Người đàn ông từ bỏ mức lương trong mơ để đưa chip nhớ Trung Quốc vươn tầm thế giới

Ý tưởng của Zhu Yiming về việc sản xuất chip nhớ tại Trung Quốc đã được ông đưa ra từ rất lâu trước khi thành lập CXMT. Ảnh: SCMP.

Thị trường tài chính quốc tế vừa chứng kiến một cột mốc mang tính lịch sử khi công ty công nghệ bán dẫn ChangXin Memory Technologies, đơn vị đại diện cho nỗ lực của Trung Quốc trong việc xây dựng một thực thể nội địa đủ tầm cạnh tranh với các tập đoàn chế tạo chip nhớ hàng đầu thế giới, chính thức khởi động đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng được mong đợi nhất năm 2026. Sự kiện đặc biệt này đã hướng toàn bộ ánh nhìn của giới phân tích tài chính toàn cầu vào nhà sáng lập kiêm vị kiến trúc sư trưởng Zhu Yiming.

Đợt mở bán cổ phiếu quy mô lớn trên sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải lần này đặt mục tiêu huy động một nguồn vốn khổng lồ lên tới 29.5 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 4.4 tỷ USD. Thậm chí nhiều chuyên gia kinh tế hàng đầu còn đưa ra những dự báo lạc quan rằng giá trị vốn hóa thị trường của doanh nghiệp hoàn toàn có thể chạm ngưỡng 3 nghìn tỷ nhân dân tệ (442 tỷ USD) trong tương lai, qua đó chính thức ghi tên mình vào danh sách những tập đoàn công nghệ có giá trị niêm yết lớn nhất toàn quốc.

Sự kiện niêm yết cổ phiếu lần này có thể coi là một chương mới đầy tự hào trong sự nghiệp của cá nhân Zhu Yiming, người từng đưa ra một lời thề vô cùng táo bạo vào năm 2018 rằng ông sẽ tuyệt đối không nhận bất kỳ một đồng lương nào từ tập đoàn cho đến khi dự án sản xuất linh kiện chip nhớ quốc gia này thực sự mang lại lợi nhuận, một cột mốc đầy gian nan mà doanh nghiệp đã xuất sắc vượt qua vào năm ngoái.

Trên thực tế, niềm tin mãnh liệt của ông vào sự trỗi dậy của ngành công nghiệp sản xuất vi mạch bán dẫn nội địa đã được nhen nhóm từ hơn 20 năm trước khi ông còn là một kỹ sư trẻ làm việc tại Thung lũng Silicon của Mỹ. Vào thời điểm đó, dù chỉ sở hữu các bản vẽ thiết kế trên giấy và nguồn tài chính vô cùng eo hẹp, ông đã dự báo chính xác rằng ngành sản xuất bộ nhớ sẽ dịch chuyển từ Mỹ sang Nhật Bản, qua Hàn Quốc và điểm dừng chân cuối cùng chắc chắn phải là Trung Quốc.

Ngay từ những năm cuối thập niên 1990 khi còn theo học ngành vật lý tại trường đại học Thanh Hoa danh tiếng, niềm đam mê sâu sắc với công nghệ đã mang lại cho ông nguồn thu nhập đáng mơ ước lên tới 300.000 nhân dân tệ (44.000 USD) mỗi năm nhờ các công việc lập trình phần mềm bán thời gian, một con số hoàn toàn vượt trội so với mức thu nhập trung bình khoảng 100.000 nhân dân tệ (14.700 USD) của người dân thời đó.

Quá trình làm việc với các hệ thống phần mềm đã thôi thúc ông tìm hiểu sâu hơn về cấu trúc phần cứng bên dưới, từ đó nảy sinh sự kiên định đối với việc phát triển các mạch tích hợp vốn là lĩnh vực mà quốc gia đang phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung ứng độc quyền từ các tập đoàn đa quốc gia nước ngoài. Sau khoảng thời gian tích lũy kinh nghiệm thực tế tại Mỹ, ông quyết định từ bỏ công việc ổn định để thành lập công ty GigaDevice và đăng ký bản quyền cho một thiết bị chip nhớ cải tiến có giá thành tối ưu.

Mặc dù xuất phát điểm từ một nhà kho thuê lại tại Mỹ, hành trình tiếp theo của ông lại mang đậm dấu ấn cá nhân với phương châm hành động nhanh chóng bất chấp những thiếu hụt ban đầu về nguồn vốn đầu tư. GigaDevice sau đó đã tăng trưởng mạnh mẽ để trở thành một trong những đơn vị thiết kế mạch hàng đầu và niêm yết thành công vào tháng 8 năm 2016.

Thay vì dừng lại ở đỉnh cao sự nghiệp, ông tiếp tục bắt tay với chính quyền thành phố Hợp Phì để hiện thực hóa một kế hoạch tham vọng hơn mang tên ChangXin Memory Technologies. Quyết định chiến lược mua lại bản quyền từ một nhà sản xuất của Đức đã giúp doanh nghiệp sở hữu nền tảng sở hữu trí tuệ vững chắc để bảo vệ mình trước các rủi ro tranh chấp pháp lý với các đối thủ phương Tây.

Sự bùng nổ mạnh mẽ của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu đã thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ chip nhớ tăng vọt lên mức kỷ lục, giúp đảo ngược hoàn toàn tình thế tài chính của doanh nghiệp sau nhiều năm chấp nhận chịu lỗ để đầu tư xây dựng các siêu nhà máy. Sự khởi sắc này cũng thu hút sự quan tâm lớn từ tập đoàn công nghệ Apple khi hãng này được cho là đã tiến hành các đợt thử nghiệm linh kiện sản xuất bởi ChangXin Memory Technologies để tích hợp vào các thiết bị di động thông minh được phân phối riêng tại thị trường đại lục.

Đồng thời, thương vụ gọi vốn lần này cũng mang lại khoản lợi nhuận khổng lồ cho tập đoàn thương mại điện tử Alibaba, đơn vị hiện đang nắm giữ gần 5% cổ phần của hãng sản xuất vi mạch sau khi giải ngân khoản đầu tư chiến lược trị giá 7.6 tỷ nhân dân tệ (1,1 tỷ USD) từ năm 2021.

Mặc dù đã đạt được những thành tựu vô cùng to lớn và sở hữu quy mô nhân sự khổng lồ lên tới gần 19.300 người vào cuối năm 2025, nhà sáng lập cùng các cộng sự vẫn đang phải đối mặt với một chặng đường dài phía trước đầy thách thức khi các ông lớn ngoại quốc đến từ Hàn Quốc và Mỹ vẫn đang kiểm soát hơn 90% thị phần toàn cầu. Tuy nhiên với sự kiên định đáng kinh ngạc cùng định hướng thị trường chính xác, người đứng đầu doanh nghiệp vẫn đang từng bước hiện thực hóa giấc mơ đưa nền công nghệ bán dẫn nước nhà vươn tầm thế giới.