Ngôi làng huấn luyện đại bàng nổi tiếng thế giới, có con bay hơn 190km/h

Những người Kazakh cùng đại bàng của mình. Ảnh: Peter Maize/Thrillist

Ẩn mình giữa những ngọn núi cao phủ tuyết của dãy Altai ở miền tây Mông Cổ, Sagsai là một ngôi làng đặc biệt. Được thành lập từ năm 1959, Sagsai thuộc tỉnh Bayan-Olgii (Mông Cổ) khu vực sinh sống chủ yếu của cộng đồng người Kazakh và cũng là cái nôi của truyền thống huấn luyện đại bàng nổi tiếng thế giới.

Peter Maize đến từ Mỹ cùng vợ đã có trải nghiệm đáng nhớ trong chuyến đi đến Sagsai, gặp gỡ những người huấn luyện đại bàng. Tuy nhiên, để gặp được một người huấn luyện đại bàng thực thụ không phải là điều dễ dàng, theo Thrillist.

Khó khăn đi tìm

Người Kazakh hiếu khách, sẵn sàng đón tiếp khách phương xa bằng một bát sữa ngựa cái lên men truyền thống. Thế nhưng, việc bước chân vào cuộc sống của họ gần như chỉ có thể thực hiện thông qua sự giới thiệu của những người được tin cậy.

Bashir (34 tuổi) là một trong những huấn luyện đại bàng được đánh giá cao nhất khu vực. Peter Maize tìm đến Bashir vào mùa thu, trước mùa lễ hội.

Hành trình tìm kiếm Bashir bắt đầu từ thị trấn bụi bặm Olgii. Chỉ sau một quãng ngắn, Peter Maize thấy con đường trải nhựa biến mất và thay vào đó là những lối mòn đất đá rồi hoàn toàn không còn dấu vết đường đi.

Sau khi vượt sông, đi qua các thung lũng, nhiều lần hỏi thăm những gia đình du mục trên đường, cuối cùng anh (có đi cùng người hướng dẫn) cũng tìm thấy chiếc lều Bashir sinh sống cùng gia đình.

Bashir giống như những người người Kazakh khác, dành phần lớn mùa đông trên những ngọn núi để săn cáo, thỏ và các loài thú nhỏ khác. Da và thịt của chúng rất quan trọng đối với cuộc sống của họ.

Dù vẫn giữ lối sống truyền thống, anh cũng đã tiếp cận các tiện ích hiện đại. Bashir sử dụng hệ thống pin năng lượng mặt trời di động để có hệ thống chiếu sáng trong lều, điện thoại thông minh và một số thiết bị sinh hoạt khác.

Những ngôi lều đặc biệt ở ngôi làng. Ảnh: Peter Maize/Thrillist

Mối quan hệ đặc biệt với đại bàng

Khi được hỏi tên của những con đại bàng, Bashir tỏ ra khá ngạc nhiên. Anh cho biết, với người Kazakh, sự gắn bó với thiên nhiên không đồng nghĩa với việc nhân cách hóa các loài vật bằng cách đặt tên cho chúng.

Đại bàng, ngựa hay dê được xem là một phần tự nhiên trong đời sống thường nhật, vì vậy không nhất thiết phải có tên riêng. Theo Bashir, đại bàng có thể sống tới 30 năm. Trong nghệ thuật săn bắt truyền thống, người Kazakh thường chọn đại bàng cái bởi chúng có kích thước lớn hơn, khỏe hơn và được cho là gan dạ hơn đại bàng đực.

Con đại bàng hiện tại của Bashir được đưa về từ tổ khi còn non và trải qua nhiều năm huấn luyện. Tuy nhiên, theo truyền thống lâu đời của người Kazakh, nó sẽ được thả trở lại tự nhiên khi đến tuổi trưởng thành để sinh sản và tiếp tục vòng đời trong môi trường hoang dã.

Lễ hội của những đôi cánh vàng

Lễ hội Đại bàng vàng thường diễn ra vào tháng 9. Sự kiện thu hút những người huấn luyện đại bàng từ khắp khu vực Bayan-Ogii đến tranh tài. Trong không gian phủ nhẹ tuyết đầu mùa, những người đàn ông khoác áo lông thú truyền thống mang theo đại bàng.

Tâm điểm của lễ hội là cuộc thi mang tên “Tiếng gọi đại bàng”. Mỗi con đại bàng được đưa lên một mỏm đá cao hàng chục mét. Trong khi đó, người chủ đứng phía dưới kéo theo một tấm da cáo làm mục tiêu và cất tiếng gọi quen thuộc.

Tiếng gọi ấy có thể là tiếng hét, tiếng hú hoặc tiếng kêu khàn khàn, những âm thanh đặc biệt chỉ riêng con đại bàng của họ nhận ra được.

Chủ nhân và con đại bàng chuẩn bị trong cuộc thi. Ảnh: Peter Maize/Thrillist

Khi hiệu lệnh vang lên, đại bàng lao xuống với tốc độ có thể lên tới hơn 190km/giờ. Chỉ trong vài giây ngắn ngủi, nó đã tiếp cận mục tiêu và dùng bộ vuốt sắc nhọn khống chế tấm da cáo trong tiếng reo hò của đám đông. Con đại bàng chiến thắng thực hiện toàn bộ màn trình diễn chưa đầy 15 giây.

Cả chủ nhân và đại bàng nhận được những tràng pháo tay cổ vũ. Chiếc huy chương vàng có dải ruy băng màu xanh được đeo trên cổ đại bàng. Khi lễ hội kết thúc và các gia đình bắt đầu thu dọn lều trại để trở về cuộc sống thường ngày.

Với Bashir, có lẽ việc ngày càng nhiều du khách nước ngoài tìm đến để khám phá lối sống của họ không quá quan trọng.

Điều quan trọng nhất là anh vẫn có thể tiếp tục sống theo cách mình lựa chọn: rong ruổi trên thảo nguyên, gắn bó với gia đình, thiên nhiên và những chú đại bàng đã trở thành một phần không thể tách rời của văn hóa Kazakh suốt nhiều thế kỷ.