Người dân ủng hộ quy định ngừng cấp điện, nước để xử lý công trình vi phạm

Ảnh minh họa

Công cụ pháp lý mạnh mẽ, tăng tính răn đe từ cơ sở

Nhiều năm qua, vi phạm trật tự xây dựng, lấn chiếm đất đai, ô nhiễm môi trường và mất an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) luôn là những "bài toán khó" đối với các đô thị lớn, đặc biệt là Thủ đô Hà Nội. Một trong những nguyên nhân khiến các vi phạm này kéo dài, chậm xử lý dứt điểm là do thiếu các biện pháp chế tài đủ mạnh, mang tính ngăn chặn tức thời. Việc xử phạt hành chính đôi khi chưa đủ sức răn đe đối với những chủ đầu tư, hộ gia đình cố tình chây ì, né tránh.

Để giải quyết triệt để tình trạng này, Luật Thủ đô năm 2026 đã ban hành quy định áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với các công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm. Đối tượng áp dụng bao gồm các công trình xây dựng không phép, sai phép, sai quy hoạch; xây dựng trên đất lấn chiếm; vi phạm nghiêm trọng các quy định về PCCC, bảo vệ môi trường, hoặc các trường hợp không chấp hành yêu cầu, quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền.

Trao quyền để hành động linh hoạt

Nhằm cụ thể hóa quy định và tăng tính thực thi, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 20/2026/NQ-HĐND (có hiệu lực cùng thời điểm với Luật Thủ đô từ ngày 1/7/2026). Điểm mấu chốt của nghị quyết này là giao quyền chủ động cho cơ sở: Chủ tịch UBND cấp xã (phường, thị trấn) có thẩm quyền quyết định áp dụng, tạm ngừng hoặc chấm dứt biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với các công trình vi phạm trên địa bàn.

Hà Nội sẽ áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm từ ngày 1/7/2026.

Quy định cũng làm rõ trách nhiệm đối với các trường hợp vi phạm liên quan đến nhiều địa giới hành chính. Khi đó, Chủ tịch UBND cấp xã nơi phát hiện hành vi vi phạm đầu tiên hoặc nơi có diện tích vi phạm lớn hơn sẽ chịu trách nhiệm chính trong khâu xử lý.

Sự cần thiết của quy định này được thể hiện rõ ngay trong Văn bản số 1838/UBND-NC do UBND thành phố ban hành vào đầu tháng 5/2026. Đánh giá thẳng thắn về tình hình 3 tháng đầu năm 2026, thành phố chỉ rõ: Dù lực lượng chức năng liên tục kiểm tra và xử phạt, nhiều cơ sở vi phạm PCCC bị đình chỉ vẫn cố tình "nhắm mắt làm ngơ", lén lút hoạt động chui. Điều này giống như một quả bom nổ chậm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân. Chính vì vậy, giải pháp phối hợp để cắt điện, nước được xem là giải pháp buộc các chủ cơ sở không thể chây ì mà phải tự giác chấp hành.

Các địa phương chủ động nhập cuộc, kiên quyết từ những điểm nóng

Ghi nhận tại các địa bàn cơ sở cho thấy, ngay trước khi Luật Thủ đô 2026 chính thức có hiệu lực, hệ thống chính trị các xã, phường đã chủ động vào cuộc một cách đồng bộ, bài bản. Không còn tư tưởng chờ đợi, các tổ công tác đã được thành lập để tổ chức rà soát, phân loại cụ thể từng trường hợp vi phạm để chuẩn bị phương án xử lý.

Tại phường Khương Đình, một địa bàn có mật độ dân cư cao và tính chất quản lý đất đai tương đối phức tạp, công tác triển khai đang được thực hiện quyết liệt. Chính quyền địa phương đã tập trung kiểm tra, yêu cầu các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại khu đất ký hiệu 32 (A12) tự giác tháo dỡ các công trình, vật kiến trúc vi phạm.

Ông Lưu Đình Lượng, Phó Chủ tịch UBND phường Khương Đình, cho biết địa phương đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung cấp dịch vụ năng lượng và nước sạch như Công ty Điện lực Hà Đông, Công ty Điện lực Thanh Trì và Công ty Cổ phần Viwaco để rà soát toàn bộ các khách hàng sử dụng trên địa bàn. Phường tập trung đặc biệt vào nhóm nhà kho, xưởng sản xuất, các trường hợp dùng điện 3 pha để kiên quyết cắt dịch vụ nếu không đủ điều kiện pháp lý. Song song đó, lực lượng Công an phường được giao nhiệm vụ kiểm tra chặt chẽ nhân hộ khẩu, an ninh trật tự nhằm đôn đốc, giám sát quá trình di chuyển, tháo dỡ công trình vi phạm.

Tương tự, tại phường Thanh Liệt, công tác này được cụ thể hóa bằng những chỉ đạo rất sát thực tiễn. Theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo UBND phường Thanh Liệt, việc dừng cung cấp điện đối với các khu vực vi phạm đất đai, đặc biệt là các trường hợp tự ý câu móc, đấu nối trái phép dịch vụ sẽ được thực hiện thường xuyên, liên tục. Quá trình triển khai sẽ bảo đảm tính công khai, minh bạch, tuyệt đối tránh tình trạng "nơi làm gay gắt, nơi bỏ ngỏ". Đồng thời, chính quyền sẽ tăng cường kiểm tra đột xuất để kịp thời xử lý các vi phạm mới, ngăn chặn triệt để sự chậm trễ hay đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp.

Người dân và doanh nghiệp đồng thuận

Bất kỳ một chính sách quản lý mạnh mẽ nào khi ban hành cũng cần sự thấu hiểu và đồng thuận của xã hội. Với quy định ngừng cấp điện, nước lần này, làn sóng ủng hộ từ cả góc độ kinh tế lẫn đời sống dân sinh đang lan tỏa rất tích cực.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, những đơn vị làm ăn chân chính luôn mong muốn có một môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng. Ông Nguyễn Thành Lộc, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Vina, chia sẻ: "Doanh nghiệp chúng tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương này của thành phố. Quy định mới là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, tạo lập một môi trường kinh doanh bền vững."

Không chỉ các doanh nghiệp, người dân sinh sống tại các khu dân cư, những người trực tiếp chịu ảnh hưởng từ các công trình xây dựng trái phép, các kho xưởng mất an toàn cháy nổ, cũng bày tỏ sự yên tâm khi quy định này đi vào cuộc sống.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, một cư dân có thâm niên sinh sống tại phường Khương Đình, chia sẻ: "Hàng ngày đi qua những khu nhà xưởng tạm bợ, dây điện chằng chịt, xây dựng sai phép, người dân chúng tôi nơm nớp lo sợ. Chỉ cần một đốm lửa nhỏ là hậu quả khôn lường. Trước đây, thấy chính quyền xuống phạt tiền xong đâu lại đóng đấy, chủ công trình vẫn tiếp tục hoạt động lén lút. Giờ cắt điện, cắt nước thì coi như họ không thể duy trì việc vi phạm được nữa. Đây là giải pháp cực kỳ đánh trúng tâm lý nhân dân, giúp bảo vệ tính mạng, tài sản của cộng đồng và giữ gìn trật tự cho khu phố."

Đồng quan điểm, chị Lê Thị Minh (cư dân tại khu vực Thanh Liệt) bày tỏ thêm góc nhìn: "Tôi cho rằng quy định này rất văn minh và công bằng. Bản thân chúng tôi xây dựng một ngôi nhà nhỏ cũng phải xin phép, tuân thủ đủ mọi quy định về môi trường, an toàn. Vậy tại sao những công trình lấn chiếm, những nhà xưởng xả thải chui lại được dùng điện, dùng nước như bình thường? Việc cắt các dịch vụ thiết yếu này buộc người vi phạm phải tự giác khắc phục hậu quả, giảm bớt áp lực cưỡng chế bằng lực lượng cho chính quyền."

Có thể thấy, khi một chủ trương được xây dựng dựa trên lợi ích chung của cộng đồng, nó sẽ nhanh chóng nhận được sự đồng thuận từ nhân dân. Khi các biện pháp quản lý nhà nước được triển khai một cách quyết liệt, đồng bộ và có sự giám sát chặt chẽ từ chính người dân, các điều khoản của Luật Thủ đô năm 2026 sẽ không chỉ nằm trên giấy mà thực sự đi sâu vào cuộc sống. Sự nghiêm minh, kỷ cương được siết chặt từ mỗi địa bàn cơ sở chính là nền móng vững chắc để xây dựng một Thủ đô Hà Nội ngày càng văn minh, hiện đại, an toàn và đáng sống.