Người dân Nam Trà My biến đồi 'cây lười' thành vườn tiền tỷ

Từ bỏ keo, chuyển sang cây trồng giá trị cao
Những năm trước, cây keo phủ xanh nhiều triền đồi ở Nam Trà My. Đây từng là lựa chọn quen thuộc của người dân bởi dễ trồng, ít phải chăm sóc. Sau khoảng 5 - 6 năm, cây được khai thác để bán gỗ.

Từ những vườn keo kém hiệu quả, người dân Nam Trà My biến thành những vườn cây giá trị hàng trăm triệu đồng. Ảnh: Huy Trường

Tuy nhiên, thời gian chờ thu hoạch dài, giá trị kinh tế phụ thuộc vào thị trường khiến nhiều hộ nhận thấy cần tìm hướng đi mới để nâng cao thu nhập.

Những năm gần đây, nhờ các chính sách hỗ trợ cây giống, vốn sản xuất và hướng dẫn kỹ thuật, nhiều hộ dân đã bắt đầu chuyển đổi diện tích keo sang các loại cây phù hợp hơn với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương.

Anh Hồ Văn Thư thu hẹp diện tích trồng keo để chuyển sang trồng quế với thu nhập tốt hơn. Ảnh: Anh Trung

Tại thôn Tak Lũ, xã Nam Trà My, anh Hồ Văn Thư đang chăm sóc khu đồi quế rộng hơn 15 ha. Trước đây, gia đình anh chủ yếu trồng keo với diện tích khoảng 3 ha. Mỗi năm, nhờ trồng gối vụ, gia đình có một phần diện tích đến kỳ khai thác, thu về khoảng 40 triệu đồng.

Nhận thấy cây quế phù hợp với đất đai và khí hậu địa phương, vợ chồng anh quyết định vay vốn để chuyển đổi một phần diện tích sang trồng loại cây này.

Hiện một phần diện tích quế đã cho thu hoạch, mỗi năm gia đình anh thu từ 50 - 70 triệu đồng. Những thời điểm giá quế thuận lợi, nguồn thu có thể đạt trên 80 triệu đồng, thậm chí hơn 100 triệu đồng.

Điều khiến anh Thư kỳ vọng là diện tích quế đang trong giai đoạn sinh trưởng tốt. Khoảng 8 ha quế từ 3 - 5 năm tuổi đang phát triển trên những khu đất trước đây trồng keo.

“Quế cần thời gian dài để tích lũy giá trị nhưng càng về sau hiệu quả càng cao. Gia đình tôi sẽ tiếp tục chăm sóc diện tích hiện có và mở rộng thêm nếu có điều kiện”, anh Thư chia sẻ.

Những khu vườn mở ra hướng làm giàu
Không chỉ chuyển sang trồng quế, một số hộ dân Nam Trà My còn thử nghiệm mô hình sản xuất tổng hợp, kết hợp nhiều loại cây trồng và vật nuôi để nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất.

Trên khu đồi rộng hơn 5 ha, anh Trần Văn Trung đang xây dựng mô hình kết hợp cây ăn quả, cây cau và nuôi cá. Những hàng cây được bố trí khoa học với nhiều loại như ổi, măng cụt, nhãn, chôm chôm.

Khu đất này trước đây cũng từng được sử dụng để trồng keo. Tuy nhiên, do địa hình và điều kiện khai thác khó khăn, hiệu quả mang lại không cao.

Người dân cải tạo đất để trồng cây ăn quả. Ảnh: Huy Trường

Sau khi nhận thấy tiềm năng của vùng đất, anh Trung quyết định đầu tư cải tạo, mở đường vào khu sản xuất, thử nghiệm các loại cây ăn quả phù hợp. Khi cây phát triển tốt, anh tiếp tục mở rộng diện tích với nhiều loại cây khác.

Hai ao cá được đào ở khu vực phía bìa rừng vừa tận dụng nguồn nước sẵn có, vừa tạo thêm nguồn thu cho gia đình.

Hiện hơn 1.000 cây cau đã bắt đầu cho thu hoạch, hàng chục cây ổi đã có trái. Đặc biệt, hơn 10.000 cây cau đang sinh trưởng tốt được kỳ vọng trở thành nguồn thu chính trong những năm tới.

Theo tính toán của anh Trung, khi diện tích cau bước vào giai đoạn ổn định, mỗi năm mô hình có thể mang về 500 triệu đồng đến hơn 1 tỷ đồng, chưa tính nguồn thu từ cây ăn quả và cá.

“Làm nông nghiệp phải tính lâu dài. Khi kết hợp nhiều loại cây, nguồn thu sẽ ổn định hơn, giảm rủi ro so với chỉ trồng một loại cây”, anh Trung nói.

Không dừng lại ở những cây trồng hiện có, anh Trung tiếp tục thử nghiệm đưa sầu riêng vào khu sản xuất. Những cây đầu tiên đang sinh trưởng tốt, mở thêm kỳ vọng về một hướng đi mới cho vùng đất này.

Đánh thức giá trị đất dốc
Theo ông Nguyễn Hồng Nhân, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Trà My, địa phương đang khuyến khích người dân chuyển đổi những diện tích sản xuất kém hiệu quả sang các loại cây trồng, vật nuôi phù hợp.

Anh Trần Văn Trung mạnh dạn chuyển đổi đất trồng keo thành mô hình trồng cây ăn quả, cây cau và đào ao thả cá với giá trị tiền tỷ. Ảnh: Huy Trường

Trong đó, quế, cây ăn quả và các mô hình sản xuất tổng hợp được xem là hướng đi có tiềm năng, vừa nâng cao thu nhập vừa khai thác hiệu quả lợi thế đất đai.

Cùng với tuyên truyền, vận động, xã phối hợp triển khai các chính sách hỗ trợ cây giống, con giống và hướng dẫn kỹ thuật. Những mô hình hiệu quả được khuyến khích nhân rộng để người dân có thêm lựa chọn sinh kế.

“Việc chuyển đổi cần có lộ trình, người dân phải lựa chọn những cây trồng phù hợp với điều kiện địa phương và có khả năng tiêu thụ ổn định”, ông Nhân cho biết.

Từ những triền đồi keo kém hiệu quả, nhiều khu vườn mới đang hình thành ở Nam Trà My. Sự thay đổi không chỉ đến từ việc thay một loại cây trồng, mà còn từ cách nghĩ mới của người dân trong việc khai thác giá trị của đất đai.