Ngư dân Cà Mau đồng hành cùng cả nước gỡ 'thẻ vàng' IUU
Sau một năm bám biển trong điều kiện thời tiết, ngư trường và giá cả nhiều biến động, ngư dân Cà Mau đang chứng minh sự chuyển biến rõ nét cả trong nhận thức lẫn hành động khi thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Việc chấp hành pháp luật về IUU không còn là yêu cầu mang tính hành chính, mà đã dần trở thành 'luật bất thành văn' trên mỗi con tàu vươn khơi.
Không vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi tương lai
Chúng tôi gặp ông Văn Công Thành (sinh năm - SN 1972, ngụ Ba Tri, Bến Tre, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long), chủ tàu cá đang hoạt động tại cửa biển Sông Đốc – nơi có đội tàu khai thác lớn nhất tỉnh Cà Mau vào những ngày cuối năm bận rộn. Nói về năm đã qua, ông Thành cho biết: “Thời gian đầu triển khai lắp đặt VMS, ghi chép nhật ký khai thác, nhiều ngư dân còn bỡ ngỡ. Tuy nhiên, thông qua các đợt tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn trực tiếp của lực lượng chức năng, bà con đã hiểu rõ việc chấp hành IUU không chỉ nhằm góp phần tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), mà quan trọng hơn là bảo vệ nguồn lợi thủy sản và sinh kế lâu dài.
“Một năm qua ra khơi, anh em trên tàu luôn nhắc nhở nhau tuân thủ đúng quy định, không vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi cả con tàu và tương lai” - ông Thành chia sẻ.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Sang (SN 1985, ngụ quận Thốt Nốt, TP. Cần Thơ), thuyền viên tàu cá cho biết, hiện nay mỗi chuyến biển đều được quán triệt nghiêm các quy định về hành trình, sản lượng, nhật ký khai thác và duy trì tín hiệu VMS xuyên suốt. “Chấp hành đúng luật thì yên tâm bám biển, còn vi phạm là mất hết nên ai cũng tự giác” - ông Sang nói.
Theo ông Đỗ Văn Sử - Chủ tịch UBND xã Sông Đốc, năm 2025 công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tiếp tục được triển khai đồng bộ, quyết liệt và đạt nhiều kết quả quan trọng. 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc đã lắp đặt VMS, với khoảng 8.100 thuyền viên tham gia khai thác.
UBND xã đã triển khai đồng bộ văn bản của Trung ương và tỉnh về phòng, chống khai thác IUU; phối hợp chặt chẽ với MTTQ, các tổ chức chính trị – xã hội và các lực lượng chức năng tổ chức hơn 450 buổi tuyên truyền, thu hút khoảng 50.000 lượt người tham gia, với nội dung và hình thức ngày càng linh hoạt, sát thực tiễn.
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Gành Hào
trực tiếp lên tàu cá, phát tờ rơi tuyên truyền,
hướng dẫn ngư dân duy trì tín hiệu VMS 24/24 giờ, nghiêm túc chấp hành
các quy định về chống khai thác IUU.
Thiếu tá Đặng Văn Điều - Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Sông Đốc (BĐBP Cà Mau) cho biết: “Thời gian qua, đơn vị đã đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt cán bộ, chiến sĩ và ngư dân chấp hành nghiêm các quy định IUU; Đồn duy trì hiệu quả mô hình “Tiếng loa Biên phòng” với hàng trăm lượt người tham dự, cấp phát hơn 100 tờ rơi, infographic và trên 1.000 lá cờ Tổ quốc…”. Cũng theo Thiếu tá Đặng Văn Điều, tuyên truyền là giải pháp lâu dài, mang tính quyết định; đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm, góp phần quản lý chặt chẽ đội tàu, giữ vững an ninh, trật tự trên biển.
Những ngày cuối năm, tại cửa biển Gành Hào, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Biên phòng trực tiếp lên tàu cá phát tờ rơi, hướng dẫn duy trì tín hiệu VMS 24/24 giờ đã trở nên quen thuộc. Ông Trần Văn Đen (thuyền trưởng tàu thu mua hải sản) tại xã Gành Hào cho biết, nhờ được tuyên truyền thường xuyên, ngư dân ngày càng tự giác chấp hành các quy định chống khai thác IUU. “Bà con đồng tình vì đây là trách nhiệm chung, góp phần giữ uy tín thủy sản Việt Nam và bảo vệ nguồn lợi lâu dài” – ông Đen nói.
IUU – nền tảng cho nghề cá Cà Mau phát triển bền vững
Theo Thượng tá Trịnh Minh Hiển - Chính ủy Hải đoàn 42, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, thời gian qua Hải đoàn 42 đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan tăng cường tuần tra, kiểm soát, tuyên truyền pháp luật trên các vùng biển giáp ranh, ngư trường truyền thống của ngư dân Cà Mau. Qua đó giúp ngư dân hiểu rõ ranh giới vùng biển, các quy định pháp luật trong nước và quốc tế, cũng như những hệ lụy nghiêm trọng nếu vi phạm IUU.
Còn theo ông Phạm Văn Mười - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, đến ngày 19/12/2025, tỉnh đã hoàn thành 19/19 nhiệm vụ được giao trong công tác chống khai thác IUU; 100% tàu cá được đăng ký, đăng kiểm, cấp phép và cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.
Đồn Biên phòng Cái Đôi Vàm phối hợp với địa phương tuyên truyền phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp (IUU), phát tờ rơi infographic và lá cờ Tổ quốc cho ngư dân.
Cùng với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp công tác phòng, chống khai thác IUU trên vùng biển Cà Mau đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân từng bước được nâng lên; tình trạng vi phạm vùng biển nước ngoài được kiểm soát; công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc thủy sản ngày càng đi vào nền nếp.
Từ thực tiễn một năm ra khơi cho thấy, khi ngư dân hiểu đúng và làm đúng, việc thực hiện IUU không còn là rào cản, mà trở thành nền tảng cho nghề cá phát triển bền vững. Từ những con tàu rẽ sóng ngoài khơi xa đến những bến cá rộn ràng ngày trở về, tinh thần thượng tôn pháp luật trên biển đang lan tỏa mạnh mẽ.
