Người Đan Mạch cảm thấy bị 'Vua Thuế quan' phản bội

Suốt nhiều thập kỷ, Đan Mạch luôn là đồng minh kiên định nhất của Mỹ, sẵn sàng sát cánh trong những cuộc chiến khốc liệt nhất tại Iraq và Afghanistan. Thế nhưng, quyết tâm thâu tóm Greenland "bằng mọi giá" của ông Trump đã khiến không chỉ Đan Mạch mà các quốc gia châu Âu cảm thấy bàng hoàng và bị phản bội cay đắng. Trước áp lực thuế quan và đe dọa xâm lược, châu Âu đang ráo riết chuẩn bị các biện pháp trả đũa kinh tế khốc liệt, báo hiệu căng thẳng leo thang nguy hiểm cho mối quan hệ giữa hai bờ đại dương.

Hàng nghìn người dân phản đối Mỹ đòi thâu tóm Greenland. Ảnh: Reuters

Người Đan Mạch cảm thấy bị phản bội

Henrik Bager, binh sĩ Đan Mạch từng kề vai sát cánh cùng quân đội Mỹ tại Iraq và Afghanistan, chia sẻ rằng ý định thâu tóm Greenland cùng những lời nhục mạ của Tổng thống Trump về quân đội nước này chẳng khác nào "một cú đấm vào bụng chúng tôi”.

Ông Rasmus Jarlov, Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Quốc hội Đan Mạch, thẳng thắn: "Chúng tôi hiểu rất rõ người Mỹ có sức mạnh tiêu diệt”. Nhưng nếu ông Trump dùng vũ lực tấn công một đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), "dĩ nhiên chúng tôi sẽ đáp trả". "Thật sự rất kỳ quặc khi phải thốt ra những lời như vậy", ông Jarlov nói thêm.

Từng dành nhiều tình cảm cho nước Mỹ, chuyên gia Casper O. Jensen giờ đây chia sẻ với tâm thế như một kẻ bị người tình phụ bạc: “Tôi cứ nghĩ mối quan hệ của chúng ta thực sự tốt đẹp. Nhưng hóa ra không phải vậy”.

Đây là thời khắc u ám tại Copenhagen, nơi người Đan Mạch cho biết họ cảm thấy bị phản bội, hoang mang và sợ hãi trước những đe dọa chiếm đóng Greenland của ông Trump. Greenland, vùng lãnh thổ bán tự trị và là cội nguồn của bản sắc cũng như niềm tự hào dân tộc, lớn gấp 50 lần Đan Mạch, từ lâu đã giúp quốc gia Bắc Âu nhỏ bé này có vị thế hơn trên trường quốc tế.

David Trads, tác giả của ba cuốn sách về Mỹ, khẳng định: "Nếu tính cả Greenland, Đan Mạch không hề nhỏ bé. Nó nâng tầm vị thế của chúng tôi trên trường quốc tế".

Ông Trump lập luận rằng Mỹ cần sáp nhập Greenland để đối phó với mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực, đồng thời củng cố hệ thống lá chắn tên lửa "Vòm Vàng" (Golden Dome) bảo vệ quốc gia này.

Tuy nhiên, Đan Mạch, các đồng minh NATO và giới chuyên gia an ninh khẳng định ông Trump vốn đã có mọi quyền tiếp cận cần thiết tại Greenland thông qua các hiệp ước hiện hành. Là một trong những đồng minh thân Mỹ nhất châu Âu, Đan Mạch sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của Tổng thống, ngoại trừ việc nhượng lại chủ quyền hòn đảo này.

Bà Aaja Chemnitz, một trong hai nghị sĩ đại diện cho Greenland, chia sẻ rằng người dân trên đảo đang mất ngủ vì nỗi lo về một cuộc xâm lược từ Mỹ. Theo bà, mục tiêu thực sự mà ông Trump khao khát chính là nguồn khoáng sản và dầu mỏ dồi dào tại đây, thay vì bất cứ lý do nào khác.

Tại Copenhagen tuần qua, bầu không khí u ám của mùa đông Bắc Âu dường như đang hòa cùng những bản tin dày đặc về cuộc khủng hoảng. Người dân Đan Mạch nặng lòng nghiền ngẫm từng lời phát ngôn của ông Trump.

Người Đan Mạch đặc biệt choáng váng trước những lời chế nhạo của Tổng thống Mỹ rằng Đan Mạch chỉ dựa vào "hai chiếc xe chó kéo" để bảo vệ hòn đảo Bắc Cực.

"Giống như học sinh lớp 5 bắt nạt đứa trẻ nhỏ con trong góc lớp vậy", Thượng sĩ Bager, binh sĩ Đan Mạch từng phục vụ ở Iraq và Afghanistan, nói. Những người lính Đan Mạch trong đơn vị của ông đã hy sinh trong đợt triển khai năm 2009 tại tỉnh Helmand, Afghanistan. Những lời lẽ đó từ Nhà Trắng đã gây tổn thương sâu sắc đến họ.

"Lần đầu tiên bạn thất vọng, sau đó bạn tức giận, và rồi bạn bắt đầu thấy buồn, bạn biết đấy?", ông nói. "Tôi không nhớ nổi khi nào chúng tôi không đứng về phía các bạn. Các bạn yêu cầu chúng tôi đi, chúng tôi đã đi. Các bạn yêu cầu chúng tôi gửi máy bay, chúng tôi đã gửi máy bay. Đan Mạch chưa bao giờ nói không".

Mỹ bị hủy lời mời dự cuộc đua xe chó kéo

Người Đan Mạch đặc biệt choáng váng trước những lời chế nhạo của Tổng thống Mỹ. Ảnh: Greenland

Hiệp hội Xe chó kéo Greenland cho biết công ty du lịch của họ mời Đặc phái viên đặc biệt của Tổng thống Mỹ Donald Trump - Thống đốc bang Louisiana - Jeff Landry dự cuộc đua xe chó kéo nổi tiếng của hòn đảo nhưng họ đã thay đổi quyết định, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng về số phận của vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch đang leo thang.

Hiệp hội Xe chó kéo Greenland (KNQK) đã phản đối lời mời dành cho Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry và tuần trước đã mở một cuộc điều tra để làm rõ ai là người đã gửi lời mời đó. Tháng trước, ông Trump đã chỉ định ông Landry vào vị trí này nhằm nỗ lực kiểm soát Greenland.

Tuần trước, hiệp hội KNQK đã chỉ trích lời mời dành cho ông Landry, khẳng định rằng “việc gây áp lực chính trị từ bên ngoài là không thể chấp nhận được”. Hiệp hội mô tả “sự tham gia của các cá nhân chính trị nước ngoài” tại cuộc đua xe chó kéo là “hoàn toàn không phù hợp”.

Từng xây dựng kịch bản về cuộc chiến dầu mỏ tại Greenland trong phim truyền hình chính trị "Borgen" gây sốt, nhưng Adam Price khẳng định ý định giành Greenland bằng mọi giá của ông Trump còn điên rồ hơn cả phim ảnh.

Ông Price thích lấy những sự kiện thực tế và đẩy chúng đi xa hơn những gì đã thực sự xảy ra. Nhưng trong một cuộc phỏng vấn tuần qua, ông nói rằng nếu ông trình bày một cốt truyện cho Netflix về việc một tổng thống Mỹ thề sẽ chiếm Greenland từ Đan Mạch bằng "cách này hay cách khác" - đúng nguyên văn lời của ông Trump - thì "tôi đã bị cười đuổi ra khỏi phòng họp rồi".

"Họ sẽ bảo rằng chuyện đó quá sức tưởng tượng, quá điên rồ", ông Price chia sẻ ngay tại văn phòng ở Copenhagen, nơi bức tường treo tấm ảnh lớn chụp những chú chó kéo xe giữa băng tuyết Greenland. "Chưa từng có tiền lệ về việc một vị tổng thống Mỹ lại thực sự đưa ra lời đe dọa với một đồng minh NATO như thế".

Minh Anh