Người góp vốn vào doanh nghiệp có bị xử lý hình sự nếu Giám đốc công ty bị bắt?

Trên đây là phản ánh của ông L.Đ.L ở Thành phố Hải Phòng tới Đường dây nóng Báo ANTĐ. Theo ông L, việc quyết định tham gia góp vốn chỉ nhằm mục đích đầu tư, hưởng lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh hợp pháp của công ty, ông hoàn toàn không biết người đại diện theo pháp luật của công ty có những hành vi phạm pháp luật trong quá trình điều hành đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Về trách nhiệm của những người tham gia góp vốn, dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Hồng Vân – Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, theo quy định hiện hành, việc góp vốn vào công ty không đồng nghĩa với việc người góp vốn đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội do giám đốc công ty hoặc người khác thực hiện.

Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi quy định, đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm. Người đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức.

Trong đó, người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm, người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm, người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm, người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm. Người đồng phạm không phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi vượt quá của người thực hành.

Như vậy, khi người đại diện theo pháp luật của công ty bị bắt, người góp vốn chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm nếu cơ quan tiến hành tố tụng phải đủ căn cứ chứng minh người đó biết và cố ý tham gia vào việc thực hiện tội phạm (cùng chỉ đạo, tổ chức, giúp sức thực hiện hành vi phạm tội, biết rõ sai phạm nhưng vẫn cố ý cung cấp tiền, phương tiện, chỉ đạo hoặc hỗ trợ cho hoạt động phạm tội)

Còn nếu người góp vốn chỉ đầu tư vốn, không biết về hành vi trốn thuế của công ty, không tham gia, hỗ trợ hay chỉ đạo hoạt động phạm tội, thì không thể bị quy kết trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, với trường hợp có góp vốn rồi sau đó rút hết vốn góp, thậm chí là không góp vốn nhưng tổ chức, hoặc thực hành, hoặc xúi giục, hoặc giúp sức người khác phạm tội thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Cũng theo luật sư Lê Hồng Vân, nếu hành vi phạm tội của giám đốc công ty liên quan đến việc chiếm đoạt tài sản hoặc phải bồi thường thiệt hại, phần vốn góp hoặc tài sản của công ty có thể bị kê biên, phong tỏa hoặc dùng để khắc phục hậu quả của vụ án nếu thuộc diện vật chứng/tài sản liên quan đến vụ án. Song, trong công ty TNHH hoặc công ty cổ phần, người góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã cam kết góp.