Người 58 năm giữ bức ảnh giống kỷ vật dưới mộ liệt sĩ ở Đồng Nai

Trong đợt khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ quy mô lớn tại sườn tây bắc điểm cao 74 (ấp Bình Minh, xã Minh Đức), nơi từng diễn ra nhiều trận đánh ác liệt giai đoạn 1967-1975, Đội K72, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đồng Nai, đã quy tập được 26 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật, trong đó có một bức ảnh tập thể gồm 6 người, 3 nam và 3 nữ.

Bức ảnh sau đó được đơn vị gửi đi phục dựng và lan tỏa thông tin trên các kênh truyền thông với hy vọng tìm được thân nhân của liệt sĩ.

Tấm ảnh hé lộ thông tin về liệt sĩ

Ngày 7/8, chị Quế (sinh sống ở tỉnh Phú Thọ) tình cờ đọc được thông tin do Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đồng Nai phát tìm thân nhân liệt sĩ. Khi nhìn thấy bức ảnh 6 người được phục dựng, chị khựng lại bởi nó giống hệt tấm hình mà bố chồng chị, ông Nguyễn Gia Chính (76 tuổi), đang giữ.

Chị Quế chia sẻ câu chuyện trên trang cá nhân và bài đăng nhanh chóng đến với ông Đặng Chiến Thắng (65 tuổi) - em trai cùng mẹ khác cha của liệt sĩ Lê Công Duẩn. Ông Thắng nhận ra những chi tiết trong ảnh có thể liên quan đến người anh trai mà gia đình đã tìm kiếm gần 60 năm.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, ông Thắng cho biết đã tìm đến nhà ông Chính cách đó chừng 10 km để xem tấm ảnh gốc và đối chiếu thông tin. Từ đây, những người từng xuất hiện trong bức ảnh năm xưa được kết nối lại, mở ra hướng xác minh mới cho gia đình liệt sĩ.

Tấm ảnh ông Chính giữ (ảnh 1) và ảnh do đội phục dựng (ảnh 2). Ảnh: Gia đình cung cấp, Phúc Lê.

Theo lời kể của ông Nguyễn Gia Chính, ngày 1/6/1968, khi vừa hoàn thành chương trình lớp 7, ông cùng 5 người bạn rủ nhau chụp một tấm ảnh kỷ niệm tại thành phố Hòa Bình cũ (nay thuộc tỉnh Phú Thọ). Trong ảnh, 3 nam, 3 nữ đứng cạnh nhau. Người đứng cao nhất là ông Lê Công Duẩn.

Theo ông Chính, thời đó điều kiện còn khó khăn, cả nhóm góp tiền chụp chung một tấm rồi in ra thành 6 bản, mỗi người giữ một tấm.

Vài tháng sau, ông Duẩn lên đường nhập ngũ. Đến năm 1972, bạn bè nhận tin ông hy sinh tại chiến trường miền Nam.

"Có thể bức ảnh dưới lòng đất chính là tấm Duẩn mang theo bên mình khi vào Nam chiến đấu", ông Chính nói.

Ông Thắng (phải) cầm trên tay bức ảnh và trò chuyện tại nhà riêng của ông Chính. Ảnh: Gia đình cung cấp.

Suốt hàng chục năm, ông Chính vẫn giữ tấm ảnh như một kỷ vật thời học sinh của nhóm bạn. Một người bạn khác trong nhóm, hiện sống tại tỉnh Khánh Hòa, cũng giữ một bản tương tự.

Khi nhìn thấy hình ảnh được phục dựng từ khu vực mộ tập thể ở Đồng Nai, người này gọi điện cho ông Chính. Hai người cùng đối chiếu những gương mặt trong ảnh. Trong 6 người từng chụp chung năm 1968, 5 người còn sống đều xác nhận người đứng cao nhất là ông Lê Công Duẩn.

Những nhận diện này giúp gia đình có thêm cơ sở để tin rằng di vật đi kèm hài cốt liệt sĩ được tìm thấy dưới mộ tập thể ở Đồng Nai thuộc về ông Duẩn.

Mong tìm được anh trai

Thời điểm liệt sĩ Lê Công Duẩn nhập ngũ năm 1968, ông Thắng mới 7 tuổi nên không có nhiều ký ức về anh trai. Năm 1969, mẹ của hai ông là bà Lê Thị Hồng (sinh năm 1926) qua đời. Trước khi nhắm mắt, do không nghe tin tức từ người con cả, bà dặn các con nếu anh trai hy sinh, bằng mọi giá phải tìm bằng được hài cốt đưa về an táng. Đến năm 1972, gia đình nhận tin báo tử của ông Duẩn.

Phía sau bức ảnh ghi ngày chụp kỷ niệm của nhóm bạn. Ảnh: Gia đình cung cấp.

Sau ngày đất nước thống nhất, 5 anh em ông Thắng nhiều lần đi tìm anh. Nghe đồng đội cũ nhắc ông Duẩn có thể hy sinh do trúng bom, gia đình lặn lội tìm dọc dãy Trường Sơn, nghe ngóng thông tin ở từng nghĩa trang, đối chiếu từng phần mộ vô danh nhưng đều vô vọng.

Sự trùng hợp giữa bức ảnh di vật ở mộ tập thể Đồng Nai và tấm hình gốc ở Phú Thọ đã mang lại manh mối rõ ràng nhất sau hàng chục năm tìm kiếm.

Ông Thắng đang trở về quê ngoại ở xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình cũ (nay là tỉnh Hưng Yên) để thu gom, tìm lại toàn bộ giấy tờ, hồ sơ liên quan đến liệt sĩ Lê Công Duẩn nhằm phục vụ công tác xác minh danh tính liệt sĩ.

"Gia đình tôi rất vui khi tìm được manh mối rõ ràng về anh trai. Chúng tôi đang tích cực hoàn thiện hồ sơ, phối hợp làm việc với cơ quan chức năng và lấy mẫu ADN để phục vụ công tác xác minh sớm đưa anh về", ông chia sẻ.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, Thượng tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72 (Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đồng Nai), cho biết sau khi đơn vị đăng tải hình ảnh các di vật tìm thấy tại khu vực khai quật, nhiều thân nhân, đồng đội và người quen của các liệt sĩ đã liên hệ, cung cấp thêm thông tin.

"Đơn vị đang tiếp tục đối chiếu các thông tin do thân nhân cung cấp với hồ sơ, di vật và kết quả tìm kiếm thực địa. Những trường hợp có cơ sở sẽ được tiếp tục xác minh, lấy mẫu ADN để làm rõ danh tính liệt sĩ", ông thông tin.

Về trường hợp bức ảnh được cho là liên quan đến liệt sĩ Lê Công Duẩn, Thượng tá Vũ Văn Thọ cho biết quá trình đối chiếu đang được tiến hành và khả năng xác định danh tính là rất cao. Đơn vị đang hoàn tất các bước xác minh cuối cùng và dự kiến đầu tuần tới công bố thông tin chính thức.

Theo Đội trưởng Đội K72, việc thân nhân và những người từng biết các liệt sĩ nhận ra hình ảnh trong di vật là nguồn thông tin quan trọng, giúp lực lượng tìm kiếm thu hẹp hướng xác minh trước khi đối chiếu bằng các phương pháp chuyên môn, trong đó có giám định ADN.