ chế, chính sách, đặc biệt mang đến những chính sách đãi ngộ thiết thực, tiếp thêm động lực cho toàn thể đội ngũ giảng viên, cán bộ. Đồng thời, mở ra cơ hội học tập, rèn luyện, phát triển tốt hơn cho học viên, sinh viên và các nghệ sĩ đang thực hành biểu diễn.

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, Đại tá, TS, NSND Nguyễn Xuân Bắc nhận định, Nghị quyết số 80-NQ/TW là đòn bẩy quan trọng để kiến tạo nguồn nhân lực chất lượng, đưa văn hóa thực sự trở thành sức mạnh mềm của dân tộc trong kỷ nguyên mới. Ảnh: Thái Minh

Đặc biệt, chúng tôi rất tâm đắc khi Nghị quyết nhấn mạnh việc tạo điều kiện để học sinh phổ thông được tiếp cận nghệ thuật từ sớm, coi đây là một trong những nền tảng then chốt để định hình và phát triển nhân cách con người. Theo tôi, nền tảng này sẽ giúp phát hiện, nuôi dưỡng tài năng ngay từ cơ sở, tạo nguồn tuyển sinh dồi dào và chất lượng cho các cơ sở đào tạo văn hóa, nghệ thuật. Từ bệ phóng này, các em sẽ được đào tạo chính quy, chuyên nghiệp, tiếp tục đóng góp lâu dài cho nền nghệ thuật quân đội và quốc gia.

Tháo gỡ 3 bài toán lớn, biến khó khăn thành cơ hội phát triển

Thực tiễn đào tạo tài năng văn hóa, nghệ thuật luôn đối mặt với nhiều thách thức. Tuy nhiên, Nghị quyết 80 đã vạch ra giải pháp tháo gỡ 3 bài toán lớn, biến khó khăn thành cơ hội phát triển mới.

Thứ nhất là phát hiện và tuyển sinh tài năng. Đơn cử trước đây, hằng năm, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội phải cử nhiều đoàn công tác về tận các bản làng, vùng sâu vùng xa, để tìm kiếm, phát hiện và tuyển sinh. Việc phát hiện tài năng, đặc biệt là tuyển sinh con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các địa bàn trọng yếu của đất nước là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng nhưng cũng rất khó khăn để thực hiện chiến lược giữ đất, giữ người, giữ văn hóa. Giờ đây, với mục tiêu “100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa”, như vậy, hệ thống giáo dục cơ sở sẽ đồng hành cùng chúng tôi phát hiện, tạo nguồn tuyển sinh ngay từ đầu, khắc phục triệt để khó khăn trên.

Thứ hai là chính sách đãi ngộ trong đào tạo. Nghị quyết 80 đề ra các giải pháp đổi mới cơ chế, chính sách giáo dục đào tạo nghệ thuật. Điều này mang lại sự yên tâm công tác, tạo môi trường khuyến khích và điều kiện thuận lợi nhất cho cả đội ngũ quản lý, người dạy và người học trong giảng dạy, sáng tạo và thực hành biểu diễn.

Văn hóa nghệ thuật là nguồn sức mạnh đóng góp quan trọng vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Ảnh: Thái Minh

Thứ ba là việc làm và thời gian đào tạo. Học nghệ thuật đòi hỏi thời gian rèn luyện dài hơn khi phải tích lũy đồng thời kiến thức văn hóa phổ thông và chuyên môn nghệ thuật. Cùng với đó, đầu ra luôn là một trăn trở, đặc biệt với văn hóa, nghệ thuật truyền thống. Tuy nhiên, rõ ràng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa vươn tầm quốc tế và mở rộng trên không gian số mà Nghị quyết 80 đề ra đang mở ra cánh cửa lớn. Các em không chỉ giới hạn ở việc đầu quân cho các cơ quan, đơn vị nghệ thuật mà hoàn toàn có thể trở thành những nghệ sĩ hoạt động độc lập, những nhóm sáng tạo và ứng dụng công nghệ để lan tỏa giá trị văn hóa nghệ thuật. Đây là động lực to lớn, giúp thế hệ trẻ vượt qua những thiệt thòi của thế hệ trước để tự tin theo đuổi đam mê, phát huy tiềm năng, sức sáng tạo.

Để những chủ trương lớn, tầm nhìn dài hạn của Nghị quyết 80 thực sự đi vào thực tế và tạo ra sức bật cho đời sống văn hóa - nghệ thuật nước nhà, từ góc độ thực tiễn đào tạo, tôi cho rằng sắp tới cần có kế hoạch cụ thể, chi tiết và đồng bộ trong triển khai thực hiện các giải pháp nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, chủ trương mà Nghị quyết đề ra.

Trong đó, bên cạnh xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho giáo dục nghệ thuật, trong bối cảnh thời đại mới, các bộ, ngành như Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phối hợp xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về năng khiếu nghệ thuật. Điều này giúp các cơ sở đào tạo chuyên ngành văn hóa nghệ thuật dễ dàng “khoanh vùng”, theo dõi, có chính sách tuyển sinh tài năng nghệ thuật.

Cùng với khát vọng phát triển công nghiệp văn hóa, cần có những chế tài mạnh mẽ hơn bảo vệ bản quyền trên không gian số. Đồng thời, đầu tư, phát triển hệ sinh thái sáng tạo nghệ thuật, gắn kết văn hóa, nghệ thuật và sức mạnh công nghệ để tạo điều kiện, thúc đẩy nghệ sĩ, nhất là nghệ sĩ trẻ tự tin sáng tạo, lan tỏa sản phẩm văn hóa, nghệ thuật Việt Nam ra quốc tế.

Với tầm nhìn, sứ mệnh và những giải pháp chiến lược bám sát thực tiễn, bám sát tinh thần thời đại mới, tôi tin rằng Nghị quyết 80 sẽ tạo đà để văn hóa, nghệ thuật Việt Nam phát triển rực rỡ. Trong tương lai gần, văn hóa nghệ thuật sẽ thực sự trở thành nguồn sức mạnh mềm, đóng góp quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thái Minh ghi