Người dân 'chật vật' vì thiếu nước sạch

Nỗi lo thiếu nước

Mới đầu mùa hè nhưng gia đình bà Đoàn Thị Xuân, 77 tuổi ở thôn Trung Tiến, xã Tân Gianh đã lâm vào cảnh thiếu nước sinh hoạt. Nắng nóng liên tục nhiều ngày không chỉ khiến cho cây cối trong vườn nhà bà khô héo, mà còn khiến cho sức khỏe của người cao tuổi như bà cũng giảm sút. Điều bà lo lắng nhất hiện nay, đó là nguồn nước của gia đình ngày càng bị nhiễm phèn nặng, không thể sử dụng cho nhu cầu ăn uống thường ngày.

Ảnh 2: Bể lọc nước đặc quánh phèn của gia đình bà Xuân, thôn Trung Tiến, xã Tân Gianh - Ảnh: N.T

Bà Đoàn Thị Xuân cho biết: “Nhà tôi cũng đã thử chuyển từ dùng nước giếng đào sang giếng khoan. Khoan giếng rồi, nước bơm lên để một lúc cũng đặc quánh, phèn vàng không khác gì nước giếng đào. Gia đình có xây bể lọc, nhưng nước từ bể lọc cũng chỉ có thể dùng để tưới cây, giặt giũ, còn nước dùng để ăn uống thì phải bỏ tiền mua”. Không riêng gì bà Xuân, hầu như nhà nào ở thôn Trung Tiến cũng phải mua nước dùng để ăn uống hằng ngày.

Thôn Trung Tiến nằm sát bờ sông Gianh. Mùa mưa thì ngập lụt, mùa hè thì nước nhiễm mặn, nhiễm phèn. Ở một vùng quê còn nghèo như thôn Trung Tiến, việc người dân phải bỏ tiền ra mua nước sạch quả là vạn bất đắc dĩ. Trời càng khô hạn, khoản chi cho nước sạch sinh hoạt càng tăng. Chưa hết, việc sử dụng nguồn nước bị nhiễm phèn từ năm này sang năm khác khiến cho người dân hoang mang lo lắng về tác động xấu của nguồn nước đến sức khỏe của người dân.

Theo lãnh đạo xã Tân Gianh, xã có 24 thôn, thì có 10 thôn thiếu nước sạch để sinh hoạt trong mùa nắng hạn. Sau sáp nhập, xã rất quan tâm đến vấn đề nước sạch, tuy nhiên, kinh phí để đầu tư công trình cấp nước lớn nên địa phương rất mong sự quan tâm của tỉnh, các ban, ngành chức năng.

Lãnh đạo xã Tân Gianh đi kiểm tra các hộ gia đình thiếu nước tại thôn Trung Tiến - Ảnh: N.T

Ông Trần Thanh Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Gianhcho biết: “Đối với xã Tân Gianh, thiếu nước vào mùa khô hạn có hai nguyên nhân, do nước bị nhiễm phèn và do nguồn nước ngầm bị cạn kiệt khiến đời sống của bà con nhân dân gặp rất nhiều khó khăn. Xã đã có công văn kiến nghị các cấp, ngành quan tâm hỗ trợ để địa phương sớm có nước sạch cho người dân sử dụng”.

Cũng như xã Tân Gianh, một số thôn tại xã Bố Trạch như Thanh Hưng 1, Thanh Bình 2, người dân khá chật vật vì sợ thiếu nước sạch để sử dụng. Những ngày này, chị Nguyễn Thị Tí, ở thôn Thanh Bình 2, xã Bố Trạch tranh thủ dọn dẹp giặt giũ vì giếng nước của gia đình chị vẫn còn nước để dùng. Nếu nắng nóng kéo dài, chỉ một thời gian ngắn nữa là giếng nước của gia đình chị sẽ khô cạn. “Tôi ở đây đã 12 năm, năm nào đến hè giếng cũng cạn khô, không có nước. Gia đình tôi làm dịch vụ đám cưới nên thiếu nước ảnh hưởng rất lớn đến công việc thường ngày”, chị Nguyễn Thị Tí lo lắng.

Gia đình ông Nguyễn Quang Hòa ở thôn Thanh Bình 2 lại vừa lo thiếu nước sinh hoạt, vừa lo thiếu nước tưới cho cây trồng. Vườn nhà ông trồng 6 sào tiêu, dứa và một số loại cây ăn quả khác. Giếng đã khô cạn, gia đình ông chuẩn bị phương án kéo ống bơm nước hồ để tưới cây chống hạn và dùng cho sinh hoạt hằng ngày. Ông Nguyễn Quang Hòa chia sẻ: “Chúng tôi biết sử dụng nước hồ thủy lợi để sinh hoạt là không bảo đảm vệ sinh, thế nhưngkhông còn sự lựa chọn nào khác”.

Ngay đầu hè, xã Bố Trạch đã nắm được tình hình thiếu nước sạch của bà con trên địa bàn. Trong 14 thôn của xã thì có 10 thôn thiếu nước. Ông Nguyễn Văn Lương, Trưởng phòng Kinh tế xã Bố Trạch cho biết: “Giải pháp ứng phó đầu tiên của địa phương là khuyến cáo bà con dùng nước tiết kiệm. Ngoài ra chúng tôi cũng đã kiến nghị đến Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường để cùng địa phương tìm giải pháp cho vấn đề thiếu nước sinh hoạt”.

Nâng cao tỉ lệ người dân nông thôn được sử dụng nước sạch

Trong những năm qua, dù tỉnh đã có nhiều giải pháp để đưa nguồn nước sạch về vùng nông thôn, nhưng tỉ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn chỉ mới chiếm 64%, trong đó tỉ lệ người dân sử dụng nước từ công trình cấp nước tập trung mới chỉ đạt 40%.

Giếng nước tại thôn Thanh Bình 2, xã Bố Trạchbắt đầu cạn nước - Ảnh: N.T

Những điểm thiếu nước sinh hoạt vào mùa hè chủ yếu là địa bàn miền núi, vùng gò đồi bán sơn địa, vùng hạ du các con sông bị nhiễm mặn, vùng bãi ngang ven biển. Đây cũng là những địa bàn mà đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn.

Ông Nguyễn Trường Giang, Phó Giám đốc Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Quảng Trị cho biết: Ngay từ đầu hè năm nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã giao cho trung tâm rà soát các địa phương có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt, tăng cường công tác quản lý vận hành các công trình nước sạch hoạt động hiệu quả; đồng thời nghiên cứu triển khai đầu tư các công trình nước sạch mới tại khu vực nông thôn.

"Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển hệ thống cấp nước sạch giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tỉ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt trên 80% theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra”, ông Nguyễn Trường Giang nói.