Nghị quyết số: 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới Bài 2: Động lực tăng trưởng mới

Chính ở những chuyển dịch này có thể thấy rõ tầm vóc mới của chính sách phát triển du lịch trong kỷ nguyên mới.

Từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo hệ sinh thái

Việc xác định đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đã tạo chuyển biến quan trọng về nhận thức, huy động nguồn lực và thúc đẩy hàng loạt địa phương đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng, sản phẩm và quảng bá. Nhưng nền kinh tế Việt Nam hôm nay đã khác: quy mô lớn hơn, yêu cầu tăng trưởng cao hơn và cuộc cạnh tranh quốc tế cũng khốc liệt hơn. Vì vậy, du lịch không thể chỉ dừng ở vị trí một ngành kinh tế mũi nhọn, mà phải trở thành một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Điểm quan trọng ở đây không nằm ở một cách gọi mới, mà ở cách nhìn mới về vai trò kinh tế của du lịch và đầu tư cho du lịch không còn chỉ là xây một khách sạn hay khu nghỉ dưỡng, mà là đầu tư vào một hệ sinh thái có sức lan tỏa. Đây chính là điểm khác biệt quan trọng trong tư duy của Nghị quyết số: 26-NQ/TW. Du lịch được nhìn nhận như một ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, có khả năng tạo giá trị gia tăng, thúc đẩy tiêu dùng, mở rộng thị trường dịch vụ, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo tồn văn hóa và quảng bá hình ảnh đất nước.

Cầu Vàng được chọn làm hình ảnh giới thiệu thành phố Đà Nẵng trên trang Best in Travel 2027. Ảnh: Trung tâm Xúc tiến du lịch thành phố Đà Nẵng

Nghị quyết số: 26-NQ/TW đặt rất rõ yêu cầu phát triển du lịch theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo động lực cho thương mại, dịch vụ, giao thông vận tải, công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo, nông nghiệp, kinh tế số, kinh tế đêm và nhiều lĩnh vực khác. Đây là một bước chuyển đáng chú ý so với cách tiếp cận thiên về từng ngành, từng điểm đến trước đây.

Chuyển sang chiều sâu chất lượng

Điểm cốt lõi xuyên suốt Nghị quyết số: 26-NQ/TW chính là sự dịch chuyển mang tính cách mạng trong tư duy phát triển: chuyển mạnh mô hình từ "số lượng" sang "chất lượng", lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh chủ đạo. Đây là bước kế thừa, nâng tầm vượt bậc so với Nghị quyết số: 08-NQ/TW trước đây.

Nghị quyết xác định rõ, mục tiêu chiến lược đến năm 2030 là du lịch phải đóng góp trực tiếp từ 10 - 12% GDP, giữ vững vị thế nhóm đầu Đông Nam Á; phấn đấu đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn là đích đến này phải gắn chặt với việc chuyển trọng tâm sang thị trường khách có mức chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, đưa tổng thu từ khách du lịch đạt tới 80 - 90 tỷ USD. Tầm nhìn xa hơn đến năm 2045, du lịch phải khẳng định vai trò động lực cốt lõi của nền kinh tế, đóng góp trực tiếp 14 - 15% GDP và đưa Việt Nam lọt vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.

Nghị quyết số: 26-NQ/TW đã lựa chọn rất rõ hướng đi: tái cơ cấu ngành, chuyển mạnh từ mô hình phát triển dựa vào số lượng sang chất lượng, thông minh, xanh và sáng tạo. Đây có lẽ là một trong những điểm đột phá quan trọng nhất của Nghị quyết.

Văn hóa từ tài nguyên trở thành lợi thế cạnh tranh

Trong cuộc cạnh tranh toàn cầu, Việt Nam khó có thể chỉ dựa vào cảnh quan tự nhiên. Những bãi biển đẹp, khu nghỉ dưỡng cao cấp hay tuyến du lịch sinh thái đều có sản phẩm tương tự cạnh tranh, nhưng bản sắc văn hóa là thứ khó sao chép. Chính vì vậy, việc Nghị quyết số: 26-NQ/TW xác định văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh có ý nghĩa chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã lưu ý: văn hóa chính là hồn cốt, là lợi thế độc quyền của du lịch Việt Nam; đánh mất bản sắc văn hóa trong sản phẩm du lịch chính là tự sát kinh tế trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.

Đây là lúc du lịch gặp công nghiệp văn hóa. Một di sản có thể trở thành sân khấu nghệ thuật; một làng nghề có thể trở thành không gian sáng tạo; một món ăn có thể trở thành thương hiệu quốc gia; một lễ hội có thể trở thành sản phẩm du lịch quốc tế; một câu chuyện lịch sử có thể được kể bằng điện ảnh, âm nhạc, công nghệ thực tế ảo và các nền tảng số.

Cũng chính vì vậy mà quản trị dữ liệu, nền tảng số và hệ sinh thái du lịch thông minh được quan tâm đặc biệt. Mục tiêu đến năm 2030 hình thành đồng bộ hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu và nền tảng số du lịch quốc gia. Điều này rất quan trọng trong thời đại AI khi công nghệ trở thành một phần của năng lực cạnh tranh.

Một điểm mới mang tính định hình lại bản đồ du lịch nước nhà trong Nghị quyết số: 26-NQ/TW là tư duy quy hoạch không gian phát triển theo hướng tập trung, có trọng tâm trọng điểm, xóa bỏ hoàn toàn tình trạng đầu tư dàn trải:“Phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng du lịch là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm; 20 khu du lịch quốc gia; 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh và sức cạnh tranh quốc tế; bảo đảm khoảng 1,5 triệu buồng lưu trú du lịch”. Các cực tăng trưởng này không chỉ là nơi đón và phân phối các dòng khách lớn, mà còn phải là trung tâm đổi mới sáng tạo, nơi thử nghiệm các mô hình quản trị hiện đại, tạo hiệu ứng lan tỏa cho các địa phương lân cận trong chuỗi liên kết.