Ngoại giao phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới

Sự kiện nằm trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Dự và chỉ đạo Hội nghị có Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.

Tham dự Hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng khoảng 500 đại biểu, gồm lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo các tỉnh, thành phố, các cơ quan phụ trách công tác đối ngoại địa phương, đại diện các doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn lớn...

Các đại biểu tham dự phiên toàn thể.

Về phía Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung tham dự và phát biểu khai mạc. Tham dự Phiên toàn thể còn có các lãnh đạo Bộ, nguyên lãnh đạo Bộ; các Đại sứ/Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài (đương nhiệm và tiến cử), các đơn vị thuộc Bộ.

Ngoại giao phục vụ phát triển đi vào chiều sâu

Phát biểu khai mạc tại Phiên toàn thể, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức triển khai và năng lực tổ chức thực hiện, qua đó chuyển hóa các khuôn khổ quan hệ, cam kết và thỏa thuận quốc tế thành những chương trình, dự án và kết quả cụ thể, có thể đo đếm.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc phiên toàn thể.

Đánh giá kết quả giai đoạn 2021 - 2025, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định công tác ngoại giao phục vụ phát triển đã có những bước tiến quan trọng, ngày càng đi vào chiều sâu và đóng góp thiết thực vào thành công chung của đất nước.

Trước hết, nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của ngoại giao phục vụ phát triển đã có chuyển biến rõ nét. Ngoại giao phục vụ phát triển, với trọng tâm là ngoại giao kinh tế và ngoại giao công nghệ, đã được khẳng định là một nội dung cơ bản, trung tâm trong hoạt động của ngành ngoại giao.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, các lực lượng làm công tác đối ngoại đã tăng cường phối hợp, quán triệt sâu sắc phương châm lấy người dân, doanh nghiệp và địa phương làm trung tâm. Theo đó, công tác hỗ trợ doanh nghiệp và địa phương ngày càng thực chất hơn, đồng hành từ tìm kiếm thị trường, đối tác đến xử lý tranh chấp và kết nối các nguồn lực phục vụ phát triển. Những hoạt động này đã góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp và các địa phương Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Riêng trong hai năm 2024 và 2025, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã triển khai hơn 1.200 hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch; hỗ trợ hơn 550 hoạt động kết nối, xúc tiến của các địa phương; thúc đẩy ký kết khoảng 230 thỏa thuận hợp tác quốc tế.

Bộ trưởng nhận định, ngoại giao phục vụ phát triển cũng ngày càng đóng góp thực chất hơn cho tăng trưởng, bảo đảm an ninh kinh tế và nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khủng hoảng.

Bên cạnh các hoạt động đối ngoại thường xuyên, ngoại giao vaccine, ngoại giao năng lượng đã phát huy hiệu quả cục diện đối ngoại và vị thế quốc tế của đất nước, góp phần huy động nguồn lực phục vụ phát triển.

Từ đầu năm 2025 đến nay, hơn 150 cam kết, thỏa thuận hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được ký kết nhân các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo cấp cao. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã hỗ trợ kết nối hơn 50 địa phương, tổ chức trong nước với các đối tác quốc tế, trong đó có hơn 12 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao thẳng thắn làm rõ một số hạn chế cần sớm khắc phục.

Một là, việc chuyển hóa cục diện đối ngoại thuận lợi và quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam với các đối tác thành dự án hợp tác kinh tế cụ thể, kết quả thực chất và sự đan xen lợi ích chiến lược vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Việc thúc đẩy thực thi các cam kết và thỏa thuận quốc tế cần được tiến hành quyết liệt, đồng bộ và thực chất hơn.

Hai là, cơ chế phối hợp giữa trong nước và ngoài nước cần bảo đảm chặt chẽ, đồng bộ hơn, gắn với hệ thống chỉ tiêu cụ thể.

Ba là, công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược và nắm bắt sự biến chuyển chính sách tại các địa bàn cần kịp thời, nhạy bén hơn, đáp ứng yêu cầu nhận diện sớm rủi ro và xu thế mới.

Biến lòng tin chính trị thành niềm tin của nhà đầu tư

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao cũng nhấn mạnh ba phương hướng lớn nhằm nâng cao hiệu quả công tác ngoại giao phục vụ phát triển trong thời gian tới.

Thứ nhất, đổi mới mạnh mẽ tư duy từ hỗ trợ sang kiến tạo năng lực phát triển, từ hội nhập thị trường sang góp phần kiến tạo thị trường, từ tham gia luật chơi sang góp phần định hình luật chơi. Theo Bộ trưởng, ngành ngoại giao cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định; đa dạng hóa thị trường; tăng cường đan xen lợi ích và kết nối chiến lược với các đối tác. Cùng với đó, cần chuyển hóa sức mạnh mềm, uy tín và vị thế quốc tế của đất nước thành nguồn lực phục vụ phát triển; biến lòng tin chính trị thành lòng tin của nhà đầu tư; biến quan hệ ngoại giao thành các cơ hội hợp tác về kinh tế, khoa học và công nghệ.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, ngành ngoại giao phải đi trước một bước trong công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu; nhận diện sớm rủi ro, xu thế; kiến nghị đúng và trúng để bảo đảm thế chủ động, kịp thời nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức.

Thứ hai, tập trung thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tiếp tục lấy người dân, địa phương và doanh nghiệp làm trung tâm.

Bộ trưởng khẳng định, công tác ngoại giao phục vụ phát triển phải bám sát tinh thần Chính phủ kiến tạo và hành động, nói đi đôi với làm.

Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài sẽ tăng cường phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong việc xác định thị trường, đối tác, công nghệ cần ưu tiên; trực tiếp tham gia kết nối, thúc đẩy triển khai và theo đuổi đến khi hình thành sản phẩm, kết quả cuối cùng.

Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ công cụ, cơ chế và năng lực tổ chức thực hiện. Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy kinh tế hiện đại, am hiểu thị trường và luật pháp quốc tế, giỏi kết nối, có tinh thần xông pha và năng lực tổ chức thực hiện hiệu quả. Đồng thời, cần bảo đảm nguồn lực tương xứng phục vụ công tác nghiên cứu, dự báo, hoạt động kết nối và xây dựng mạng lưới đối tác chiến lược. Theo đó, Bộ Ngoại giao sẽ ưu tiên hoàn thiện cơ chế theo dõi, đôn đốc và đánh giá việc thực hiện các cam kết, thỏa thuận quốc tế trên nguyên tắc “6 rõ”.

''Bộ Ngoại giao cũng sẽ xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) đối với các cơ quan đại diện và các đơn vị trong Bộ, làm rõ công việc cần thực hiện, đối tác phối hợp, thời gian hoàn thành và sản phẩm, kết quả có thể đo đếm. Cùng với đó, Bộ Ngoại giao sẽ hoàn thiện cơ chế trao đổi, chia sẻ thông tin và phản hồi nhanh giữa Bộ Ngoại giao, các cơ quan đại diện với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Qua đó, kịp thời xử lý, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, nhất là trong quá trình triển khai các cam kết và thỏa thuận quốc tế'', Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp chủ động cung cấp thông tin, phối hợp chặt chẽ với ngành ngoại giao, thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên khai mạc Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33.