Ngoại giao kinh tế - Đòn bẩy đưa nông, thủy sản Việt khẳng định vị thế toàn cầu

Tại phiên thảo luận với chủ đề “Nâng tầm công tác đối ngoại địa phương, huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang đã trình bày tham luận "Sử dụng đòn bẩy ngoại giao kinh tế đưa các sản phẩm nông thủy sản địa phương ra thế giới". Bài tham luận tập trung làm rõ vai trò của ngoại giao kinh tế trong mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút nguồn lực quốc tế và nâng cao giá trị nông-thủy sản của địa phương trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Những kết quả ấn tượng

Theo đại diện tỉnh, bám sát Chỉ thị số 15-CT/TW, Nghị quyết số 21/NQ-CP và định hướng Đại hội XIV của Đảng về ngoại giao kinh tế, An Giang xác định ngoại giao kinh tế là giải pháp then chốt, là đòn bẩy chiến lược nhằm đưa các sản phẩm nông-thủy sản chủ lực vươn ra thị trường toàn cầu.

Về kết quả cụ thể, tỉnh cho biết đã tận dụng hiệu quả các hoạt động đối ngoại để kết nối, tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu. Trong các cuộc tiếp và làm việc với cơ quan đại diện ngoại giao các nước, lãnh đạo tỉnh chủ động đề xuất tăng cường xuất khẩu nông, thủy sản sang Trung Quốc; thúc đẩy tiếp cận thị trường Halal thông qua trao đổi với Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ và Tổng Lãnh sự quán Indonesia; đồng thời trao đổi với Đại sứ Kazakhstan về khả năng cung cấp trấu phục vụ dự án tổ hợp phát điện và luyện kim từ trấu.

Song song đó, An Giang chủ động cung cấp thông tin về tiềm năng, thế mạnh và cơ hội hợp tác thương mại của địa phương cho Bộ Ngoại giao phục vụ các chuyến thăm cấp cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng như các hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại; giới thiệu các sản phẩm nông-thủy sản chủ lực tới đoàn Trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2025-2028, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO), cùng mạng lưới 90 cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài và 18 hiệp hội doanh nghiệp quốc tế tại Việt Nam.

Đại diện tỉnh thông tin thêm, An Giang đã ban hành nhiều kế hoạch mang tính chiến lược về hội nhập kinh tế quốc tế giai đoạn 2026-2030, triển khai chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa, phát triển thương mại biên giới với Campuchia và thực thi hiệu quả các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, UKVFTA, RCEP và VIFTA. Các chính sách này góp phần hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong 6 tháng đầu năm tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của tỉnh ước đạt 8,83% dẫn đầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, kim ngạch xuất khẩu đạt 1.250,77 triệu USD tăng 13,86% so với cùng kỳ, đạt gần 47% kế hoạch năm và vượt 7,55% mục tiêu kịch bản đề ra.

Trong đó, 2 mặt hàng xuất khẩu chủ lực là thủy sản đạt 437,91 triệu USD, tăng 26,48% do thị trường Mỹ, EU, Trung Quốc phục hồi, giá xuất khẩu tăng, mặt hàng gạo đạt giá trị xuất khẩu 208,75 triệu USD, tăng 16,63%, do nhu cầu nhập khẩu tại các thị trường châu Á, châu Phi tiếp tục duy trì ở mức cao, giá gạo xuất khẩu có xu hướng tăng nhẹ trong quý II. Ngoài ra, ngành nuôi yến sào ghi nhận sản lượng 20 tấn đạt 52,63% so với kế hoạch năm và tăng 14,16% so với cùng kỳ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang thông tin, địa phương cũng chú trọng thu hút nguồn lực quốc tế nhằm nâng cao chuỗi giá trị nông sản. Đến nay, tỉnh thu hút 73 dự án FDI từ 19 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đăng ký gần 3 tỷ USD, trong đó nhiều dự án tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao và chế biến xuất khẩu.

Một số mô hình hợp tác tiêu biểu được triển khai như ứng dụng công nghệ đá sệt (Rem Ice) và khoang chứa cá FRP với tỉnh Yamaguchi (Nhật Bản) nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch hay dự án hợp tác với Công ty Tiran (Israel) về sản xuất tôm giống toàn đực, góp phần nâng cao năng suất và giá trị thương phẩm.

Cùng với đó, tỉnh tích cực nâng cao năng lực thực thi các cam kết quốc tế trong lĩnh vực thương mại nông-thủy sản thông qua khai thác hiệu quả các FTA thế hệ mới, đẩy mạnh số hóa truy xuất nguồn gốc, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như GlobalGAP, ASC và hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ các quy định về hàng rào kỹ thuật (TBT), vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS).

Trong 6 tháng đầu năm, tỉnh đã cấp 37 giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) với tổng kim ngạch hơn 2,18 triệu USD. Đáng chú ý, hai doanh nghiệp của tỉnh đã được cấp mã xuất khẩu yến chính ngạch sang Trung Quốc; đồng thời địa phương tiếp tục triển khai quyết liệt các cam kết về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần hướng tới mục tiêu gỡ bỏ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).

“Cơ hội vàng” thúc đẩy ngoại giao kinh tế

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết tỉnh đang đẩy mạnh xúc tiến thương mại thông qua các sự kiện quy mô lớn. Trong nửa đầu năm, địa phương đã tổ chức 35 hoạt động xúc tiến, nổi bật là Hội chợ Thương mại quốc tế Tịnh Biên-An Giang 2026; tham gia Hội chợ Thaifex Anuga Asia 2026 tại Thái Lan, Diễn đàn thúc đẩy kết nối hành lang kinh tế Đông-Tây và Hội chợ Thương mại, Du lịch Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam nhằm mở rộng kết nối giao thương và tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho nông-thủy sản.

Đặc biệt, An Giang đang phối hợp với Bộ Ngoại giao chuẩn bị cơ sở hạ tầng phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc. Theo địa phương, đây là “cơ hội vàng” để thúc đẩy ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, đồng thời quảng bá trực tiếp các sản phẩm nông-thủy sản chất lượng cao của tỉnh tới lãnh đạo, doanh nghiệp và đối tác đến từ 21 nền kinh tế thành viên APEC.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh An Giang cũng nhìn nhận hoạt động xuất khẩu nông - thủy sản đang đối mặt với nhiều thách thức như các tiêu chuẩn xanh, yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe từ thị trường EU và Mỹ; việc thực thi Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA) từ đầu năm 2026 ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản khai thác; áp lực cạnh tranh của gạo từ các nước xuất khẩu lớn, cùng diễn biến xung đột quốc tế khiến chi phí logistics gia tăng.

Từ thực tiễn đó, tỉnh kiến nghị Bộ Ngoại giao cùng các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục tăng cường chia sẻ thông tin thị trường, cảnh báo sớm các rào cản kỹ thuật và biến động chính sách nhập khẩu; hỗ trợ kết nối trực tiếp doanh nghiệp An Giang với các tập đoàn phân phối quốc tế, xây dựng thương hiệu cho nông-thủy sản địa phương; hỗ trợ tỉnh tiếp cận hiệu quả thị trường Halal thông qua kết nối với các cơ quan, đối tác và chia sẻ kinh nghiệm về hệ thống tiêu chuẩn, chứng nhận. Theo đại diện An Giang, đây sẽ là những giải pháp quan trọng giúp địa phương tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao giá trị gia tăng và khẳng định vị thế của nông-thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.