Nghiên cứu: Đường trong thịt đỏ có thể liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường type 2

Ảnh minh hoạ: Stock

Một nghiên cứu trên gần 90.000 người trưởng thành tại Pháp cho thấy những người hấp thụ nhiều axit N-glycolylneuraminic (Neu5Gc) - một loại đường có tự nhiên trong thịt đỏ mà cơ thể người không thể tự sản xuất - có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn 63% so với nhóm hấp thụ ít nhất. Nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu bệnh tiểu đường châu Âu (EASD) ở Milan, Italy, ngày 8/10.

Nguy cơ mắc tiểu đường type 2 tăng theo mức độ hấp thụ Neu5Gc từ thịt

Theo đó, phần lớn động vật có vú có khả năng tạo ra Neu5Gc, nhưng con người đã mất khả năng này do một đột biến gene xảy ra từ xa xưa. Dù vậy, Neu5Gc vẫn đi vào cơ thể thông qua thực phẩm, chủ yếu từ thịt đỏ như thịt bò và thịt cừu, cùng một lượng nhỏ hơn từ các sản phẩm sữa.

Theo nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Leopold Fezeu thuộc Đại học Sorbonne Paris Nord (Pháp) đứng đầu, một phần Neu5Gc từ thực phẩm có thể tích hợp vào các mô của cơ thể. Do hệ miễn dịch có thể nhận diện phân tử này là chất lạ, các kháng thể chống Neu5Gc có khả năng kích hoạt phản ứng miễn dịch kéo dài, được gọi là xenosialitis. Cơ chế này từng được nghiên cứu trong mối liên hệ với bệnh tim mạch và ung thư.

Để đánh giá mối liên hệ giữa Neu5Gc và bệnh tiểu đường type 2, các nhà khoa học phân tích dữ liệu của 89.953 người tham gia nghiên cứu tại Pháp. Những người tham gia có độ tuổi trung bình 42, trong đó 79% là nữ và không ai mắc bệnh tiểu đường type 2 hoặc ung thư khi bắt đầu nghiên cứu.

Trong thời gian theo dõi trung vị 7,2 năm, nhóm nghiên cứu ghi nhận 966 trường hợp mắc mới bệnh tiểu đường type 2. Kết quả cho thấy, sau khi điều chỉnh theo các yếu tố như tuổi tác, giới tính, hoạt động thể chất, chế độ ăn, hút thuốc và tình trạng sức khỏe, nhóm hấp thụ Neu5Gc từ thịt cao nhất có nguy cơ mắc bệnh cao hơn 63% so với nhóm thấp nhất. Ở nhóm có mức hấp thụ cao thứ hai, nguy cơ cao hơn 41%.

Neu5Gc có thể chỉ giải thích một phần mối liên hệ giữa thịt đỏ và bệnh tiểu đường

Tuy nhiên, khi các nhà nghiên cứu tiếp tục tính đến tổng lượng thịt đỏ tiêu thụ, mối liên hệ giữa Neu5Gc và bệnh tiểu đường type 2 suy yếu và không còn ý nghĩa thống kê. Điều này cho thấy chưa thể xác định Neu5Gc là thành phần trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc bệnh; những hợp chất khác trong thịt hoặc các đặc điểm liên quan đến chế độ ăn cũng có thể đóng vai trò.

Một điểm đáng chú ý là Neu5Gc từ các sản phẩm sữa không cho thấy mối liên hệ với bệnh tiểu đường type 2 trong nghiên cứu. Khi xem xét Neu5Gc từ tất cả các nguồn thực phẩm, nhóm hấp thụ cao nhất có nguy cơ mắc bệnh cao hơn 37% so với nhóm thấp nhất, trong đó phần lớn mối liên hệ dường như đến từ thịt đỏ.

Theo Tiến sĩ Fezeu, các kết quả bước đầu ủng hộ giả thuyết viêm mãn tính có thể là một trong những cơ chế liên kết việc tiêu thụ thịt đỏ với bệnh tiểu đường type 2. Tuy nhiên, cơ chế này chưa được chứng minh trực tiếp.

Trong các nghiên cứu tiếp theo thời gian tới, nhóm khoa học dự định đánh giá Neu5Gc cùng những thành phần khác trong thịt đỏ, như sắt heme, đồng thời đo trực tiếp kháng thể chống Neu5Gc ở các nhóm người có quy mô lớn hơn. Những nghiên cứu này sẽ giúp làm rõ liệu việc giảm tiêu thụ thịt bò, thịt cừu và thay thế bằng thịt gia cầm hoặc protein thực vật có thể góp phần phòng ngừa bệnh hay không.

“Trong bối cảnh thịt đỏ phổ biến trong nhiều chế độ ăn, mối liên hệ đáng kể giữa Neu5Gc có nguồn gốc từ thịt và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 là một phát hiện quan trọng”, Tiến sĩ Fezeu cho biết.

Các nhà nghiên cứu lưu ý đây là nghiên cứu quan sát, chỉ cho thấy mối liên hệ thống kê, chưa chứng minh quan hệ nhân quả. Vì vậy, cần thêm bằng chứng trước khi xác định vai trò cụ thể của Neu5Gc trong nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.