Nỗi ám ảnh 'bố hoàn hảo'

62% ông bố cho biết cảm thấy bị ngợp trước những kỳ vọng đặt lên vai họ. Ảnh minh họa: Pexels.

Trước đây, mọi người thường mặc định rằng người mẹ gánh vác phần lớn áp lực nuôi dạy con cái, nhưng một khảo sát gần đây đã đảo ngược hoàn toàn nhận định đó.

Báo cáo Thực trạng nuôi dạy con 2026 do Moonbug Entertainment thực hiện đã khảo sát 1.000 phụ huynh tại Mỹ từ 18 đến 45 tuổi, có ít nhất một con dưới 10 tuổi. Kết quả cho thấy cách nuôi dạy con đang thay đổi theo thế hệ, đồng thời đặt ra một vấn đề khác về cách cha và mẹ đảm nhận vai trò của mình trong gia đình.

Bố chịu nhiều áp lực nuôi dạy con hơn mẹ

Theo báo cáo, có tới 62% ông bố cho biết cảm thấy bị ngợp trước những kỳ vọng đặt lên vai họ: Vừa phải sẵn sàng về mặt cảm xúc, vừa phải đảm bảo tài chính vững vàng. Ngược lại, chỉ có 48% người mẹ chia sẻ sự bế tắc tương tự. Chênh lệch này cho thấy nhiều ông bố đang chịu áp lực lớn khi phải đáp ứng cùng lúc nhiều yêu cầu trong vai trò làm cha.

Sự dịch chuyển chuẩn mực xã hội là nguyên nhân cốt lõi. Nếu trước đây, trách nhiệm chính thường được đặt vào việc kiếm tiền và chăm lo kinh tế gia đình, ngày nay, các ông bố còn được kỳ vọng dành thời gian, lắng nghe và đồng hành với con.

Việc phải đáp ứng đồng thời hai tiêu chuẩn đẩy nhiều người vào thế giằng co giữa áp lực công việc và mong muốn đồng hành cùng gia đình. Đối với không ít nam giới, việc luôn phải lắng nghe, thấu hiểu và duy trì kết nối với con vượt quá khả năng.

Áp lực này thể hiện rõ ở nhóm ông bố Gen Z. Họ phải đối mặt với những áp lực về kinh nghiệm, phát triển sự nghiệp và chi phí sinh hoạt leo thang. Căng thẳng dồn nén kéo dài đẩy nhiều ông bố trẻ vào trạng thái kiệt sức và hoài nghi năng lực bản thân.

Mạng xã hội cũng đóng một vai trò phức tạp trong câu chuyện này. Đây có thể là nơi các ông bố chia sẻ những khó khăn của mình, nhưng đồng thời cũng là môi trường tạo ra so sánh thiếu thực tế.

Các ông bố thường xuyên bắt gặp hình ảnh và câu chuyện về người cha làm tốt mọi thứ, từ những chuyến đi cùng gia đình đến bữa tiệc sinh nhật cầu kỳ. Điều này có thể làm tăng cảm giác mình chưa đủ tốt và áp lực phải đáp ứng những tiêu chuẩn vốn khó đạt được.

Các ông bố nên làm gì?

Chia sẻ trên The Edvocate, các chuyên gia nhấn mạnh việc hiểu nhu cầu cảm xúc của các ông bố là điều quan trọng. Những chuẩn mực truyền thống về nam tính khiến đàn ông khó bộc lộ sự yếu đuối, từ đó dễ cảm thấy cô lập trong hành trình làm cha.

Từ đó, chuyên gia khuyến nghị các ông bố nên chủ động chia sẻ về cảm xúc và trải nghiệm của mình. Điều này có thể giúp họ hình thành cơ chế ứng phó lành mạnh hơn.

Họ cũng nên đặt kỳ vọng thực tế, chấp nhận rằng sai lầm và học hỏi từ thất bại là điều tất yếu trên hành trình nuôi dạy con. Song song đó, các ông bố nên dành thời gian cho chính mình, duy trì sở thích, tập thể dục và chú ý đến sức khỏe tinh thần. Sau cùng, thay vì quá lo lắng về lượng thời gian dành cho con, hãy ưu tiên những khoảng thời gian thực sự có ý nghĩa.

Trong cuốn The Daily Dad (Làm cha từng ngày - PV), Ryan Holiday - một trong những tác giả có ảnh hưởng nhất về triết học Khắc kỷ hiện đại - cũng chỉ ra rằng làm cha mẹ không chỉ là nuôi dưỡng một đứa trẻ trưởng thành mà còn là hành trình hoàn thiện chính mình.

Cuốn sách The Daily Dad của tác giả Ryan Holiday. Ảnh: cosmicbooks.mv.

Thay vì đưa ra các phương pháp hay kỹ năng giáo dục trẻ, cuốn sách được xây dựng từ 366 suy ngẫm, tương ứng với từng ngày trong năm. Các nội dung được xây dựng từ những câu chuyện lịch sử, văn học, văn hóa đại chúng và nghiên cứu tâm lý. Mỗi thông điệp tập trung vào một vấn đề cụ thể, từ tình yêu vô điều kiện, sự kiên nhẫn, cách cha mẹ làm chủ cảm xúc đến việc giúp con trở thành chính mình.

Tác giả đã tìm đến nhiều nguồn tư liệu khác nhau, từ triết gia Socrates, nhà hoạt động Martin Luther King Jr., danh hài Jerry Seinfeld đến các nhân vật trong tôn giáo. Những câu chuyện về cha mẹ, người nổi tiếng và các nhân vật lịch sử được đặt cạnh nhau để gợi ra những cách nhìn khác nhau về việc làm cha.