Nghiên cứu, bổ sung các sân bay tiềm năng vào quy hoạch cảng hàng không toàn quốc

Đến năm 2050, cả nước sẽ có 35 cảng hàng không

Theo Bộ Xây dựng, Quyết định số 648 ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng hàng không xác định thời kỳ 2021 - 2030, cả nước có 30 cảng hàng không, gồm 14 cảng hàng không quốc tế và 16 cảng hàng không quốc nội. Tầm nhìn đến năm 2050, mạng lưới này được nâng lên 33 cảng hàng không, gồm 14 cảng hàng không quốc tế và 19 cảng hàng không quốc nội.

Hệ thống cảng hàng không toàn quốc được quy hoạch theo mô hình trục - nan, phân bổ tương đối hợp lý dọc theo trục Bắc - Nam với mật độ tập trung cao tại các vùng kinh tế trọng điểm (Ảnh: Phan Công).

Ngoài ra, do việc bổ sung quy hoạch cảng hàng không mới cần đánh giá kỹ lưỡng, đặc biệt về yếu tố kỹ thuật nên quy hoạch xác định 12 vị trí tiềm năng cần tiếp tục nghiên cứu để bổ sung vào quy hoạch hệ thống cảng hàng không.

Đối với các vị trí này, Thủ tướng Chính phủ giao UBND các tỉnh, thành phố tổ chức lập đề án quy hoạch cảng hàng không. Trong đó, đánh giá kỹ lưỡng nhu cầu, điều kiện, khả năng hình thành cảng hàng không cũng như các tác động liên quan, huy động tối đa nguồn vốn ngoài ngân sách để đầu tư theo phương thức PPP, gửi Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định việc bổ sung quy hoạch và triển khai đầu tư xây dựng khi đủ điều kiện.

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, ý kiến của Lãnh đạo Đảng, Nghị quyết của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã bổ sung Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và Cảng hàng không Thổ Chu vào quy hoạch hệ thống cảng hàng không theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Việc bổ sung 2 cảng hàng không này đã nâng tổng số cảng hàng không trong quy hoạch đến năm 2030 là 32 cảng, tầm nhìn đến năm 2050 là 35 cảng.

Song song với đó, Bộ Xây dựng cũng đang đẩy nhanh tiến độ lập và điều chỉnh quy hoạch chi tiết các cảng hàng không.

Từ năm 2024 đến nay, Bộ đã tổ chức lập và phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch chi tiết 14/22 cảng hàng không có nhu cầu đầu tư mở rộng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh. Từ nay đến cuối năm 2026, 8 cảng hàng không còn lại sẽ tiếp tục được phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch chi tiết.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, tiến độ lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết cơ bản không ảnh hưởng đến nhu cầu đầu tư các cảng hàng không, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh.

Điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch, cập nhật định hướng phát triển hệ thống cảng hàng không

Theo kết quả dự báo sơ bộ của Bộ Xây dựng với kịch bản tăng trưởng 2 con số, nhu cầu vận tải hành khách hàng không đến năm 2030 sẽ đạt hơn 191 triệu khách/năm (tốc độ tăng trưởng trung bình giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 9,7%/năm); nhu cầu vận tải hàng hóa hàng không đến năm 2030 đạt khoảng 3,75 triệu tấn/năm (tốc độ tăng trưởng trung bình giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 19,3%/năm).

Căn cứ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và dự báo sơ bộ nhu cầu vận tải, Bộ Xây dựng cho biết, việc điều chỉnh tổng thể quy hoạch sẽ tập trung rà soát danh mục cảng hàng không tiềm năng theo Quyết định số 648 và các địa điểm tiềm năng khác để xem xét bổ sung khi đủ điều kiện, đề xuất đưa ra khỏi quy hoạch các cảng hàng không không còn nhu cầu.

Đối với các cảng hàng không chưa đủ cơ sở xác định tính khả thi hoặc chưa thống nhất về vị trí, nhu cầu, điều kiện khai thác sẽ được nghiên cứu theo hướng đưa vào danh mục cảng hàng không tiềm năng để tiếp tục rà soát, cập nhật khi đủ điều kiện.

Đáng chú ý, các trường hợp có yêu cầu phục vụ du lịch, quốc phòng, an ninh, cứu hộ cứu nạn, khẩn nguy hoặc khai thác chuyên biệt sẽ được nghiên cứu tiếp cận theo mô hình cảng hàng không chuyên dùng được quy định tại Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý sẽ điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch của các cảng hàng không trên cơ sở cập nhật dự báo nhu cầu vận tải, rà soát tính chất, vai trò, cấp sân bay, quy mô phát triển của các cảng hàng không.

Bộ Xây dựng cũng sẽ cập nhật các định hướng đầu tư, phát triển hàng không chung; cảng hàng không chuyên dùng; các trung tâm logistic vận tải hàng không; các trung tâm đào tạo, huấn luyện bay; trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa máy bay; giao thông kết nối tới cảng hàng không...

Đồng thời, cập nhật định hướng bố trí sử dụng đất cho phát triển hệ thống cảng hàng không toàn quốc; ước tính nhu cầu vốn đầu tư, danh mục các dự án ưu tiên đầu tư; cập nhật các giải pháp thực hiện quy hoạch (huy động vốn đầu tư; cơ chế, chính sách; môi trường, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực; hợp tác quốc tế; tổ chức thực hiện quy hoạch...).

Về phương án triển khai, Bộ Xây dựng cho biết, theo quy định tại Luật Quy hoạch 2025, việc lập điều chỉnh quy hoạch hệ thống cảng hàng không thuộc trường hợp được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Hiện tại, Bộ Xây dựng đã thống nhất việc tiếp nhận sản phẩm tài trợ là hồ sơ điều chỉnh quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc và chỉ đạo Cục Hàng không Việt Nam, tư vấn khẩn trương xây dựng sản phẩm tài trợ là hồ sơ điều chỉnh quy hoạch.

Sau khi tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương liên quan, Bộ Xây dựng sẽ hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Chính phủ cho phép báo cáo Bộ Chính trị theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại Thông báo số 241 ngày 11/5/2026.