Người dân 'đứng ngồi không yên' trước nạn biển xâm thực
Sóng biển liên tục khoét sâu vào đất liền, nhiều vị trí tại bờ biển Đông Cà Mau sạt lở mất từ 30-80m mỗi năm, cá biệt có điểm vượt 100m. Trước nguy cơ mất đất, mất rừng phòng hộ và đe dọa khu dân cư ven biển, người dân mong mỏi những công trình kè chắn sóng sớm được đầu tư để giữ đất và giữ sinh kế.
Clip: Sạt lở khoét sâu vào rừng phòng hộ ở cửa biển Ấp Hạp, xã Tân Thuận, Cà Mau.
Bất lực nhìn đất mất theo từng con sóng
Về cửa biển Ấp Hạp, xã Tân Thuận (Cà Mau) những ngày đầu tháng 6, giữa mênh mông gió biển, ranh giới giữa những nơi có kè bảo vệ và những đoạn bờ chưa được che chắn hiện lên rất rõ. Ở những khu vực đã được đầu tư kè, đai rừng phòng hộ vẫn đứng vững, những hàng cây xanh ngắt tiếp tục làm nhiệm vụ chắn gió, giữ đất.
Nhưng chỉ cách đó không xa, nhiều đoạn rừng không có kè chắn đang oằn mình trước sóng gió. Từng khoảng sạt lở khoét sâu vào chân rừng, tạo thành những hàm ếch lớn. Nhiều cây nghiêng ngả, bật gốc, nằm trơ trọi trên mặt nước trước sự xâm thực không ngừng của biển.

Vạt rừng phòng hộ nghiêng ngả, bật gốc trên mặt nước.
Chiếc vỏ lãi chậm lại khi tiến vào khu vực sạt lở nặng. Trước mắt, những vết khoét nham nhở kéo dài dọc bờ biển. Mỗi con sóng đánh vào bờ lại cuốn theo từng lớp đất ra biển. Ngồi trên xuồng, anh Nguyễn Hoàng Trưởng, người có hơn chục năm gắn bó với vùng cửa biển này, lặng nhìn bờ đất đang sạt xuống.
“Điều bà con sợ nhất không phải nước biển dâng mà là sóng lớn. Nước lên, nhà có thể nâng lên được, chứ sạt lở, sụt lún thì nhà cửa có thể sập bất cứ lúc nào”, anh Trưởng lo lắng.
Theo anh Trưởng, mỗi khi mùa gió chướng về hay biển động kéo dài, nỗi lo lại hiện rõ trên gương mặt những hộ dân ven biển. Người dân chỉ biết đứng nhìn từng mảng đất bị sóng đánh bật, từng hàng cây phòng hộ ngã xuống theo những đợt triều cường. “Nếu có kè chắn sóng mới mong giữ được đất, được rừng. Chỉ cần sóng không đánh thẳng vào bờ nữa là đất đai, nhà cửa được bảo vệ, không còn phải sống trong cảnh lo lắng”, anh Trưởng cho biết.
Khu vực cửa biển Ấp Hạp hiện có nhiều hộ dân sống bằng nghề khai thác thủy sản ven bờ, đóng đáy, và nuôi trồng thủy sản. Cuộc sống gắn liền với biển nên dù biết rõ hiểm nguy, họ vẫn không thể rời đi. “Nghe sạt lở ai cũng sợ. Nhưng nghề nghiệp, cuộc sống đều ở đây, không bám biển cũng không biết làm gì để sống”, anh Nguyễn Hoàng Trưởng tâm sự.

Khu vực cửa biển Ấp Hạp do chưa có kè bảo vệ vẫn phải phơi mình trước sóng gió.
Ông Tạ Hoàng Nam - chuyên viên Phòng Kinh tế xã Tân Thuận - cho biết, địa phương hiện có 3 cửa sông thông ra biển, gồm: Gành Hào, Ấp Hạp và Giá Cao. Trong số này, chỉ khu vực cửa sông Gành Hào được đầu tư xây dựng hệ thống kè kiên cố nên phần nào hạn chế sạt lở. Trong khi đó, cửa biển Áp Hạp và Giá Cao dài khoảng 6km chưa có kè, phơi mình trước sóng gió.
“Theo thống kê, tại địa bàn xã, mỗi năm sạt lở ăn sâu vào đất liền khoảng 30-40m gây ảnh hưởng đến rừng phòng hộ và đe dọa đến sản xuất của người dân”, ông Nam nói và cho biết, tình trạng sạt lở mạnh diễn ra từ tháng 10 năm nay đến tháng 2 năm sau, kèm theo sóng biển dâng cao.
Mỗi năm Cà Mau mất từ 250-300ha đất
Không riêng Tân Thuận, tình trạng sạt lở đang trở thành thách thức lớn đối với toàn tuyến bờ biển Đông của Cà Mau. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, dưới tác động của biến đổi khí hậu và nước biển dâng, đai rừng phòng hộ ven biển ngày càng mỏng dần. Nhiều điểm nóng sạt lở đã và đang xuất hiện tại các khu vực Bồ Đề - Hố Gùi, Kiến Vàng - Ông Tà, Hố Gùi - Tân Tiến, Ấp Hạp - Giá Cao...
Hiện, toàn tuyến có khoảng 56km bờ biển được xác định đang trong tình trạng sạt lở nguy hiểm và đặc biệt nguy hiểm. Tốc độ sạt lở bình quân từ 30-80m mỗi năm, cá biệt có nơi vượt quá 100m mỗi năm. Hệ quả là mỗi năm, Cà Mau mất từ 250-300ha đất và rừng phòng hộ ven biển.
Theo ngành chức năng, với tốc độ sạt lở như hiện nay, nếu không được xử lý kịp thời sẽ có nguy cơ đe dọa đến các khu dân cư, trường học, trụ sở cơ quan nhà nước, hệ thống điện, khu nuôi tôm công nghệ cao và các công trình hạ tầng trọng yếu khác.

Mỗi năm, Cà Mau mất từ 250-300ha đất và rừng phòng hộ ven biển.
Ông Phạm Thành Hải - Phó Chi cục trưởng Chi cục thủy lợi Cà Mau - cho biết, qua khảo sát, trên địa bàn tỉnh có 2 vị trí sạt lở bờ biển xung yếu cần phải ứng phó trong mùa mưa bão năm nay. Cụ thể, tại đê biển Tây có điểm xung yếu 120m ở xã Đá Bạc và đê biển Đông có khoảng 200m ở xã Gành Hào.
Hiện nay, Chi cục Thủy Lợi cũng đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành phương án hộ đê nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, giữ vững hệ thống rừng phòng hộ và các công trình hạ tầng trọng yếu của địa phương.











