Người giữ gìn bình yên từ những điều giản dị

Chữ tình đi trước

Đã từ lâu, tại Tổ dân phố số 8, phường Tương Mai, Hà Nội, gần như không phát sinh vụ việc phức tạp hay mâu thuẫn gay gắt trong cộng đồng dân cư. Để có được sự bình yên ấy là nỗ lực âm thầm của những hòa giải viên cơ sở.

Các thành viên của Tổ hòa giải thuộc Tổ dân phố số 8, phường Tương Mai.

Bà Nguyễn Thị Dương, Tổ viên Tổ hòa giải của Tổ dân phố số 8, phường Tương Mai còn nhớ như in câu chuyện của gia đình bà L. (tên nhân vật đã được thay đổi). Nhiều năm trước, bà L. sống cùng hai người con trai đều có biểu hiện bất ổn về tâm lý. Gần như ngày nào, từ nửa đêm đến rạng sáng, hai anh em cũng cãi vã, chửi bới, thậm chí đánh nhau. Có thời điểm, họ còn dọa đốt chính căn nhà mình đang sinh sống khiến hàng xóm luôn sống trong tâm trạng bất an.

Gia cảnh vốn đã khó khăn, bà L. tuổi cao (ngoài 70 tuổi), sức yếu lại càng thêm khổ tâm. Biết con mình thường xuyên gây mất trật tự, ảnh hưởng tới hàng xóm nên bà ngày càng thu mình lại, ít giao tiếp với mọi người xung quanh. Nhiều lần lực lượng chức năng và tổ dân phố đến vận động, thuyết phục nhưng tình hình vẫn không chuyển biến, bởi mâu thuẫn chủ yếu diễn ra trong nội bộ gia đình. “Lúc đó, tôi nghĩ nếu chỉ giải quyết bằng lý lẽ thì rất khó. Gia đình người ta đã chịu quá nhiều thiệt thòi rồi nên phải tìm cách giải quyết bằng cái tình”, bà Dương chia sẻ.

Từ suy nghĩ ấy, bà cùng các thành viên tổ hòa giải bắt đầu bằng những việc làm rất nhỏ. Trong một lần gặp bà L. ngoài chợ, thấy bà đi lại khó khăn vì đau chân, bà Dương chủ động hỏi han và tặng một hộp thuốc xoa bóp. Món quà tuy nhỏ nhưng lại mở đầu cho những cuộc trò chuyện chân thành hơn sau đó.

Từng chút một, chỉ thông qua những lời hỏi han thường nhật của bà Dương, bà L. đã dần cởi mở hơn. Những tâm tư, nỗi lo về gia đình, con cái được bà chia sẻ với những người hàng xóm mà trước đó bà luôn giữ khoảng cách. Không chỉ riêng bà Dương, các thành viên tổ hòa giải cũng thường xuyên hỗ trợ bà trong cuộc sống hằng ngày, từ hướng dẫn làm thẻ xe buýt miễn phí, hỗ trợ thực hiện các thủ tục trực tuyến cho đến tạo điều kiện để bà được khám sức khỏe tại phường thuận lợi hơn. Khi địa phương có chương trình mổ mắt miễn phí cho người cao tuổi, bà L. cũng được quan tâm, hỗ trợ tiếp cận đầu tiên.

Chính sự sẻ chia chân thành ấy dần làm thay đổi không khí trong gia đình, bà L. trở nên vui vẻ, hòa đồng hơn với cộng đồng. Thấy mẹ mình nhận được sự quan tâm của hàng xóm, hai người con cũng dần thay đổi cách ứng xử. Những trận cãi vã thâu đêm không còn xuất hiện, thay vào đó là những lời chào hỏi thân thiện mỗi khi gặp mọi người trong khu phố.

Theo bà Dương, khi thực hiện công tác hòa giải thì cần đặt mình vào hoàn cảnh của người khác“. Mỗi mâu thuẫn đều có nguyên nhân của nó. Muốn hóa giải phải hiểu được gốc rễ vấn đề và đồng hành cùng họ từng bước. Đặc biệt không được phân biệt đối xử hay áp đặt suy nghĩ của mình. Khi người dân cảm nhận được sự chân thành thì họ mới sẵn sàng mở lòng”, bà Dương chia sẻ.

Kịp thời tháo gỡ mâu thuẫn hằng ngày

Không chỉ những câu chuyện gia đình, nhiều mâu thuẫn phát sinh trong đời sống dân cư cũng được các tổ hòa giải ở Tương Mai xử lý hiệu quả nhờ sự chủ động và trách nhiệm. Bởi rất nhiều mâu thuẫn ban đầu dù rất nhỏ nhưng nếu không được hòa giải thỏa đáng rất dễ bùng phát lên theo hướng khó kiểm soát.

Bà Nguyễn Thị Huyền Linh, Tổ trưởng Tổ dân phố số 8 kiêm Tổ phó Tổ hòa giải, đã chi sẻ lại một vụ việc tương tự xảy ra vào năm ngoái trên địa bàn mình phụ trách.

Theo đó, tại đầu hẻm 5, ngách 14, ngõ Thống Nhất có một nhà hàng trong quá trình kinh doanh đã làm phát sinh tình trạng tắc nghẽn hệ thống thoát nước, gây mùi hôi khó chịu ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của nhiều hộ dân xung quanh. Dù người dân đã nhiều lần góp ý nhưng việc khắc phục vẫn chưa được thực hiện triệt để. Sự bức xúc kéo dài khiến các bên phát sinh lời qua tiếng lại, nguy cơ hình thành mâu thuẫn ngày càng lớn.

Ngay khi nhận được phản ánh, bà Linh đã trực tiếp xuống hiện trường nắm bắt tình hình, gặp gỡ chủ cơ sở kinh doanh để trao đổi. Trên tinh thần thẳng thắn nhưng xây dựng, bà phân tích những ảnh hưởng mà tình trạng ô nhiễm gây ra đối với cộng đồng dân cư, đồng thời đề nghị chủ nhà hàng khẩn trương thực hiện các biện pháp khắc phục.

Sự kiên trì và trách nhiệm của tổ hòa giải đã mang lại kết quả tích cực. Ngay trong tối hôm đó, chủ nhà hàng đã thuê đơn vị chuyên môn tiến hành nạo vét và khơi thông toàn bộ hệ thống cống thoát nước. Đến cuối buổi chiều, tình trạng ô nhiễm cơ bản được xử lý, môi trường sống của người dân được cải thiện rõ rệt.

Theo bà Linh, nhiều mâu thuẫn trong cộng đồng nếu được lắng nghe và giải quyết từ sớm sẽ không phát triển thành những tranh chấp phức tạp. Vì vậy, vai trò của tổ hòa giải không chỉ là đứng ra giải quyết sự việc khi mâu thuẫn đã xảy ra mà còn là cầu nối giúp các bên hiểu nhau hơn.