Người dân gửi hơn 11,2 triệu tỷ đồng vào ngân hàng giữa làn sóng lãi suất neo cao

Theo dữ liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tiền gửi của dân cư tính đến cuối tháng 7 đạt 11,2 triệu tỷ đồng, tăng gần 9% so với thời điểm cuối năm ngoái. Kể từ đầu năm đến nay, hệ thống các tổ chức tín dụng đã hút ròng gần 900.000 tỷ đồng từ nhóm khách hàng cá nhân, xác lập mức cao nhất từ trước tới nay.

Riêng trong tháng 7, lượng tiền gửi này tăng thêm hơn 150.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng khoảng 1,37% so với tháng liền trước. Trước đó, cột mốc người dân gửi vượt 10 triệu tỷ đồng vào ngân hàng được ghi nhận lần đầu vào tháng 10 năm 2025 và liên tục duy trì đà tăng trưởng cho đến hiện tại.

Tiền gửi của dân cư tính đến cuối tháng 7 đạt 11,2 triệu tỷ đồng, tăng gần 9% so với thời điểm cuối năm ngoái.

Trái ngược với xu hướng tăng trưởng tiền từ  người dân, các tổ chức kinh tế và doanh nghiệp lại có động thái giảm quy mô tiền gửi. Cụ thể, nhóm này đang gửi hơn 6,24 triệu tỷ đồng tại ngân hàng, giảm 130.695 tỷ đồng và  giảm 2% so với tháng trước, qua đó chấm dứt chuỗi tăng liên tiếp kéo dài 5 tháng và ghi nhận mức giảm 0,98% so với cuối năm 2025.

Tuy nhiên, tính chung toàn hệ thống, tổng lượng tiền gửi vẫn nhích thêm 0,2% để đạt xấp xỉ 20,5 triệu tỷ đồng, đánh dấu 4 tháng liên tiếp đi lên. Cùng với đó, tổng phương tiện thanh toán chưa bao gồm giấy tờ có giá tính đến hết nửa đầu năm nay đạt hơn 20,455 triệu tỷ đồng, tăng 5,2% so với thời điểm cuối năm ngoái.

Dòng tiền dân cư gia tăng mạnh mẽ diễn ra trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động hiện tại cao hơn đầu năm khoảng 1,5 điểm %. 

Hiện tại, nhóm ngân hàng quốc doanh duy trì biểu lãi suất tiền gửi trực tuyến tương đối ổn định với mức 4,75%/năm cho kỳ hạn 3 tháng, 6,6%/năm cho kỳ hạn 6 - 9 tháng và 6,8%/năm cho kỳ hạn 12 tháng.

Ở khối ngân hàng thương mại cổ phần, mức lãi suất niêm yết cao hơn đáng kể khi ACB dẫn đầu bảng với 7,6%/năm cho kỳ hạn 6 tháng, 7,7%/năm cho kỳ hạn 9 tháng và 7,8%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. Nhiều đơn vị khác như Sacombank, LPBank, Bac A Bank, SaigonBank và MBV cũng niêm yết từ 7%/năm trở lên tại một hoặc nhiều kỳ hạn từ 6 tháng.

Đáng chú ý, lãi suất chi trả trên thực tế vượt xa các con số công bố công khai. Báo cáo tình hình kinh tế xã hội 8 tháng đầu năm của Bộ Tài chính ghi nhận lãi suất huy động thực tế kỳ hạn 12 tháng ở cuối tháng 7 dao động từ 8,8 - 9,5%/năm.

Nhiều ngân hàng tư nhân khoảng một tháng trở lại đây sẵn sàng chào mời khách hàng mức lãi suất từ 7 - 9%/năm cho các khoản tiền chỉ từ vài chục hoặc vài trăm triệu đồng. Thậm chí, các nhà băng như LPBank, SHB, HDBank, MSB, MB, MBV hay Vikki đang áp dụng mức 8,5 - 9,2%/năm cho kỳ hạn 6 - 12 tháng. Với các khoản tiền gửi theo diện thỏa thuận, mức lãi suất khách hàng được hưởng còn có thể cao hơn tùy thuộc vào giá trị tiền gửi, kỳ hạn và khả năng thương lượng.

Nguyên nhân cốt lõi khiến mặt bằng lãi suất neo cao xuất phát từ sự mất cân đối giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn. NHNN cho biết đến ngày 28/8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. 

Tình thế này buộc các nhà băng phải đẩy mạnh cuộc đua hút tiền gửi tiết kiệm, đồng thời tận dụng thêm các kênh bổ trợ như phát hành giấy tờ có giá, vay mượn trên thị trường liên ngân hàng và huy động tiền gửi Kho bạc Nhà nước.

Trong báo cáo phân tích công bố ngày 17/9, Bộ phận Phân tích kinh tế và thị trường tài chính Techcombank nhận định áp lực thanh khoản đã giảm so với giai đoạn trước nhưng chưa triệt tiêu hoàn toàn. Biểu hiện là lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm và một tuần đã hạ nhiệt về mức thấp, song các kỳ hạn dài hơn từ 1 - 3 tháng vẫn neo trong khoảng 6,9 - 7,5%. 

Đồng tình với nhận định này, các chuyên gia thuộc Công ty Chứng khoán SSI và Yuanta Việt Nam cho rằng lãi suất chưa thể sớm hạ nhiệt trong ngắn hạn bởi nhu cầu vay vốn thường tăng tốc vào giai đoạn cuối năm. Nếu áp lực lạm phát kéo dài, các ngân hàng trung ương có khả năng phải duy trì mặt bằng lãi suất hiện tại hoặc tiếp tục tăng, tạo thêm áp lực lên thanh khoản trong nước.

Dù vậy, thị trường vẫn có kịch bản tích cực hơn nếu Ngân hàng Nhà nước quay lại mua ngoại tệ để bổ sung dự trữ khi tỷ giá ở vùng thấp, từ đó bơm thêm tiền đồng vào hệ thống và mở ra dư địa giảm lãi suất.