Người lính đi tìm cha đã hi sinh vì Tổ quốc

Thượng tá Biện Đức Long, Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường 3 Bảo Lộc bên một ngôi mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin

"Đánh thức" giấc ngủ dài của những liệt sĩ

Tiếng máy cắt bê tông chỉ vang lên vài phút rồi lặng hẳn. Giữa Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc, khi lớp bê tông trên nắp mộ được mở ra, mọi người gần như im lặng. Những chiếc bay nhỏ, bàn chải mềm và đôi bàn tay cẩn trọng thay thế cho những dụng cụ cơ giới. Từng lớp đất mịn được gạt đi thật chậm, như sợ đánh thức giấc ngủ của những người lính đã yên nghỉ hàng chục năm.

Quỳ bên một phần mộ, Thượng tá Biện Đức Long, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự (CHQS) Phường 3 Bảo Lộc, nâng nhẹ từng mảnh xương vừa được phát lộ để tổ công tác lấy mẫu ADN. Gương mặt anh bình thản nhưng ánh mắt lặng đến nao lòng. Bởi ít ai biết rằng, người đang góp sức tìm lại tên cho những liệt sĩ thiếu thông tin hôm nay cũng là người con của một liệt sĩ chưa tìm thấy.

Cha của Thượng tá Biện Đức Long là Liệt sĩ Biện Văn Khánh (SN 1953), chiến sĩ Tiểu đoàn 3, Trường Quân chính Quân khu 9, hi sinh trong một trận phục kích khi đơn vị rút quân từ chiến trường Campuchia về nước.

Cha hi sinh khi anh mới tròn 9 tháng tuổi. Suốt tuổi thơ, anh chưa từng được gọi một tiếng "cha". Hình dung về người cha chỉ được ghép lại từ vài tấm ảnh cũ, lời kể của mẹ và những ký ức ít ỏi của người thân. Lớn lên trong cảnh thiếu vắng cha, điều anh khao khát nhất không chỉ là được một lần gọi tiếng cha như bạn bè cùng trang lứa, mà còn là nhìn thấy nụ cười của mẹ sau những năm tháng mỏi mòn chờ đợi. Người phụ nữ ấy đã gói tất cả đau thương vào những ngày tần tảo, vừa làm cha, vừa làm mẹ để nuôi con trưởng thành.

Giấy báo tử đã úa màu theo năm tháng là manh mối duy nhất để Thượng tá Biện Đức Long lần tìm cha

Trong ngăn tủ của gia đình đến nay vẫn còn lưu giữ tờ giấy báo tử của Liệt sĩ Biện Văn Khánh đã úa màu theo năm tháng. Đó là manh mối duy nhất để mẹ con anh lần tìm cha. Thượng tá Long cũng đã lặn lội khắp các tỉnh miền Tây, dò hỏi từng manh mối, gặp gỡ từng cựu chiến binh từng chiến đấu cùng đơn vị của cha để tìm kiếm.

Thượng tá Long chia sẻ: “Có thể cha tôi được chôn cất ở Campuchia, hoặc cũng có thể đã được đưa về Việt Nam và chôn cất trong một ngôi mộ chưa xác định rõ danh tính”. Nhưng tất cả chỉ là những khoảng lặng. Thế nhưng, chưa bao giờ anh dừng lại. "Bởi biết đâu cha mình cũng đang đợi...", anh nói rất khẽ.

Tiếp bước quân hành

Có lẽ cũng như một sự sắp đặt của số phận. Cậu bé chưa từng biết mặt cha lại chọn khoác lên mình màu xanh áo lính. Tốt nghiệp Trường Sĩ quan Lục quân 2, anh Biện Đức Long trở về công tác trong lực lượng vũ trang tỉnh Lâm Đồng. Với anh, bộ quân phục không chỉ là lý tưởng của người quân nhân mà còn là sự tiếp nối con đường dang dở của cha.

Tháng 7 này, trên cương vị Chỉ huy trưởng Ban CHQS Phường 3 Bảo Lộc, Thượng tá Biện Đức Long lại có mặt trong một cuộc hành quân đặc biệt - Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Với Thượng tá Long, chiến dịch ấy còn mang một ý nghĩa rất riêng. Anh không chỉ là thân nhân của một liệt sĩ chưa tìm thấy mà còn là người trực tiếp chỉ huy cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS Phường 3 Bảo Lộc thực hiện việc khai quật để các tổ công tác của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh lấy mẫu ADN tại 102 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính.

Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS phường 3 Bảo Lộc tiến hành khai quật phục vụ việc lấy mẫu ADN xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin

Từ ngày khảo sát đến khi hoàn thành từng phần việc, anh gần như có mặt ở nghĩa trang mỗi ngày. Đứng lặng mình giữa dãy dài những phần mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin ở Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc, trái tim người thượng tá nhói đau. Đau vì những người đã nằm lại và đau vì hiểu rõ nỗi khắc khoải của những gia đình sau hàng chục năm.

Nhiều năm trước, hành trình tìm kiếm liệt sĩ chủ yếu dựa vào ký ức. Những nhân chứng ngày một ít đi. Những địa danh đổi thay. Những sơ đồ chôn cất mờ dần theo thời gian. Nhưng hôm nay, khoa học đang mở thêm một cánh cửa. Mỗi mẫu ADN được lấy đi là thêm một hi vọng trở về. Không chỉ cho gia đình Thượng tá Biện Đức Long mà cho hàng triệu gia đình vẫn đang mòn mỏi đi tìm người thân sau chiến tranh.

Chiều buông xuống Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Lộc, 102 phần mộ vừa được hoàn nguyên nằm bình yên dưới những tán cây. Thượng tá Biện Đức Long đứng lặng rất lâu trước những hàng bia chưa có tên. Gần nửa thế kỷ trước, người cha khoác ba lô ra trận rồi mãi mãi không trở về. Gần nửa thế kỷ sau, người con trai duy nhất của ông cũng khoác màu xanh áo lính.

Nếu cha anh đã dành cả thanh xuân để chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, thì hôm nay, người con tiếp tục một cuộc hành quân khác - lặng lẽ, bền bỉ góp phần đưa những người lính đã ngã xuống trở về với tên tuổi của mình.

Thượng tá Biện Đức Long (sau cùng) trong cuộc hành quân đặc biệt để đưa các liệt sĩ trở về với gia đình

Có thể ngày mai, anh vẫn chưa tìm thấy cha mình nhưng anh đang giúp những người cha khác trở về. Bởi với Thượng tá Long, mỗi mẫu ADN được thu thập không chỉ là dữ liệu giám định mà còn là hi vọng để một người con biết cha mình đang ở đâu, một người mẹ thôi chờ đợi, một gia đình được gọi đúng tên người đã hi sinh.

Cuộc hành quân của Liệt sĩ Biện Văn Khánh đã khép lại nơi chiến trường. Cuộc hành quân của người con vẫn đang tiếp tục. Hai thế hệ người lính, hai sứ mệnh khác nhau nhưng cùng chung một lời thề với Tổ quốc. Người cha ngã xuống để đất nước có ngày hòa bình. Người con bước tiếp để những người đã hi sinh được trở về trong vòng tay gia đình.