Người lính đặc công dành trọn cuộc đời tri ân đồng đội

Cựu chiến binh Vũ Đức Ninh cùng đồng đội xem lại tên những người đồng đội đã mất trong chiến tranh được khắc tên trang trọng tại nhà bia tưởng niệm tại phường Hố Nai, thành phố Đồng Nai. (Ảnh: Lê Xuân/TTXVN)

Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, người lính đặc công Vũ Đức Ninh (72 tuổi, ngụ thành phố Đồng Nai) bền bỉ thực hiện nhiều phần việc ý nghĩa nhằm tìm kiếm thông tin, xác minh danh tính và trả lại tên cho những đồng đội đã hy sinh.

Với ông, đó không chỉ là cách thực hiện lời hứa với những người từng cùng mình vào sinh ra tử mà còn là trách nhiệm của người còn sống đối với đồng đội. Những địa chỉ, dòng thông tin cá nhân được ông gìn giữ, tìm kiếm qua nhiều năm đã góp phần làm sáng tỏ thông tin về những người đã hy sinh; đồng thời trở thành nguồn tư liệu quý để thế hệ trẻ tìm hiểu lịch sử, giáo dục truyền thống và trân trọng giá trị của hòa bình.

Bền bỉ lần tìm dấu tích, xác minh danh tính liệt sỹ

Là một trong những cựu chiến binh bền bỉ tìm kiếm thông tin về đồng đội sau chiến tranh, ông Vũ Đức Ninh, nguyên Tiểu đội trưởng Trinh sát, Trung đoàn Đặc công 113 đã nhiều năm kiên trì lần tìm vị trí nơi đồng đội hy sinh, xác minh danh tính và hoàn thiện thông tin về các liệt sỹ.

Từ những nỗ lực đó, ông góp phần cung cấp tư liệu phục vụ xây dựng nhiều nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ trên địa bàn thành phố Đồng Nai như Nhà bia tưởng niệm liệt sỹ Đoàn Đặc công 113 tại phường Hố Nai, Nhà bia tưởng niệm liệt sỹ tại Cầu Ghềnh và Nhà bia tưởng niệm liệt sỹ tại Bửu Long.

Ông Vũ Đức Ninh cho biết, Trung đoàn Đặc công 113 chỉ hoạt động tại Đồng Nai từ năm 1972-1975 nhưng đã lập nhiều chiến công như tập kích sân bay Biên Hòa, phá hủy Tổng kho Long Bình, kho bom Bình Ý, đánh chiếm căn cứ Hốc Bà Thức và bảo vệ các cây cầu trọng yếu, tạo điều kiện cho lực lượng chủ lực tiến về giải phóng Sài Gòn.

Theo ông Ninh, kết thúc mỗi trận đánh, số lượng bộ đội hy sinh rất lớn. Ông đã dùng sơn đỏ ghi tên từng liệt sỹ lên phiến đá ong đặt đầu mộ, những nét chữ đỏ thắm tình đồng đội ngày ấy đã góp phần để các hài cốt liệt sỹ còn lưu giữ được đầy đủ thông tin.

Hòa bình lập lại, cựu chiến binh Vũ Đức Ninh luôn trăn trở, đau đáu khi nghĩ về những đồng đội đã ngã xuống. Từ đó, ông liên tục kết nối, liên lạc với thân nhân liệt sỹ ở mọi miền đất nước để cung cấp thông tin về phần mộ liệt sỹ, hỗ trợ tìm kiếm hài cốt liệt sỹ; tích cực tham gia công tác đền ơn đáp nghĩa...

Đặc biệt, giai đoạn từ năm 2005-2009, ông Ninh được Ban Liên lạc truyền thống Đoàn Đặc công 113 phân công làm việc với Phòng Chính sách Quân khu 7 để rà soát danh sách các liệt sỹ đặc công 113 Biên Hòa.

“Mỗi ngày tôi đều đến Phòng Chính sách Quân khu 7, tỉ mẩn lật từng trang trong sổ lưu trữ danh sách hàng ngàn liệt sỹ đặc công đã ố màu để lọc ra số liệt sỹ của đơn vị mình, liên tục làm việc không ngừng nghỉ cho đến khi tìm được 146 liệt sỹ của đơn vị, đối chiếu với hồ sơ quản lý ở Phòng chính sách Binh chủng Đặc công và Phòng Chính sách Quân khu 7,” ông Ninh nhớ lại.

Từ những dữ liệu thu thập được, tháng 7/2009, Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai đã xây dựng và khánh thành công trình Nhà bia tưởng niệm 146 liệt sỹ đặc công 113.

Từ năm 2010-2014, ông Ninh tiếp tục thực hiện thêm nhiệm vụ tập hợp danh sách hơn 1.300 liệt sỹ đặc công hy sinh không tìm được hài cốt trên tổng số hơn 4.000 liệt sỹ hy sinh trên chiến trường miền Nam và nước bạn Campuchia.

“Tôi làm ngày, làm đêm, lật giở từng trang sổ sách, rà tìm từng cái tên, chỉ mong sao các đồng đội đã nằm xuống chưa tìm thấy sẽ được ghi danh trang trọng, được tưởng nhớ và tri ân. Những thông tin được chắt lọc rồi nhập dữ liệu lên máy tính, không để sót hay sai thông tin của đồng đội nào. Tôi làm những việc này với tất cả niềm thành kính và sự tri ân với các đồng đội đã ngã xuống,” ông Vũ Đức Ninh chia sẻ.

Đến nay, tên của hơn 1.300 liệt sỹ đặc công do ông Ninh dày công tập hợp đã được khắc trang trọng vào bia đá tại Đền thờ Liệt sỹ miền Đông Nam bộ (xã Tân An, thành phố Đồng Nai).

Là người đồng hành cùng ông Vũ Đức Ninh trong nhiều năm tìm kiếm thông tin về đồng đội, cựu chiến binh Nguyễn Quốc Hoàn, nguyên cán bộ Tiểu đoàn 9, Trung đoàn Đặc công 113 cho biết, từng gắn bó trên chiến trường đến khi hòa bình lập lại, hai ông lại cùng nhau rong ruổi trên nhiều cung đường để tìm kiếm hồ sơ, gặp gỡ nhân chứng, lần theo những manh mối về nơi đồng đội từng chiến đấu, hy sinh.

“Có khi chúng tôi đi cùng nhau nhưng cũng có khi mỗi người một hướng rồi sau đó gặp nhau để trao đổi những thông tin mới tìm được. Chúng tôi cùng nhau đồng hành trong khoảng 4 năm từ những ngày đầu rà soát hồ sơ, tìm kiếm thông tin, khảo sát địa điểm cho đến khi Nhà bia tưởng niệm 146 liệt sỹ đặc công 113 được chính thức khởi công,” ông Nguyễn Quốc Hoàn chia sẻ.

Theo ông Hoàn, trong suốt hành trình ấy, ông Vũ Đức Ninh là người rất nhiệt tình, chịu khó tìm tòi, không ngại khó, ngại khổ. Từ việc tìm kiếm hồ sơ, đối chiếu thông tin đến đi gặp nhân chứng, mỗi khi có một manh mối mới, ông Ninh đều cố gắng tìm đến để xác minh với mong muốn tìm được thông tin chính xác, trả lại tên cho đồng đội và tri ân những người đã hy sinh.

Cựu chiến binh thành phố Đồng Nai dâng hương, tưởng niệm tại Nhà bia tưởng niệm 146 liệt sỹ Đoàn Đặc công 113 tại phường Hố Nai, thành phố Đồng Nai. (Ảnh: Lê Xuân/TTXVN)

Gìn giữ ký ức chiến tranh, bồi đắp lòng biết ơn cho thế hệ trẻ

Những năm qua, các nhà bia tưởng niệm do cựu chiến binh Vũ Đức Ninh cung cấp thông tin, phối hợp với các cơ quan chức năng thành phố Đồng Nai xây dựng đã trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Mỗi dịp lễ, tết hay ngày truyền thống, các cựu chiến binh, thân nhân liệt sỹ, đoàn viên, thanh niên và học sinh lại tìm về để dâng hương, tưởng niệm, ôn lại những trang sử hào hùng của đơn vị.

Anh Nguyễn Thế Anh, Bí thư Đoàn phường Hố Nai, thành phố Đồng Nai cho biết, mỗi lần trở lại Đài tưởng niệm Đoàn Đặc công 113, anh đều có cảm xúc bồi hồi, xúc động khi nhìn những tên tuổi được khắc trên bia đá. Theo anh, mỗi cái tên không chỉ là một thông tin về người đã hy sinh mà còn gắn với những đóng góp, dấu ấn của một thế hệ đã chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

“Thời gian qua, Đoàn phường Hố Nai đã tổ chức nhiều hoạt động về nguồn, tìm hiểu các địa chỉ đỏ, nói chuyện truyền thống để đoàn viên, thanh niên hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương, đất nước,” anh Nguyễn Thế Anh chia sẻ.

Ông Phan Ngọc Thạch, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Hố Nai, thành phố Đồng Nai cho biết, ông Vũ Đức Ninh là người từng trải qua chiến tranh nhưng khi trở về đời thường vẫn luôn trăn trở với đồng đội, dành nhiều thời gian, công sức và cả kinh phí cá nhân để tìm kiếm danh tính, hài cốt các liệt sỹ Đoàn 113.

Với những đóng góp của mình, ông Ninh đã góp phần tạo nên một “địa chỉ đỏ” trên địa bàn phường Hố Nai để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sỹ và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Những việc làm của ông Ninh không chỉ thể hiện tình cảm, trách nhiệm với đồng đội đã hy sinh mà còn góp phần lưu giữ ký ức về một thời chiến đấu gian khổ.

Đền thờ trở thành nơi để thế hệ hôm nay và mai sau hiểu hơn giá trị của hòa bình, độc lập, tự do; qua đó bồi đắp niềm tự hào, lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh xương máu vì đất nước./.