Người Anh hùng bước ra từ Vùng lõm K20

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Công Dũng (thứ 2, trái qua) cùng các cán bộ lực lượng An ninh Quảng Đà được Thượng tướng Phạm Thế Tùng- Thứ trưởng Bộ Công an tặng quà của Bộ Công an nhân dịp gặp mặt lực lượng An ninh Quảng Đà hôm 26-6-2026.

Từ cậu bé giao liên tuổi 15 đến người trinh sát vùng lõm K20

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ những năm tháng chiến tranh ác liệt, nhưng tại căn cứ cách mạng K20 ở Bắc Mỹ An, tên tuổi Trần Công Dũng vẫn được nhắc đến với sự kính trọng đặc biệt. Cuộc đời ông là bản anh hùng ca về lòng trung thành với Tổ quốc, về bản lĩnh và trí tuệ của người chiến sĩ an ninh hoạt động ngay giữa lòng địch.

Lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, ngay từ nhỏ, Trần Công Dũng đã được hun đúc tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập dân tộc. Đầu năm 1966, khi vừa tròn 15 tuổi, ông tham gia làm giao liên cho Đặc khu ủy Quảng Đà. Những chuyến đi bí mật chuyển tài liệu, đưa đón cán bộ qua các vùng kiểm soát của địch đã tôi luyện cho chàng thiếu niên bản lĩnh, sự gan dạ và tinh thần cảnh giác cao độ.

Ngày 14-4-1968, khi mới 17 tuổi, Trần Công Dũng chính thức trở thành đội viên Đội Trinh sát An ninh vũ trang quận III thuộc Ban An ninh Quảng Đà. Đó cũng là thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn vô cùng khốc liệt sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Địch liên tiếp mở những đợt càn quét nhằm triệt phá các cơ sở cách mạng, trong đó, căn cứ lõm K20 ở Bắc Mỹ An bị xem là mục tiêu trọng điểm.

Trước tình hình đó, đồng chí Đặng Văn Khá- Trưởng ban An ninh quận III cùng trinh sát trẻ Trần Công Dũng được giao nhiệm vụ bí mật quay trở lại K20 để khôi phục cơ sở cách mạng. Khi ấy chưa có hầm bí mật để trú ẩn. Ban ngày, hai người phải ngâm mình dưới nước hoặc ẩn nấp ngoài đồng để tránh sự truy lùng của địch. Đêm xuống, họ lặng lẽ tiếp cận từng gia đình cơ sở, vận động quần chúng, móc nối lực lượng và tổ chức đào hầm nuôi giấu cán bộ.

Sau gần hai năm "nằm gai nếm mật", họ đã khôi phục hầu hết các cơ sở cũ, xây dựng thêm nhiều cơ sở hợp pháp mới, đào 8 hầm bí mật và từng bước làm chủ địa bàn K20.

Từ năm 1968 đến năm 1975, riêng Trần Công Dũng trực tiếp xây dựng được 38 cơ sở cách mạng, gồm 28 cơ sở vũ trang chiến đấu và 10 cơ sở chuyên nuôi giấu cán bộ. Chính mạng lưới này đã tạo điều kiện để Quận ủy quận III và Ban An ninh quận III đứng chân chỉ đạo phong trào đấu tranh chính trị, binh vận và vũ trang ngay giữa vùng địch kiểm soát.

Đồng chí Trần Công Dũng (ngồi bên phải) trong một lần ngồi nghe thủ trưởng Vũ Minh Sơn - Trưởng Phòng chống phản động Công an Quảng Nam - Đà Nẵng truyền đạt các nghị quyết.

Những trận đánh làm kẻ thù khiếp sợ

Năm 1969, Trần Công Dũng được giao nhiệm vụ Đội phó rồi Đội trưởng Đội Trinh sát An ninh vũ trang quận III. Đây là giai đoạn ông trưởng thành vượt bậc về năng lực chỉ huy cũng như bản lĩnh chiến đấu. Đối tượng đấu tranh của lực lượng trinh sát an ninh vũ trang là những tên ác ôn, chỉ điểm, phản bội… gây nhiều tội ác với cách mạng và nhân dân.

Mỗi trận đánh đều được chuẩn bị công phu, đòi hỏi sự mưu trí, táo bạo và khả năng cải trang xuất sắc. Ngày 26-6-1971, trong một trận đánh nổi tiếng, Trần Công Dũng cải trang thành trung úy biệt động quân ngụy, ngang nhiên đột nhập vào nhà tên Cụt là cảnh sát đặc biệt mang mật danh F62, được điều động đến để đánh phá căn cứ K20. Bằng hành động bất ngờ và chính xác, ông đã tiêu diệt đối tượng ngay tại nơi ở của y rồi rút lui an toàn.

Một chiến công khác được nhiều người nhắc đến là trận tiêu diệt Nguyễn Thị C. Từng là cán bộ cách mạng nhưng sau khi đầu hàng địch, C. trở thành tay sai nguy hiểm, trực tiếp chỉ điểm khiến 32 cán bộ, cơ sở cách mạng bị bắt và dẫn đường cho địch phục kích làm 12 cán bộ của ta hy sinh. Để tiếp cận mục tiêu, Trần Công Dũng cải trang thành người đi nhặt phế liệu của quân đội Mỹ. Sau nhiều ngày theo dõi, khi C. tách khỏi toán lính hộ tống, ông nhanh chóng áp sát, nổ súng trừng trị đối tượng rồi rút lui an toàn.

Những trận đánh ấy đã làm cho mạng lưới chỉ điểm của địch luôn sống trong tâm trạng lo sợ, góp phần bảo vệ phong trào cách mạng đang phát triển mạnh tại vùng ven Đà Nẵng.

Sau Hiệp định Paris năm 1973, mặc dù quân đội Mỹ rút khỏi Việt Nam nhưng vẫn còn nhiều sĩ quan cố vấn hoạt động dưới vỏ bọc dân sự tại khu vực sân bay Nước Mặn. Được giao nhiệm vụ tiêu diệt nhóm cố vấn này, Trần Công Dũng đã xây dựng thành công hai cơ sở bí mật là những nữ lao công làm việc trong căn cứ địch. Suốt 20 ngày liên tục, các cơ sở bí mật đã đưa được khoảng 20kg thuốc nổ vào bên trong khu vực đóng quân của cố vấn Mỹ. Khi nhóm cố vấn đang tụ tập tại câu lạc bộ, khối thuốc nổ được kích hoạt, đánh sập công trình, tiêu diệt 13 tên cố vấn Mỹ và làm bị thương nặng 2 tên khác.

Đây được xem là một trong những trận đánh vang dội nhất của lực lượng An ninh Quảng Đà trong những năm cuối cuộc kháng chiến.

Cũng trong thời gian này, ông cùng đồng đội tổ chức thành công kế hoạch tiêu diệt Hồ Diệp, trưởng Ban hoạt vụ - Vùng 1 chiến thuật của chính quyền Sài Gòn. Sau quá trình xây dựng cơ sở và thu thập thông tin, nữ trinh sát Hồ Thị Phương được đưa vào nhà Hồ Diệp dưới vỏ bọc người giúp việc. Từ những thông tin thu thập được, Trần Công Dũng đã huấn luyện phương thức tác chiến cho Hồ Thị Phương bằng cách đặt mìn hẹn giờ vào xe Jeep của đối tượng. Khi chiếc xe đi đến khu vực chợ Cồn, quả mìn phát nổ, tiêu diệt Hồ Diệp cùng các sĩ quan đi cùng. Trong quá trình hỗ trợ đồng đội rút lui, chính ông đã dùng hỏa lực đánh chặn, tạo điều kiện cho nữ trinh sát thoát khỏi vòng vây an toàn.

Từ năm 1968 đến ngày giải phóng Đà Nẵng năm 1975, Trần Công Dũng trực tiếp tham gia hoặc chỉ huy 16 trận đánh lớn, tiêu diệt 38 tên địch nguy hiểm, trong đó có 16 cố vấn Mỹ, 13 tên chỉ điểm cùng nhiều sĩ quan, hạ sĩ quan ác ôn; phá hủy 3 xe quân sự và thu nhiều tài liệu, phương tiện chiến tranh của địch.

Danh hiệu đến muộn nhưng không muộn với lịch sử

Sau ngày đất nước thống nhất, Trần Công Dũng tiếp tục công tác trong lực lượng Công an Quảng Nam - Đà Nẵng rồi Công an TP Đà Nẵng. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Ba, Huân chương Quyết thắng hạng Nhất và Huân chương Chiến công hạng Nhất.

Tuy nhiên, con đường đến với danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) của ông lại trải qua nhiều năm chờ đợi. Tuy nhiên, ông Trần Công Dũng chưa bao giờ than phiền hay đòi hỏi. Ông vẫn lặng lẽ công tác, giữ trọn niềm tin vào Đảng, Nhà nước và nhân dân, tiếp tục sống đúng với lời thề của người chiến sĩ Công an nhân dân "Vì nước quên thân, vì dân phục vụ".

Ngày 8-1-2009, Nhà nước chính thức phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho đồng chí Trần Công Dũng. Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với riêng ông mà còn là sự tri ân đối với cả một thế hệ chiến sĩ An ninh Quảng Đà đã chiến đấu thầm lặng trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hôm nay, khi nhắc đến vùng lõm K20 anh hùng, người dân Đà Nẵng vẫn luôn tự hào và xem đồng chí Trần Công Dũng là biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, tinh thần cách mạng và đức hy sinh vì độc lập dân tộc.

Danh hiệu Anh hùng đến muộn, nhưng không hề muộn với lịch sử. Bởi trong ký ức của đồng đội, trong lòng nhân dân và trong những trang sử vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, Thượng tá Trần Công Dũng từ lâu đã là một anh hùng.