Nghiên cứu 'trẻ hóa' trứng ở phụ nữ hứa hẹn nâng tỷ lệ thành công IVF

Nhân viên y tế chuyển đĩa nuôi phôi vào tủ nuôi cấy cho phương pháp IVF. Ảnh: TTXVN

Nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung một loại protein then chốt cho trứng có thể làm giảm đáng kể các khiếm khuyết liên quan đến tuổi tác - nguyên nhân chính gây thất bại IVF và sảy thai ở phụ nữ ngoài 35 tuổi. Khi trứng người được tiêm vi lượng protein này, tỷ lệ bất thường nhiễm sắc thể giảm gần một nửa so với trứng không được xử lý.

Theo tờ The Guardian, đây là lần đầu tiên các nhà khoa học chứng minh có thể đảo ngược một số khiếm khuyết do lão hóa ở trứng của phụ nữ, mở ra triển vọng cải thiện đáng kể tỷ lệ thành công IVF cho phụ nữ lớn tuổi.

Nghiên cứu này do Giáo sư Melina Schuh, Giám đốc Viện Khoa học Đa ngành Max Planck (Đức), dẫn đầu. Bà đồng thời là đồng sáng lập Ovo Labs - công ty đang hướng tới thương mại hóa kỹ thuật này.

“Chúng tôi có thể giảm gần một nửa số trứng mang nhiễm sắc thể bất thường. Đây là một cải thiện rất đáng kể”, Giáo sư Schuh cho biết.

Theo các nhà khoa học, hầu hết phụ nữ ở độ tuổi đầu 40 vẫn còn trứng, nhưng phần lớn trong số đó có số lượng nhiễm sắc thể không chính xác. Điều này làm tăng nguy cơ phôi bất thường, thất bại IVF hoặc các rối loạn di truyền như hội chứng Down.

Số liệu từ Cơ quan Sinh sản và Phôi học Anh (HFEA) cho thấy, tỷ lệ sinh con trên mỗi phôi chuyển trong IVF đạt khoảng 35% ở phụ nữ dưới 35 tuổi, nhưng giảm xuống chỉ còn khoảng 5% ở nhóm 43-44 tuổi. Độ tuổi trung bình của phụ nữ bắt đầu điều trị IVF lần đầu tại Anh hiện đã vượt 35.

Cơ chế mà nhóm nghiên cứu nhắm tới liên quan đến quá trình giảm phân - giai đoạn trứng loại bỏ một nửa vật chất di truyền trước khi thụ tinh. Ở trứng của người trẻ, các cặp nhiễm sắc thể được giữ chặt và phân tách chính xác. Tuy nhiên, khi tuổi tăng, các cặp này dễ bị “lỏng”, dẫn đến phân chia sai lệch.

Nhóm của Giáo sư Schuh phát hiện protein Shugoshin 1, đóng vai trò như “chất keo” giữ các cặp nhiễm sắc thể, suy giảm theo tuổi. Khi tiêm bổ sung protein này vào trứng chuột và trứng người, hiện tượng tách nhiễm sắc thể sớm được cải thiện rõ rệt.

Thử nghiệm trên trứng hiến tặng tại phòng khám hỗ trợ sinh sản Bourn Hall (Cambridge) cho thấy, tỷ lệ trứng có khiếm khuyết giảm từ 53% xuống còn 29%. Ở nhóm phụ nữ trên 35 tuổi, xu hướng cải thiện tương tự được ghi nhận, dù số mẫu còn hạn chế.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh phương pháp này không giúp kéo dài khả năng sinh sản sau mãn kinh, khi dự trữ trứng đã cạn. Tuy nhiên, nó có thể giúp cải thiện chất lượng trứng còn lại, tăng khả năng thành công trong một chu kỳ IVF thay vì phải lặp lại nhiều lần.

Tiến sĩ Agata Zielinska, đồng sáng lập và đồng CEO của Ovo Labs, cho biết hiện nay đa số phụ nữ hiếm muộn do yếu tố trứng chỉ có lựa chọn làm IVF nhiều lần để tăng xác suất thành công. “Mục tiêu của chúng tôi là giúp nhiều phụ nữ có thể mang thai chỉ trong một chu kỳ IVF”, bà nói.

Nghiên cứu đã được công bố dưới dạng bản thảo khoa học trên nền tảng bioRxiv và sẽ được trình bày tại Hội nghị Sinh sản Anh ở Edinburgh. Nhóm nghiên cứu hiện đang làm việc với cơ quan quản lý để tiến tới thử nghiệm lâm sàng, nhằm đánh giá độ an toàn và hiệu quả trên quy mô lớn hơn.

Chuyên gia Gunes Taylor của Đại học Edinburgh nhận định kết quả này rất đáng kỳ vọng, bởi phần lớn bệnh nhân tìm đến IVF hiện nay là phụ nữ lớn tuổi - nhóm có nhu cầu cấp thiết nhất về các phương pháp cải thiện chất lượng trứng.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc