Nghị viện châu Âu chính thức ủng hộ đồng euro kỹ thuật số

Nghị viện châu Âu chính thức ủng hộ đồng euro kỹ thuật số

Theo Reuters, ngày 10.2, Nghị viện châu Âu đã tiến hành bỏ phiếu và thông qua các sửa đổi liên quan đến đồng euro kỹ thuật số. Dù chưa phải là bước phê chuẩn cuối cùng về mặt pháp lý, kết quả này được xem là tín hiệu chính trị rõ ràng, cho thấy đa số nghị sĩ ủng hộ việc thúc đẩy dự án tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành.

Đồng euro kỹ thuật số được thiết kế như một dạng tiền điện tử do Ngân hàng Trung ương châu Âu phát hành, đóng vai trò bổ sung cho tiền mặt và các phương thức thanh toán do ngân hàng thương mại cung cấp. Không giống các giao dịch thẻ hiện nay vốn phụ thuộc vào hệ thống tư nhân, đồng euro kỹ thuật số cho phép người dân tiếp cận trực tiếp một dạng tiền công dưới hình thức số hóa.

Theo đề xuất của Ủy ban châu Âu, đồng euro kỹ thuật số sẽ đi kèm ví điện tử có thể sử dụng cả trực tuyến lẫn ngoại tuyến. Một số giao dịch, đặc biệt ở chế độ ngoại tuyến, được thiết kế với mức độ riêng tư cao, không thể truy vết.

Yếu tố chủ quyền và địa chính trị

Theo Euro News, sáng kiến này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt và rủi ro địa chính trị gia tăng. Hiện phần lớn giao dịch thẻ tại châu Âu phụ thuộc vào các hệ thống thanh toán có trụ sở tại Mỹ như Visa và Mastercard, trong khi một số quốc gia thành viên thậm chí không có mạng lưới thanh toán nội địa.

Đồng euro kỹ thuật số được kỳ vọng sẽ giúp EU giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp ngoài châu Âu, đồng thời củng cố chủ quyền tiền tệ của khối trong một nền kinh tế ngày càng số hóa.

Lập trường mới của Nghị viện cũng đánh dấu sự thay đổi so với các đề xuất trước đó chỉ tập trung vào chức năng ngoại tuyến. Việc ủng hộ cả hình thức trực tuyến và ngoại tuyến cho thấy sự đồng thuận chặt chẽ hơn với định hướng của Ngân hàng Trung ương châu Âu trong việc xây dựng một hệ thống thanh toán toàn diện.

Ngân hàng Trung ương châu Âu đã phát triển dự án này với mục tiêu duy trì vai trò của tiền tệ ngân hàng trung ương trong kỷ nguyên số, đồng thời giảm thiểu sự phân mảnh trong thanh toán bán lẻ trên toàn thị trường chung.

Tranh luận và lực cản

Dù vậy, dự án không tránh khỏi phản đối. Các nhóm vận động hành lang ngân hàng, đặc biệt tại Đức, bày tỏ lo ngại về tác động của đồng euro kỹ thuật số đối với hệ thống ngân hàng thương mại. Tiến trình lập pháp tại Nghị viện từng bị đình trệ hơn hai năm, lâu hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu của ECB.

Trong nội bộ Nghị viện cũng tồn tại bất đồng về phạm vi triển khai. Nghị sĩ Tây Ban Nha Fernando Navarrete từng đề xuất thu hẹp ứng dụng, chỉ giới hạn ở chế độ ngoại tuyến. Nếu theo hướng này, đồng euro kỹ thuật số sẽ không đóng vai trò thay thế trực tiếp các hệ thống như Visa hay Mastercard.

Trước đó, một số đảng cực hữu cũng bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ, trong đó đảng Vox của Tây Ban Nha từng kêu gọi rút lại đề xuất.

Lập luận ủng hộ

Hai sửa đổi được thông qua kêu gọi phát triển đồng euro kỹ thuật số nhằm bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng với dịch vụ thanh toán và cung cấp một hình thức tiền công mới có thể sử dụng cả trực tuyến lẫn ngoại tuyến.

Văn bản nhấn mạnh đồng euro kỹ thuật số là yếu tố thiết yếu để củng cố chủ quyền tiền tệ của EU, làm sâu sắc thêm thị trường chung và giảm phân mảnh trong thanh toán bán lẻ.

Nghị sĩ Italia Pasquale Tridico, thuộc Phong trào Năm Sao và hiện thuộc nhóm Cánh tả tại Nghị viện châu Âu, là một trong những người thúc đẩy sửa đổi này. Ông cho rằng EU đang phụ thuộc quá nhiều vào các tập đoàn thanh toán Mỹ và điều đó khiến khối trở nên dễ tổn thương trước các quyết định chính trị bên ngoài.

“Nếu một ngày nào đó Mỹ quyết định cắt châu Âu khỏi các kênh thanh toán kỹ thuật số, công dân châu Âu có thể không còn sử dụng được thẻ tín dụng, vốn là phương thức thanh toán phổ biến nhất hiện nay”, ông nói.

Bản sửa đổi nhận được sự ủng hộ từ nhiều nhóm chính trị, bao gồm Đảng Nhân dân châu Âu, nhóm Xã hội và Dân chủ, Renew Europe, Đảng Xanh và nhóm Cánh tả.

Laura Casonato, người đứng đầu bộ phận chính sách của tổ chức phi lợi nhuận Positive Money Europe, nhận định các phiếu bầu vừa qua là “một thắng lợi lớn” cho tiến trình phát triển đồng euro kỹ thuật số. Theo bà, đa số nghị sĩ đã thống nhất ủng hộ một hình thức tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương bảo đảm, nhằm đảm bảo an toàn và khả năng tiếp cận rộng rãi trong tương lai.

Nghị viện cũng kêu gọi Ngân hàng Trung ương châu Âu tăng cường giám sát tài sản tiền điện tử, cảnh báo rằng nếu quá trình chuyển đổi sang thanh toán số chỉ dựa vào các nhà cung cấp tư nhân và ngoài EU, nguy cơ xuất hiện những hình thức loại trừ mới đối với người dùng và doanh nghiệp là hoàn toàn có thể xảy ra.

NGHIÊM THANH