Người giữ lửa cho những bữa cơm Hạnh Phúc
Từ căn bếp 0 đồng ở Nhà ăn Hạnh Phúc, những người làm thiện nguyện lặng lẽ giữ lửa yêu thương qua từng bữa cơm.
Giữa giờ cơm trưa tại Nhà ăn Hạnh Phúc (Bệnh viện Lê Văn Thịnh, TPHCM), Trầm Thị Hồng Đang (29 tuổi, quê Sóc Trăng) đi qua những dãy bàn, ân cần hỏi thăm bà con ăn có ngon miệng, món ăn có vừa khẩu vị hay cần điều chỉnh gì không.
Với cô gái trẻ, đó không chỉ là chuyện nêm nếm, bởi phía sau mỗi suất cơm chay miễn phí là công sức của những người thiện nguyện, sự sẻ chia của các nhà hảo tâm và niềm mong mỏi người khó khăn có được một bữa ăn tử tế.
Cô gái thuê trọ gần bệnh viện để chăm lo bữa cơm cho người nghèo
Hồng Đang đến với Nhóm thiện nguyện Nhất Tâm từ những ngày tham gia hỗ trợ phòng, chống dịch COVID-19. Đầu năm 2022, sau chuyến tình nguyện cùng nhóm tại Hà Nội, cô trở về TPHCM và biết Nhà ăn Hạnh Phúc đang cần thêm người phụ giúp.
Ban đầu, Hồng Đang chỉ dự định góp sức một thời gian. Nhưng những bữa cơm miễn phí, những gương mặt bệnh nhân và thân nhân tất tả giữa hành trình chữa bệnh đã khiến cô muốn ở lại lâu hơn.
"Em thấy hoạt động này rất ý nghĩa. Mình vào đây, nhìn thấy bà con thì cảm thấy thích môi trường này, rồi gắn bó đến hôm nay" – Hồng Đang chia sẻ.
Từ một tình nguyện viên, hơn một năm nay, cô được anh Trần Thanh Long, người sáng lập Nhóm thiện nguyện Nhất Tâm, giao phụ trách vận hành Nhà ăn Hạnh Phúc.
Ít ai biết rằng, trước khi gắn bó với căn bếp này, cô gái quê Sóc Trăng từng làm công nhân may, học nghề làm móng rồi mở tiệm riêng. Cuộc sống mưu sinh không ít chật vật, nhưng mong muốn làm điều gì đó có ích cho cộng đồng vẫn luôn thôi thúc cô.

Trầm Thị Hồng Đang đi qua những dãy bàn, ân cần hỏi thăm bà con ăn có ngon miệng, món ăn có vừa khẩu vị hay cần điều chỉnh gì không. Ảnh: Mimosa
Hiện nay, ngoài thời gian chăm lo nhà ăn, Đang bán hàng trực tuyến để có thu nhập trang trải cuộc sống. Đáng quý hơn, cô quyết định thuê một phòng trọ ngay gần cổng sau Bệnh viện Lê Văn Thịnh chỉ để thuận tiện hơn cho công việc thiện nguyện.
Trước đây, từ nơi ở tại khu vực quận 7 cũ, mỗi lần đến bếp cô phải vượt quãng đường khá xa. Những hôm mưa gió, kẹt xe, việc đi lại càng vất vả. Trong khi đó, rau củ và thực phẩm do các nhà hảo tâm gửi đến đôi khi vào buổi chiều, cần có người kịp thời tiếp nhận, sắp xếp.
Chuyển đến ở gần bệnh viện, Hồng Đang có thể chủ động hơn trong mọi việc, từ tiếp nhận nguyên liệu đến phối hợp cùng các cô chú chuẩn bị bữa ăn hôm sau.
Một căn phòng trọ nhỏ, một công việc kiếm sống vừa đủ và phần lớn tâm sức dành cho những bữa cơm không thu tiền, lựa chọn ấy dường như đã trở thành một phần tự nhiên trong cuộc sống của Đang.
Năm con người, hàng trăm suất ăn và một tấm lòng chung
Nhà ăn Hạnh Phúc hoạt động từ năm 2021, là nơi gặp gỡ của nhiều tấm lòng nhân ái. Bệnh viện Lê Văn Thịnh tạo điều kiện duy trì nhà ăn, vận động nguồn lực; các nhà hảo tâm góp gạo, thực phẩm, kinh phí và cơ sở vật chất. Còn Nhóm thiện nguyện Nhất Tâm đảm nhận công việc trực tiếp vận hành căn bếp hằng ngày.

Bếp phó Phạm Quang Thuận ra món phục vụ bà con. Ảnh: Mimosa
Nhóm được anh Trần Thanh Long thành lập từ năm 2015, với nhiều hoạt động hỗ trợ người khó khăn như xe cứu thương 0 đồng, vận động chi phí điều trị cho bệnh nhân nghèo và hỗ trợ lưu trú.
Riêng tại Nhà ăn Hạnh Phúc, lực lượng thường xuyên chỉ khoảng 5 người. Ngoài Hồng Đang phụ trách điều phối, còn có những người trực tiếp nấu nướng, sơ chế, chia cơm, rửa chén và dọn dẹp. Trong đó có chị Phan Thiện Ngọc Ánh, bếp trưởng, cùng anh Phạm Quang Thuận và người vợ, cô Hạnh, cô Hòa, cô Hoa đồng hành với công việc thiện nguyện.
Họ không nhận lương. Có người lớn tuổi, sức khỏe không còn tốt; có người phải tranh thủ làm thêm để trang trải cuộc sống. Những ngày có học sinh, sinh viên, thân nhân người bệnh hoặc người dân đến phụ giúp, công việc nhẹ đi đôi chút. Nhưng cũng có hôm, chỉ bốn hoặc năm người xoay xở từ đầu đến cuối.
Mỗi ngày, căn bếp phục vụ hơn 300 suất ăn chay. Những ngày đầu tuần, lượng người đến đông, có khi gần 400 người, thậm chí vượt khả năng chuẩn bị ban đầu.
Để bà con không phải ra về với bụng đói, những người đứng bếp lại linh hoạt chuẩn bị thêm mì chay với rau, nấm và các nguyên liệu sẵn có.

Cô Hòa, cô Hoa chung tay phụ bếp mỗi ngày. Ảnh: Mimosa
Thực đơn cũng được chăm chút thay đổi. Những ngày thường, mỗi suất cơm có món kho, rau xào, canh và các món chay thay đổi theo nguyên liệu. Riêng thứ Tư hằng tuần, nhà ăn đổi sang món nước như bún Huế chay, bún Thái chay, bánh canh hoặc bún riêu chay.
Điều không dễ là căn bếp không phải lúc nào cũng có thể lên thực đơn trước. Rau củ được mua từ chợ Bình Điền, kết hợp nguồn thực phẩm nhà hảo tâm gửi tặng. Có gì, những người nấu bếp lại tính toán, chế biến sao cho đủ lượng, đủ món và hợp khẩu vị.
Theo Hồng Đang, riêng một món rau có thể cần 20-30kg nguyên liệu. Việc chuẩn bị hàng trăm suất ăn vì thế đòi hỏi không ít công sức, từ nhặt rau, sơ chế đến nấu nướng, chia phần.
Có hôm, chỉ khoảng 15 phút sau khi bắt đầu phục vụ, những suất cơm đã hết. Những dãy bàn kín người, chủ yếu là bệnh nhân và thân nhân, cùng một số nhân viên y tế, người lao động nghèo, người bán vé số hay người cơ nhỡ quanh bệnh viện.
Bữa ăn miễn phí không phân biệt người nhận là ai. Ai cần một bữa cơm đều được đón tiếp bằng sự chân tình.
Giữ lửa hôm nay, mong có thêm những tấm lòng ngày mai
Điều khiến Hồng Đang trăn trở nhất hiện nay không phải là công việc nặng nhọc, mà là làm sao có đủ nguồn lực duy trì những bữa ăn mỗi ngày.
Theo cô, hơn một năm trở lại đây, việc vận động kinh phí và thực phẩm gặp nhiều khó khăn. Giá rau củ có thời điểm tăng cao, trong khi nguồn đóng góp không ổn định. Có những ngày đầu tuần, bếp phải chủ động mua phần lớn nguyên liệu vì chưa biết nhà hảo tâm sẽ hỗ trợ được bao nhiêu.

ThS. Nguyễn Anh Cường - Phó Trưởng phòng Công tác xã hội Bệnh viện Lê Văn Thịnh trao đổi với Trầm Thị Hồng Đang về hoạt động của Nhà ăn Hạnh Phúc. Ảnh: Mimosa
Hiện bệnh viện duy trì hỗ trợ chủ lực gạo mỗi tháng. Phần còn thiếu được bù đắp từ sự chung tay của các nhà hảo tâm. Tuy nhiên, gạo chỉ là một phần trong nhu cầu vận hành căn bếp. Rau củ, gia vị, thực phẩm chay và nhiều nhu yếu phẩm khác vẫn cần được bổ sung thường xuyên.
Hồng Đang kể, thấy trưởng nhóm vất vả xoay xở, các thành viên lại chủ động tìm kiếm thêm sự hỗ trợ từ người quen, bạn bè và những tấm lòng muốn làm thiện nguyện.
Không ai dám nói trước rằng mọi khó khăn sẽ sớm qua đi. Nhưng những người đang đứng bếp vẫn mong được tiếp tục công việc đã gắn bó suốt nhiều năm.
"Niềm vui trong nhà ăn này khiến mọi người rất mong muốn được lan tỏa lâu dài, giữ lửa để giúp đỡ bà con" - Hồng Đang tâm sự.
Cô cũng không quên nhắc đến nhóm trưởng Trần Thanh Long, người đã truyền cảm hứng cho nhiều tình nguyện viên bằng sự tận tâm và tinh thần phụng sự cộng đồng. Có người ban đầu chỉ đến giúp ít hôm, rồi gắn bó nhiều năm. Có người còn rủ cả vợ cùng tham gia, để hai vợ chồng chung tay chăm lo những bữa ăn cho người khó khăn.
Đó cũng là cách Nhất Tâm duy trì hoạt động: Không bằng những lời hứa lớn lao, mà bằng sự hiện diện đều đặn của những con người bình dị.

Vợ bếp phó Phạm Quang Thuận cũng chăm chút Nhà ăn Hạnh Phúc cùng với chồng. Ảnh: Mimosa
Từ năm 2021 đến nay, Nhà ăn Hạnh Phúc đã trở thành một điểm tựa ấm áp bên trong khuôn viên Bệnh viện Lê Văn Thịnh. Thành quả ấy có sự góp sức của bệnh viện, những nhà hảo tâm hỗ trợ xây dựng, trang bị cơ sở vật chất, những người góp từng bao gạo, bó rau và cả những bàn tay tự nguyện đứng bếp.
Trong hành trình chữa bệnh nhiều lo toan, một suất cơm miễn phí có thể giúp người bệnh và gia đình tiết kiệm được phần nào chi phí, ngoài ra là sự quan tâm, được sẻ chia với những người đang gặp khó khăn.
Với những người làm thiện nguyện, mong ước giản dị là ngày mai căn bếp vẫn đủ gạo, đủ rau, đủ người để tiếp tục đỏ lửa. Và nếu có thêm những tấm lòng đồng hành, sẽ có thêm nhiều người khó khăn được đón nhận bữa ăn ấm áp.
