Nghị quyết dẫn đường, y tế cơ sở chuyển mình (Kỳ 2): Chính quyền đồng hành, tạo động lực phát huy hiệu quả

SKĐS - Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cùng với việc duy trì ổn định hoạt động chuyên môn, hệ thống trạm y tế trên địa bàn TP Huế có thêm điều kiện để phát huy vai trò từ sự đồng hành của chính quyền địa phương.

Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân xác định y tế cơ sở là nền tảng của hệ thống y tế quốc gia, là nơi thực hiện chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý sức khỏe người dân và cung cấp các dịch vụ y tế thiết yếu ngay tại cộng đồng. Cụ thể hóa định hướng đó, cùng với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP Huế đã tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền cơ sở và ngành y tế, phát huy vai trò của địa phương trong quản lý, hỗ trợ nguồn lực, tạo điều kiện để các trạm y tế thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.

Chính quyền đồng hành

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Trạm Y tế phường Mỹ Thượng được chuyển nguyên trạng từ Trung tâm Y tế Thuận Hóa về UBND phường quản lý. Việc thay đổi cơ chế quản lý giúp chính quyền địa phương chủ động hơn trong điều hành các hoạt động liên quan đến y tế, từ phòng, chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm, công tác dân số đến triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

UBND phường Mỹ Thượng tổ chức hội nghị công bố quyết định thành lập Trạm Y tế. Ảnh: UBND phường.

Nhờ sự phối hợp thường xuyên và nhịp nhàng giữa chính quyền địa phương và trạm y tế, nhiều hoạt động được triển khai đồng bộ từ phường đến các tổ dân phố.

Công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm y tế, tiêm chủng mở rộng, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản hay quản lý các bệnh không lây nhiễm được thực hiện hiệu quả hơn.

Những thông tin về tình hình dịch bệnh và sức khỏe cộng đồng cũng được cập nhật, xử lý kịp thời, tạo điều kiện để địa phương chủ động triển khai các giải pháp bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Ông Đoàn Văn Sỹ, Chủ tịch UBND phường Mỹ Thượng cho biết, không chỉ tăng cường phối hợp trong công tác quản lý, phường còn đặc biệt quan tâm đầu tư cho tuyến y tế cơ sở. Địa phương phối hợp rà soát, sửa chữa cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị phục vụ khám, chữa bệnh và y tế dự phòng với tổng kinh phí hơn 505 triệu đồng.

Đồng thời, phương án sắp xếp các điểm trạm đang được xây dựng theo hướng phù hợp với địa bàn sau sáp nhập, bảo đảm người dân tiếp tục được tiếp cận thuận lợi các dịch vụ y tế ngay tại nơi sinh sống.

Thời gian qua, các trạm y tế tăng cường phối hợp với các thôn, các đoàn thể triển khai đồng bộ công tác y tế dự phòng, truyền thông giáo dục sức khỏe. Ảnh: Hoàng Dũng.

"Việc trạm y tế trực thuộc địa phương quản lý tạo điều kiện thuận lợi hơn trong công tác chỉ đạo, điều hành. Các nhiệm vụ về y tế, dân số, phòng chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe nhân dân được triển khai thống nhất; sự phối hợp giữa trạm y tế với chính quyền và các ban, ngành ngày càng chặt chẽ, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu", ông Sỹ cho hay.

Nếu tại khu vực đồng bằng, đô thị, sự đồng hành của chính quyền địa phương thể hiện qua việc tăng cường phối hợp và đầu tư cho y tế cơ sở, thì tại các xã miền núi, vai trò đó càng rõ nét hơn khi nhiều nguồn lực được huy động để đưa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân.

Ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch UBND xã A Lưới 1 cho biết, chăm sóc sức khỏe nhân dân được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội. Chính quyền địa phương thường xuyên chỉ đạo trạm y tế phối hợp với các thôn, các đoàn thể triển khai đồng bộ công tác y tế dự phòng, truyền thông giáo dục sức khỏe, vệ sinh an toàn thực phẩm, dân số và chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương tổ chức 20 buổi truyền thông giáo dục sức khỏe tại các thôn. Bảo đảm đầy đủ thuốc, vật tư y tế và các tổ y tế lưu động luôn sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tiếp tục được duy trì ở mức 100%, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thuận lợi các dịch vụ khám, chữa bệnh ngay tại địa phương.

Ảnh: Hoàng Dũng.

Bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, địa phương còn chủ động phối hợp với các đoàn khám bệnh từ thiện tổ chức khám, cấp thuốc miễn phí cho 121 trẻ em, 97 người lớn và hỗ trợ khám, chữa bệnh cho khoảng 150 người dân khu vực biên giới.

Những hoạt động này không chỉ góp phần chăm sóc sức khỏe cho người dân vùng khó khăn mà còn lan tỏa tinh thần sẻ chia, chung tay vì sức khỏe cộng đồng.

"Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, trạm y tế và các đoàn thể đã giúp các chương trình y tế cộng đồng được triển khai hiệu quả hơn, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ y tế thuận lợi ngay từ tuyến cơ sở", ông Hải nói.

Nâng cao năng lực cho tuyến cơ sở

ThS.BS Lê Viết Cường, Giám đốc Trung tâm Y tế Phú Lộc. Ảnh: Hoàng Dũng.

Theo ThS.BS Lê Viết Cường, Giám đốc Trung tâm Y tế Phú Lộc, dù mô hình quản lý có sự thay đổi, Trung tâm Y tế vẫn tiếp tục đồng hành với các trạm y tế trên địa bàn trong công tác chuyên môn, bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh và triển khai các chương trình y tế được thực hiện thông suốt.

Sự kết nối vẫn được duy trì thường xuyên. Từ công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, cung ứng thuốc, vật tư y tế đến vận hành hệ thống phần mềm, liên thông dữ liệu, giám định bảo hiểm y tế đều được phối hợp triển khai thống nhất.

Đặc biệt, hoạt động hội chẩn, hỗ trợ chuyên môn từ xa được duy trì, tạo điều kiện để đội ngũ y tế cơ sở nâng cao năng lực chuyên môn và xử trí các tình huống phát sinh ngay tại địa phương.

Nhờ sự hỗ trợ này, các trạm y tế có thêm điều kiện triển khai hiệu quả công tác quản lý sức khỏe cộng đồng, phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và quản lý các bệnh không lây nhiễm.

Theo ThS.BS Lê Viết Cường, khi chính quyền địa phương chủ động hơn trong công tác quản lý, còn ngành y tế tập trung hỗ trợ chuyên môn, các trạm y tế có điều kiện phát huy tốt hơn vai trò là tuyến đầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Sự phối hợp giữa hai cấp quản lý cũng giúp các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế được triển khai đồng bộ, tạo điều kiện để người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngay tại nơi sinh sống.

Dù trạm y tế được giao cho địa phương quản lý trực tiếp, tuy nhiên ngành y tế vẫn duy trì thống nhất công tác chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra chuyên môn. Ảnh: Hoàng Dũng.

PGS.TS Trần Kiêm Hảo, Giám đốc Sở Y tế TP Huế cho rằng, mặc dù trạm y tế được giao cho chính quyền địa phương quản lý trực tiếp, ngành y tế vẫn duy trì thống nhất công tác chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra chuyên môn trên toàn địa bàn.

Theo đó, các Trung tâm Y tế khu vực tiếp tục là đầu mối hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật cho trạm y tế, bảo đảm các hoạt động khám, chữa bệnh, phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng, quản lý sức khỏe người dân và triển khai các chương trình y tế quốc gia được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.

Song song với việc kiện toàn tổ chức, ngành y tế tập trung nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ y tế cơ sở. Đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối liên thông dữ liệu và chuẩn hóa quy trình quản lý nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về y tế trong mô hình mới.

Đến nay, mọi hoạt động của hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn TP Huế đều được duy trì ổn định, thông suốt, không để xảy ra khoảng trống trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Theo Giám đốc Sở Y tế TP Huế, việc đưa trạm y tế về UBND xã, phường quản lý trực tiếp đã tạo điều kiện để công tác y tế gắn chặt hơn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Sự phối hợp giữa ngành y tế với cấp ủy, chính quyền cơ sở ngày càng hiệu quả hơn trong phòng chống dịch bệnh, quản lý sức khỏe cộng đồng và triển khai các chương trình y tế.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng y tế cơ sở, ngành y tế TP Huế xác định tập trung vào ba nhóm giải pháp trọng tâm gồm: nâng cao năng lực quản lý cho cấp xã; đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng hệ thống dữ liệu y tế đồng bộ; tăng cường phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Theo Sở Y tế TP Huế, đến nay, mọi hoạt động của hệ thống y tế cơ sở đều được duy trì ổn định, thông suốt, không để xảy ra khoảng trống trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trong ảnh, PGS.TS Trần Kiêm Hảo thăm hỏi, động viên cán bộ y tế. Ảnh: Hoàng Dũng.

"Mục tiêu cuối cùng xây dựng hệ thống y tế cơ sở thực sự là nền tảng của hệ thống y tế, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thuận lợi, chất lượng và công bằng ngay tại nơi sinh sống. Đây cũng là định hướng để ngành y tế TP Huế tiếp tục cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị trong giai đoạn mới", PGS.TS Trần Kiêm Hảo nhấn mạnh.

Qua hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có thể thấy sự phân định rõ vai trò giữa chính quyền địa phương trong quản lý, điều hành và ngành y tế trong chỉ đạo chuyên môn đã tạo nên sự gắn kết chặt chẽ hơn trong hoạt động của hệ thống y tế cơ sở.

Những kết quả này không chỉ góp phần cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng y tế cơ sở là nền tảng của hệ thống y tế quốc gia, mà còn tạo nền tảng để TP Huế từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một trong những trung tâm lớn của cả nước về y tế chuyên sâu theo Nghị quyết số 54-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Mời bạn đọc theo dõi kỳ cuối: Tạo nền tảng vững chắc cho hệ thống y tế trong giai đoạn mới