Nghị viện châu Âu 'đóng băng' thỏa thuận thương mại với Mỹ

Nghị viện châu Âu hôm thứ Hai (23/2 giờ địa phương) đã tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ, trong bối cảnh lo ngại đợt áp thuế mới nhất của Tổng thống Donald Trump vi phạm các điều khoản của thỏa thuận xuyên Đại Tây Dương đạt được vào mùa hè năm ngoái.

"Quyết định hoãn bỏ phiếu về việc triển khai thỏa thuận với Mỹ là đúng đắn. Trong bối cảnh bất định rất lớn hiện nay, việc bỏ phiếu là không thể biện minh", Anna Cavazzini, đại diện nhóm Đảng Xanh, cho biết.

Một nghị sĩ khác, Željana Zovko thuộc Đảng Nhân dân châu Âu, xác nhận việc trì hoãn nhưng vẫn kêu gọi Nghị viện châu Âu tổ chức bỏ phiếu cuối cùng về thỏa thuận Turnberry vào tháng tới.

"Chúng ta phải hành động như một ‘Đội châu Âu’ và lên tiếng thống nhất", Zovko nói với Politico. "Tôi đồng ý hoãn, nhưng không phải vô điều kiện và không phải mãi mãi. Chúng ta phải bỏ phiếu vào tháng Ba và phải tôn trọng phần cam kết của mình trong thỏa thuận".

Các mức thuế mới nhất của ông Trump, được viện dẫn theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974 và dự kiến có hiệu lực vào thứ Ba, dường như sẽ được "cộng dồn" lên trên bất kỳ mức thuế tối huệ quốc hiện hành nào.

Theo quan điểm của Brussels, điều này sẽ là sự vi phạm trực tiếp thỏa thuận Turnberry cũng như tuyên bố chung tiếp theo nhằm "khóa chặt" thỏa thuận - trong đó EU cho rằng đã thiết lập mức thuế "bao trùm" không vượt quá 15% đối với phần lớn hàng hóa.

Hôm thứ Hai, ông Trump tiếp tục nhấn mạnh các đe dọa áp thuế trong loạt bài đăng trên mạng xã hội: "Bất kỳ quốc gia nào muốn ‘chơi trò’ với phán quyết vô lý của Tòa án Tối cao, đặc biệt là những nước đã ‘bóc lột’ nước Mỹ suốt nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ, sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn nhiều, và tệ hơn, so với mức họ vừa mới đồng ý," ông nói.

Không còn "kinh doanh như thường lệ"

Ủy ban Thương mại Quốc tế của Nghị viện châu Âu dự kiến vào thứ Ba sẽ bỏ phiếu thông qua luật cho phép triển khai thỏa thuận, bao gồm các biện pháp bảo vệ cụ thể, sau khi đạt được một thỏa hiệp khó khăn vào đầu tháng này.

Một trong các biện pháp bảo vệ dự kiến đánh giá lại thỏa thuận sau sáu tháng để bảo đảm thuế đối với các sản phẩm có chứa thép được giảm về mức cơ sở. Biện pháp thứ hai sẽ hủy bỏ thỏa thuận nếu ông Trump một lần nữa đe dọa toàn vẹn lãnh thổ EU, như khi ông đề xuất sáp nhập Greenland hồi tháng Giêng.

Cavazzini, một nghị sĩ Đức, cho biết: "Ưu tiên hàng đầu phải là tìm giải pháp cho mức thuế 50% còn lại đối với thép, nhôm và các sản phẩm liên quan. Bóng hiện đang ở phía Mỹ. Thuế quan cực kỳ không được ưa chuộng và đã không mang lại các việc làm công nghiệp như ông Trump hứa hẹn".

Nghị sĩ Croatia Zovko, người ủng hộ thỏa thuận Turnberry, cho rằng các nghị sĩ vẫn nên tổ chức bỏ phiếu toàn thể để triển khai thỏa thuận vào tháng tới. "Nếu chúng ta tuân thủ thỏa thuận, ít nhất chúng ta có thể yêu cầu điều gì đó từ phía Mỹ", bà nói.

Xác nhận việc trì hoãn, Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại, tuyên bố: "Không thể tiếp tục như bình thường". Các nghị sĩ cấp cao phụ trách thương mại, còn gọi là các "báo cáo viên bóng", sẽ họp lại vào tuần tới để đánh giá lại tình hình, vị nghị sĩ Dân chủ Xã hội người Đức cho biết.

Chỉ khi Nghị viện thông qua lập trường của mình thì mới có thể tiến hành đàm phán với các cơ quan khác của EU để chính thức thực hiện phần cam kết của EU trong thỏa thuận. Điều này chủ yếu bao gồm việc bãi bỏ thuế đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ.

Cơ quan hành pháp EU (đơn vị đàm phán các thỏa thuận thương mại thay mặt cho 27 quốc gia thành viên) đã bày tỏ sự thất vọng trước động thái thuế quan mới nhất của ông Trump.

"Tình hình hiện tại không thuận lợi để mang lại quan hệ thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương ‘công bằng, cân bằng và cùng có lợi’", cơ quan này cho biết hôm Chủ nhật, đồng thời yêu cầu chính quyền Tổng thống Trump làm rõ các bước dự định thực hiện sau phán quyết của Tòa án Tối cao.

Thế Hải (Theo Politico)