Ngoại trưởng Mỹ không chấp nhận đánh đổi với Iran về eo biển Hormuz

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện ngày 2/6. Ảnh: Reuters.

"Hiện tại, mọi nội dung được thảo luận với Iran đều xoay quanh việc nới lỏng trừng phạt phải dựa trên các điều kiện cụ thể. Điều đó có nghĩa nới lỏng trừng phạt phải gắn với nguyên nhân khiến các lệnh trừng phạt được áp đặt. Nguyên nhân chính ở đây là chương trình hạt nhân của Iran", ông Rubio phát biểu trong phiên điều trần trước Thượng viện.

Đây là phiên điều trần đầu tiên trong hai phiên diễn ra trong ngày 2/6, tại đây, các nhà lập pháp Mỹ chất vấn ông Rubio về cuộc xung đột với Iran.

Khi điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện vào sáng 2/6 theo giờ địa phương, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh Iran bị trừng phạt vì hoạt động làm giàu uranium và theo đuổi chương trình hạt nhân. Vì vậy, chỉ khi Iran chấm dứt các hoạt động này, Iran mới được nới lỏng trừng phạt.

Ông Rubio khẳng định đoàn đàm phán của Mỹ không đề nghị nới lỏng trừng phạt cho Iran để đổi lấy việc mở lại eo biển Hormuz.

Dự kiến ông Rubio phải tham gia 4 phiên điều trần trong hai ngày 2-3/6 liên quan đến chiến sự Iran và đề xuất ngân sách tài khóa 2027 của chính quyền ông Trump. Cụ thể, chính quyền ông Trump đề xuất cắt 30% ngân sách ngoại giao xuống mức 36 tỷ USD, nhưng tăng 50% chi tiêu quân sự lên con số kỷ lục 1.500 tỷ USD.

Các phiên điều trần diễn ra trong bối cảnh lưỡng đảng tại Mỹ ngày càng lo ngại về cuộc chiến với Iran.

Thời gian qua, bất chấp các diễn biến phức tạp trên chiến trường thực địa và hoạt động đàm phán kéo dài nhưng chưa đưa lại kết quả, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn khẳng định chiến dịch quân sự của Mỹ sẽ ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông Trump cũng tin rằng thỏa thuận chấm dứt chiến sự với Iran là mục tiêu có thể đạt được.

Tuy nhiên, trong phiên điều trần, ông Rubio không đưa ra được thời điểm cụ thể cho thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.

Áp lực từ Quốc hội Mỹ đối với chính quyền ông Trump trong vấn đề Iran ngày càng lớn. Ảnh: Reuters.

Nhiều nghị sĩ Dân chủ chỉ trích chính quyền ông Trump thiếu minh bạch về chiến lược trong chiến sự Iran. Một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bắt đầu bày tỏ lo ngại về cuộc xung đột chưa có hồi kết. Việc ông Rubio phải tham gia tới 4 phiên điều trần trong một tuần cho thấy chính quyền ông Trump chịu áp lực ngày càng lớn từ Quốc hội trong vấn đề Iran.

Ngoại trưởng Rubio hiện còn giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Trump. Các nhà lập pháp Mỹ kỳ vọng khi xuất hiện tại các phiên điều trần, ông Rubio sẽ có thể trình bày chiến lược chấm dứt chiến sự Iran.

Dù vậy, Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, thành viên Dân chủ cấp cao nhất trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đã chỉ trích ông Rubio vì cung cấp quá ít thông tin về chiến lược và kế hoạch của chính quyền.

Bà Shaheen nhấn mạnh ở thời điểm này, cử tri Mỹ muốn được hỗ trợ kinh tế và không hào hứng với những tham vọng chính trị của chính quyền ở nước ngoài. Bà Shaheen cho rằng chính quyền ông Trump đang đưa ra các tuyên bố có tính chất giảm nhẹ về chiến sự Iran, chỉ để tránh phải giải trình trước Quốc hội.

Trong phiên điều trần, có thời điểm ông Rubio tuyên bố: "Cuộc chiến đã kết thúc". Tuyên bố này được ông Rubio được đưa ra khi ông tranh luận gay gắt với Thượng nghị sĩ Dân chủ Cory Booker.

Ngoại trưởng Mỹ cũng cho biết có những "dấu hiệu" cho thấy Lãnh tụ Tối cao của Iran, ông Mojtaba Khamenei, dù chưa xuất hiện công khai, nhưng đang tham gia sâu hơn vào hoạt động đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Khi cuộc xung đột với Iran bước sang tháng thứ tư, ngày càng nhiều nghị sĩ của lưỡng đảng, đặt câu hỏi về chiến dịch quân sự kéo dài của Mỹ tại Iran.