Người dân vùng cao tự chủ sản xuất nhờ học nghề

Học cách “bắt bệnh” cho máy móc

Là một trong những địa phương đặc biệt khó khăn thuộc xã Ba Sơn, tỉnh Lạng Sơn, thôn Co Loi là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Dao. Nơi đây, nguồn sống của người dân phụ thuộc chủ yếu vào trồng lúa, ngô và trồng rừng kinh tế, đặc biệt là cây hồi.

Tuy nhiên, năng suất và chất lượng nông sản không ổn định, nguyên nhân xuất phát từ máy móc nông nghiệp không có đủ điều kiện để bảo trì, nâng cấp, dẫn đến lỗi thời, thường xuyên hỏng hóc.

Ông Dương Trùng Lỷ (sinh năm 1979) – Trưởng thôn Co Loi (xã Ba Sơn, tỉnh Lạng Sơn) cho hay, trước đây khi máy cày, máy tuốt lúa hỏng đúng mùa gặt khiến bà con không ít lần lúng túng, bị động. Do trong thôn thiếu phụ tùng và thợ có tay nghề, người dân phải di chuyển 20-30km tới trung tâm thành phố để sửa chữa, vừa tốn kém chi phí, vừa trễ khoảng thời gian vàng của mùa vụ.

Trung tâm Giáo dục Nghề Nghiệp – Giáo dục Thường xuyên Cao Lộc (nay là Trung tâm GDNN-GDTX, Tin học và Ngoại ngữ tỉnh Lạng Sơn) tổ chức cho học viên thực hành sửa chữa máy cày. Ảnh NTCC.

Hiểu được khó khăn đó nên từ tháng 8-12/2024, chính quyền địa phương phối hợp với Trung tâm Giáo dục Nghề Nghiệp – Giáo dục Thường xuyên Cao Lộc (nay là Trung tâm GDNN-GDTX, Tin học và Ngoại ngữ tỉnh Lạng Sơn) triển khai khóa học kỹ thuật sửa chữa máy móc nông nghiệp.

Mỗi học viên tham gia lớp không chỉ được trang bị thêm kiến thức, mà còn được hỗ trợ 30 nghìn đồng/người/buổi.

“Tôi thường xuyên vận động, kêu gọi thôn dân gác tới lớp đầy đủ. Vì đi học không mất thêm chi phí gì, lại có thêm kỹ năng thiết thực để áp dụng trong chính công việc hằng ngày”, ông Dương Trùng Lỷ nói.

Không chỉ riêng Co Loi, làn sóng học nghề để nâng cao sản xuất còn lan tỏa sang các địa phương lân cận. Ông Lý Văn Nhân (sinh năm 1987) là người dân tộc Nùng, cư trú tại thôn Bảo Lâm, xã Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn chia sẻ, tháng 12/2024 khi hay tin có trung tâm dạy nghề mở lớp miễn phí, ông đã chủ động đăng ký theo học.

Lớp học được tổ chức tại nhà văn hóa thôn Cốc Toòng (cũ) đã thu hút hơn 20 học viên, chủ yếu là nam thanh niên, đàn ông tới tham dự.

Tại đây, người dân được giảng dạy về tên gọi từng bộ phận máy, nhận biết cấu tạo và các lỗi hỏng hóc phổ biến, thực hành tháo lắp, căn chỉnh, thay thế linh kiện ngay trên máy cũ.

“Tôi thấy cách truyền đạt của giáo viên dễ hiểu và hình dung, vì không đặt nặng lý thuyết phức tạp nên tôi tập trung hơn, nhanh thành thạo thao tác sửa chữa cơ bản”, ông Lý Văn Nhân nói.

Học viên hứng thú học thực hành. Ảnh NTCC.

Nâng cao sức sản xuất

Khóa học nghề tuy ngắn hạn, nhưng đã góp phần thay đổi tư duy và nâng cao năng lực sản xuất của đồng bào vùng khó. Theo ông Lý Văn Nhân, hiện nay ông có thể tự sửa hầu hết máy móc trong gia đình và giúp đỡ cả các hộ dân xung quanh.

Tại thôn Co Loi, một năm kể từ ngày lớp học kết thúc, có khoảng 70-80% học viên tiếp tục ứng dụng kỹ thuật vào thực tế. Nhờ vậy, bà con không còn lo ngại máy móc nông nghiệp hư hỏng đột ngột làm gián đoạn sản xuất, tiết kiệm hàng trăm nghìn đồng tiền đi lại, thuê thợ mỗi lần gặp sự cố.

Mặt khác, song song với tín hiệu tích cực là không ít trăn trở cần lời giải dài hạn. Ông Dương Trùng Lỷ - Trưởng thôn Co Loi đánh giá, phần lớn kỹ năng được sử dụng để phục vụ nhu cầu gia đình, hỗ trợ nhỏ lẻ.

“Chưa có học viên nào tự mở tiệm sửa chữa để kiếm thêm thu nhập. Một phần vì chưa đủ vốn liếng, một phần vì nhận thức nghề của bà con chưa cao, thói quen sống dựa vào rừng, đồng ruộng khó thay đổi”, ông Lỷ tâm sự.

Với mong muốn cải thiện chất lượng sống và tay nghề của người lao động, thời gian tới ông Dương Trùng Lỷ mong muốn Ủy ban Nhân dân xã Ba Sơn, tỉnh Lạng Sơn cùng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên trên địa bàn tiếp tục phối hợp tổ chức thêm lớp đào tạo.

Đặc biệt là các ngành thuộc nhóm phi nông nghiệp như kỹ thuật chế biến món ăn, điện, hàn dân dụng, làm đồ thủ công... Qua đó sẽ nâng cao nhận thức về giá trị của học nghề. Đồng thời, mở ra đa dạng hóa việc làm trong lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ, góp phần tạo sinh kế và chuyển đổi mô hình kinh tế nông-lâm nghiệp tại địa phương.