Nghị quyết mới về văn hóa tạo sự phấn khởi, kỳ vọng lớn lao với văn nghệ sỹ

Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết 80) ra đời vào thời điểm trọng đại, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới các cột mốc trọng đại 100 năm thành lập Đảng và 100 năm lập nước

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80 ngay trước thềm Đại hội Đảng lần thứ XIV thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng ta trong việc đưa văn hóa thật sự trở thành nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Nhân dịp này, phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc trò chuyện với nhà văn Niê Thanh Mai, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk kiêm Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam về những kỳ vọng đối với Nghị quyết 80.

'Cú hích' đối với văn nghệ sỹ

- Là một người sáng tác, chị có cảm xúc như thế nào khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới?

Nhà văn Niê Thanh Mai: Khi Nghị quyết 80 vừa được ban hành, tôi thấy người dân hào hứng bởi ngày 24/11 trở thành ngày nghỉ lễ, được hưởng nguyên lương. Riêng đối với lực lượng văn nghệ sỹ, chúng tôi thấy rất sung sướng, bởi Nghị định 80 là điều mà chúng tôi mong chờ từ lâu.

Nhà văn Niê Thanh Mai, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk kiêm Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam. (Ảnh: Minh Thu/Vietnam+)

Nghị quyết 80 mang lại một chuỗi các điều kiện, cơ hội cho văn nghệ sỹ để có thể phát huy tốt nhất vai trò và sứ mệnh của mình để có thể cống hiến cho ngành văn học nghệ thuật nước nhà.

Nghị quyết này không chỉ là một “cú hích” mang tính khích lệ với lực lượng văn nghệ sỹ mà tôi tin là sẽ tạo ra sự bùng nổ về số lượng tác giả cũng như là chất lượng, chiều sâu của tác phẩm.

Ở Đắk Lắk, từ khi chưa có nghị quyết, tỉnh đã triển khai những hoạt động, chương trình về phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa, cụ thể là đưa văn hóa lên nền tảng số và công nghệ số thì chúng tôi đã rất phấn khởi rồi.

Chúng tôi luôn mong rằng văn học, nghệ thuật không chỉ hiện diện ở tầng lớp công chúng có kiến thức và mong muốn được hưởng thụ mà ngay cả bà con ở vùng sâu, vùng xa cũng có cơ hội tiếp cận.

Quan trọng hơn nữa là không chỉ đưa văn học nghệ thuật vào nhà trường thông qua việc dạy cho học sinh chơi nhạc cụ mà phải làm như thế nào để giáo dục thẩm mỹ, nâng cao nhận thức và trình độ hưởng thụ văn học nghệ thuật. Tôi tin rằng điều đó sẽ được thực hiện nhờ có Nghị quyết 80.

Nghị quyết 80 mang lại một chuỗi các điều kiện, cơ hội cho văn nghệ sỹ để có thể phát huy tốt nhất vai trò và sứ mệnh của mình. (Ảnh: TTXVN)

- Chị có thể phân tích rõ hơn những tác động cụ thể của Nghị quyết 80 đối với tinh thần sáng tạo của các nghệ sỹ?

Nhà văn Niê Thanh Mai: Tôi đặc biệt quan tâm đến những nội dung về phát triển văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số theo chiều sâu lẫn chiều rộng.

Cùng với Nghị quyết này, Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam và các Hội Văn học Nghệ thuật ở địa phương sẽ xây dựng kế hoạch dài hơi để văn nghệ sỹ có thể phát huy vai trò trong việc sáng tác, giữ gìn, quảng bá bản sắc văn hóa các dân tộc.

Nói riêng về lực lượng sáng tác, tôi cho rằng bên cạnh việc đào tạo các bạn trẻ, hỗ trợ việc ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo trong sáng tác thì chúng ta cần phải làm tốt việc khích lệ, đặt hàng các văn nghệ sỹ lão thành. Có như thế thì chúng ta mới duy trì được dòng văn học nghệ thuật chất lượng, có chiều sâu đồng thời vẫn có các tác phẩm trẻ trung, mang tính thời đại.

Tôi cho rằng văn nghệ sỹ trong giai đoạn mới không đơn thuần cất lên tiếng nói của cá nhân họ nữa mà còn phải bám sát yêu cầu nhiệm vụ của thời cuộc.

Cụ thể, tại Đắk Lắk, trong kỳ Đại hội Đảng bộ của tỉnh, chúng tôi thực hiện việc trưng bày, triển lãm, tuyên truyền về đời sống văn hóa của Đắk Lắk và Phú Yên (cũ), để thấy được chặng đường phát triển mới trong nhiều lĩnh vực: Nông nghiệp, công nghiệp, kinh tế, đoàn kết dân tộc…

Khi văn nghệ sỹ gắn sứ mệnh sáng tác với nhiệm vụ chính trị thì bản thân họ cũng được củng cố thêm niềm tin để viết về những điều đẹp đẽ thay vì chỉ khai thác góc độ của cá nhân và viết những tác phẩm mang màu sắc cá nhân.

Để văn học nghệ thuật vươn tầm

- Trong Nghị quyết 80, Bộ Chính trị đã đề ra những mục tiêu rất cụ thể, như: Việt Nam phấn đấu nằm trong Top 3 khu vực ASEAN và giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghiệp văn hóa, văn hóa đóng góp 9% GDP vào năm 2045. Chị đánh giá như thế nào về tầm nhìn này?

Nhà văn Niê Thanh Mai: Tôi rất hào hứng và tràn đầy kỳ vọng với những mục tiêu này. Thế giới đã tìm hiểu về văn hóa Hàn Quốc, Trung Quốc thông qua phim ảnh. Nền văn học nghệ thuật của chúng ta hoàn toàn có thể làm được như vậy.

Chúng tôi muốn tác phẩm của mình vượt ra khỏi biên giới, thu hút khách du lịch hay những người yêu văn hóa đến với vùng đất của mình.

Nếu được tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ chế hoạt động cũng như là cơ chế đặt hàng thì lực lượng sáng tác và cơ quan quản lý là Sở Văn hóa ở các tỉnh thành sẽ “bắt tay” để hoàn thành các mục tiêu này.

Trình diễn bộ sưu tập áo dài lấy cảm hứng từ thư pháp và Đạo học tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám. (Ảnh: Phạm Sỹ/Vietnam+)

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tới đây là một sự kiện chính trị rất quan trọng đối với đất nước. Theo chị, thành công của Đại hội Đảng XIV sẽ có tác động thế nào đến giới văn học nghệ thuật?

Nhà văn Niê Thanh Mai: Ngay trước thềm Đại hội Đảng, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, trước đó Chính phủ ban hành Nghị định số 350/2025/NĐ-CP quy định về khuyến khích phát triển văn học.

Tôi tin rằng không chỉ có tôi mà nhiều văn nghệ sỹ đều có chung cảm xúc phấn khởi, hào hứng, tràn đầy niềm tin và kỳ vọng.

Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến nền văn học nghệ thuật của đất nước và đội ngũ văn nghệ sỹ. Mỗi năm, tôi lại thấy sự quan tâm đó được tăng lên ở nhiều góc độ, nhiều thành phần, trong đó có cả lực lượng sáng tạo của các dân tộc thiểu số. Bên cạnh sự động viên, khích lệ, tôi cho rằng cũng cần có thêm những quy định, chế tài với những văn nghệ sỹ không hoàn thành nhiệm vụ.

Đối với các tác phẩm, tôi mong sẽ có thêm hỗ trợ để tác phẩm có giá trị đến được với công chúng, mang lại tác động tích cực trong xã hội. Có như vậy thì nền văn hóa học nghệ thuật của chúng ta sẽ phát triển hơn trong chặng đường mới.

- Xin trân trọng cảm ơn chị./.