Người có uy tín tỉnh Nghệ An gửi gắm nhiều ý kiến tâm huyết
Việc làm cho con em đồng bào DTTS; cơ hội giao lưu học hỏi; chính sách bảo tồn văn hóa... là những vấn đề được đại biểu Người có uy tín ở Nghệ An gửi tới Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Ông Sầm Phà Lỉa - Người có uy tín ở xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Hoàng Quý
Mở thêm cơ hội việc làm cho con em vùng sâu, vùng xa
Là Người có uy tín ở xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, ông Sầm Phà Lỉa (dân tộc Mông) cho rằng, một trong những vấn đề cần được quan tâm hiện nay là tạo cơ hội việc làm và điều kiện để con em đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) sau khi học tập có thể trở về đóng góp cho quê hương.
Từ thực tế đó, ông kiến nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các bộ, ngành liên quan và địa phương nghiên cứu tham mưu chính sách thu hút con em đồng bào DTTS ở vùng sâu, vùng xa vào làm việc tại các cơ quan, đơn vị phù hợp với chuyên môn.
Theo ông, nếu những người trẻ được đào tạo bài bản có cơ hội trở về địa phương làm việc, họ không chỉ có việc làm ổn định mà còn trở thành lực lượng trực tiếp tham gia tuyên truyền, vận động đồng bào DTTS, hỗ trợ địa phương triển khai các chính sách phát triển.
Ông cũng đề cập đến việc những thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự hoặc nghĩa vụ tham gia lực lượng dân quân tự vệ trở về địa phương. Đây là lực lượng đã được rèn luyện, có kinh nghiệm và hiểu địa bàn, vì vậy cần có thêm cơ chế để tạo điều kiện cho họ tiếp tục công tác lâu dài nếu có nguyện vọng và đáp ứng yêu cầu.
Bên cạnh vấn đề việc làm, ông cho rằng việc nâng cao nhận thức, khả năng tiếp cận thông tin và đời sống xã hội của đồng bào ở vùng sâu cũng cần được chú trọng.
"Các chính sách cần được rà soát để phù hợp hơn với từng địa bàn, từng nhóm dân cư; những tập quán lạc hậu cần từng bước được thay đổi, đồng thời những giá trị văn hóa tốt đẹp cần được giữ gìn" - ông Sầm Phà Lỉa cho biết.

Bà Trương Thị Mười - Người có uy tín ở xã Tân Phú, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Hoàng Quý
Cần nhiều hơn những “nhịp cầu” để Người có uy tín học hỏi kinh nghiệm
Với bà Trương Thị Mười (dân tộc Thổ), Người có uy tín ở xã Tân Phú, một trong những mong muốn thiết thực của đội ngũ Người có uy tín là có thêm cơ hội gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm giữa các địa phương.
"Những chuyến giao lưu, học tập kinh nghiệm không chỉ giúp các đại biểu có thêm kiến thức mà còn tạo điều kiện để những người đang trực tiếp làm công tác vận động đồng bào chia sẻ cách làm hay từ cơ sở" - bà Mười nhận định.
Theo bà Trương Thị Mười, hằng năm nên tổ chức thêm các lớp tập huấn, hội thảo, chương trình giao lưu dành cho Người có uy tín tại các vùng miền khác nhau. Điều này sẽ giúp Người có uy tín ở các vùng có điều kiện gặp gỡ, tìm hiểu mô hình thực tế và trao đổi kinh nghiệm. Từ đó, những kinh nghiệm sẽ được lan tỏa rộng hơn”.
Một vấn đề khác được bà Mười đặc biệt quan tâm là bảo tồn tiếng nói, chữ viết của các DTTS.
Theo bà Trương Thị Mười, thời gian qua đã có những lớp dạy tiếng dân tộc như tiếng Thái, tiếng Mông và người học được cấp chứng chỉ. Tuy nhiên, với một số DTTS có số lượng người không lớn như dân tộc Thổ, việc tổ chức dạy và học tiếng còn hạn chế.
Bà Mười cho rằng nếu không có những giải pháp phù hợp, nguy cơ mai một tiếng nói, chữ viết và những giá trị văn hóa truyền thống của các DTTS sẽ ngày càng rõ hơn, nhất là trong thế hệ trẻ.
Do đó, cùng với việc hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, chính sách dân tộc cần tiếp tục dành sự quan tâm thích đáng cho bảo tồn văn hóa, trong đó có tiếng nói và chữ viết của các DTTS.

Ông Lương Văn Nghiệp - Người có uy tín ở xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Hoàng Quý
Để văn hóa truyền thống không chỉ được giữ gìn mà còn sống trong cộng đồng
Từ góc độ một nghệ nhân trực tiếp tham gia bảo tồn văn hóa, ông Lương Văn Nghiệp (dân tộc Thái), Người có uy tín, đồng thời là Nghệ nhân Ưu tú ở xã Môn Sơn, tỉnh Nghệ An kiến nghị cần có những chương trình thường xuyên hơn để hỗ trợ bảo tồn tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân vũ, dân nhạc và những phong tục, tập quán tốt đẹp của đồng bào các DTTS.
Ông Lương Văn Nghiệp đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các đội văn nghệ, câu lạc bộ văn hóa dân gian ở thôn, bản.
Theo ông, nhiều câu lạc bộ đang duy trì hoạt động chủ yếu dựa vào sự nhiệt tình của người dân và nghệ nhân. Vì vậy, nếu được hỗ trợ một phần kinh phí, trang phục, nhạc cụ và điều kiện sinh hoạt, các câu lạc bộ sẽ có thêm khả năng duy trì hoạt động lâu dài.
“Bảo tồn văn hóa không chỉ là giữ lại những gì đã có mà quan trọng hơn là làm cho những giá trị ấy tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng”, ông Lương Văn Nghiệp chia sẻ.
Để làm được điều đó, theo ông, cần chú trọng hơn đến thế hệ trẻ. Những nghệ nhân cao tuổi và Người có uy tín trong cộng đồng có thể đóng vai trò truyền dạy, hướng dẫn thanh thiếu niên tìm hiểu tiếng nói, chữ viết, dân ca, dân vũ, dân nhạc và phong tục truyền thống.
Đặc biệt, cần có chính sách động viên, tôn vinh và hỗ trợ những nghệ nhân có đóng góp trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Những kiến nghị từ cơ sở của các đại biểu tỉnh Nghệ An cho thấy, bên cạnh các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo, đầu tư hạ tầng, việc phát huy nguồn nhân lực tại chỗ và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa vẫn là những vấn đề có ý nghĩa lâu dài đối với vùng đồng bào DTTS.
Trong quá trình đó, Người có uy tín không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là lực lượng trực tiếp tham gia tuyên truyền, vận động và kết nối cộng đồng.
Khi đó, Người có uy tín có thể trở thành những “cầu nối” quan trọng đưa chính sách đến gần hơn với người dân, đồng thời đưa tiếng nói, nguyện vọng từ cơ sở đến các cơ quan hoạch định chính sách.

