Giữa dòng chảy hiện đại, khi nhiều nghề thủ công truyền thống đang dần mai một, hai phụ nữ dân tộc Nùng gồm chị Mông Thị Dương (thôn Tồng Riền) và chị Lý Thị Yến (thôn Co Riềng), xã Hải Yến, huyện Cao Lộc đã lựa chọn khởi nghiệp từ nghề thêu, dệt thổ cẩm, nghề truyền thống do cha ông để lại. Xuất phát từ tình yêu dành cho những sản phẩm thủ công mang đậm bản sắc dân tộc, các chị đã góp phần hồi sinh nghề truyền thống, tạo việc làm cho phụ nữ địa phương và đưa thổ cẩm Nùng ra thị trường.
Tại huyện Bù Đăng, Bình Phước, người dân tộc S'tiêng vẫn giữ nét đẹp dệt thổ cẩm truyền thống. Theo già làng Điểu Lên, sóc Bom Bo, xã Minh Hưng, thổ cẩm là dệt vải lấy sợi chỉ từ trồng bông. Trồng bông là truyền thống của đồng bào S'tiêng ở đây lâu đời, sau này phải truyền cho con cháu giữ được. Ông Điểu Oanh, sóc Bom Bo cũng cho rằng phải truyền dạy lại nghề cho con cháu sau này biết và gìn giữ, phát huy nét đẹp nghề truyền thống cũng như các văn hóa của dân tộc mình tránh bị mai một.
Tựa lưng vào dãy núi mờ xanh phía Tây Phú Thọ, xã Kim Thượng (huyện Tân Sơn) mang trong mình những giá trị văn hóa đặc sắc của người Mường. Trong đó, nghề dệt thổ cẩm, một di sản quý giá của cha ông từng có lúc đứng bên bờ lãng quên. Hơn ai hết, chính những nghệ nhân cao tuổi nơi đây gánh vác sứ mệnh giữ sợi, giữ nghề, thắp lên ngọn lửa truyền thống giữa đời sống hiện đại.
Dọc theo dòng sông Hiếu êm đềm quanh năm, hành trình xuôi ngược miền Tây xứ Nghệ đưa chúng tôi đến với vùng đất Hoa Tiến, xã Châu Tiến (huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An) - nơi được mệnh danh là cái nôi văn hóa của người Thái cổ. Mảnh đất này vẫn lưu giữ nguyên vẹn những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của đồng bào Thái, thể hiện qua những ngôi nhà sàn vững chãi, hương men nồng nàn của ché rượu cần và đặc biệt là nghề dệt thổ cẩm truyền thống - một làng nghề lâu đời đã trở thành điểm đến quen thuộc của bao du khách gần xa.
Để giúp phụ nữ vùng cao có thêm việc làm, tăng thu nhập thời gian qua, Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) xã Sùng Phài (thành phố Lai Châu) đã phối hợp với các ban, ngành tổ chức các lớp đào tạo nghề ngắn hạn, trong đó có đào tạo nghề thêu, dệt thổ cẩm. Nhờ đó, mở ra cơ hội vươn lên thoát nghèo, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Hơn 50 năm qua, nghệ nhân Rơ Châm En (SN 1949, làng Bàng, xã Ia Nhin, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai) vẫn miệt mài 'giữ lửa' cho nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc.
Dự án 6 về 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch', đã khơi dậy tình yêu giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống trong cộng đồng.
Tại sóc Bom Bo, xã Bình Minh, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước, nghề dệt thổ cẩm truyền thống được đồng bào dân tộc S'tiêng lưu giữ từ bao đời nay.
Cuộc thi nghề đan lát, dệt thổ cẩm và ẩm thực truyền thống phục vụ du lịch là dịp hội ngộ của những nghệ nhân giỏi tay nghề toàn tỉnh Gia Lai, đồng thời là hành trình khơi dậy kho tàng văn hóa, kết tinh thành sản phẩm quà tặng mang dấu ấn riêng của vùng đất cao nguyên.
Sáng 29-4, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai đã khai mạc 'Cuộc thi nghề đan lát, dệt thổ cẩm và ẩm thực truyền thống tạo ra các sản phẩm phục vụ du lịch năm 2025' tại khuôn viên Bảo tàng tỉnh.
LTS. Dự án 6, với mục tiêu 'Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch' đã nhận được sự vào cuộc tích cực từ các cấp, ngành và chính quyền địa phương.
Trước nguy cơ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người đồng bào Ê Đê dần mất đi vị thế, Phó chủ tịch xã ở Đắk Lắk đã vay ngân hàng gần 400 triệu đồng quyết tâm hồi sinh nghề truyền thống này.
Nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc khu vực miền núi Thanh Hóa dần mai một. Để khôi phục nghề, huyện Lang Chánh đã đưa vào đề án bảo tồn và phát triển, mang lại thu nhập cho người dân.
Giữa không gian núi rừng Lắk (tỉnh Đắk Lắk), tiếng khung cửi lách cách vọng ra từ Nhà văn hóa cộng đồng buôn Lê như lời thủ thỉ của ký ức. Những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu được dệt nên bằng sự nhẫn nại, khéo léo và tình yêu sâu đậm dành cho bản sắc văn hóa người M'nông R'lăm. Không cần phô trương, nghề dệt ở buôn làng này như một sợi chỉ mảnh - lặng lẽ nhưng bền bỉ - kết nối hiện tại với quá khứ, nuôi dưỡng niềm tự hào trong lòng người con núi.
Những năm qua, tỉnh Kon Tum đã có nhiều nỗ lực nhằm bảo tồn và phát huy nghề dệt thổ cẩm, một phần không thể thiếu trong di sản văn hóa dân tộc.
Ngày 9.7.2022, làng Phung (xã Biển Hồ, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai) rộn ràng tiếng cười, tiếng nói, ánh mắt bừng sáng trên khuôn mặt những người phụ nữ Jrai: CLB dệt thổ cẩm chính thức ra mắt, không chỉ mang theo niềm vui mà còn mở ra hy vọng mới cho cộng đồng.
Gần 2 năm đi vào hoạt động, Câu lạc bộ (CLB) Dệt thổ cẩm làng Groi (xã Ya Hội, huyện Đak Pơ) đã trở thành mái nhà chung cho những phụ nữ yêu thích nghề dệt. Thông qua các buổi sinh hoạt, chị em có cơ hội giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và chung tay gìn giữ, phát huy nghề dệt truyền thống.
Phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp thông qua việc khôi phục nghề truyền thống, du nhập, phát triển nghề mới. Đó là giải pháp mà nhiều địa phương đang thực hiện nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn. Qua đó, góp phần tích cực vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo diện mạo mới vùng nông thôn.
Nhờ sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các đoàn thể chính trị-xã hội, nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Jrai ở huyện Chư Pưh (tỉnh Gia Lai) đang có cơ hội để nâng tầm phát triển và khẳng định giá trị trong đời sống hiện đại.
Đã có lịch sử nhiều đời truyền lại nhưng làng dệt thổ cẩm Đam Pao hôm nay đang trầm ngâm. Người già dần vắng, người trẻ không còn lưu luyến với khung dệt, Đam Pao đang lặng lẽ tìm bước đi mới cho những tấm thổ cẩm.
Đam Pao, buôn nhỏ ở xã Đạ Đờn, huyện Lâm Hà với những người phụ nữ kiên trì, ngày ngày mải miết trên khung dệt, hòa mình làm một với những sợi chỉ. Họ đã dệt nên sắc chàm của núi, sắc xanh của trời, sắc đỏ của những buổi hoàng hôn rợp bóng. Người đàn bà hóa thân vào khung cửi, dệt nên sắc màu Đam Pao.
Từ các ngày 24 đến 26-3, Hội Liên hiệp phụ nữ huyện Chư Pưh (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị triển khai hoạt động 'Hỗ trợ kỹ thuật cho mô hình dệt thổ cẩm' tại làng Thơ Ga B, xã Chư Don.
Cùng với nhà rông, cồng chiêng, bến nước, rượu ghè… thì thổ cẩm là nét đặc trưng không thể thiếu, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của dân tộc Ba Na và người Ba Na ở Kon Tum. Hiện nay, hòa cùng nếp sống mới và những xu hướng hiện đại, thổ cẩm cũng dần trở thành hàng hóa, sản phẩm du lịch, tạo thêm sinh kế cho đồng bào.
Người Bana chọn màu đen làm màu chủ đạo trong trang phục thổ cẩm kết hợp với các màu đỏ, trắng và điểm một ít màu vàng, xanh non trông khá ấn tượng, mạnh mẽ nhờ sự tương phản cao.
Vùng đất Cà Mau có rất nhiều nghề truyền thống được hình thành hơn một trăm năm, trong đó phải kể đến nghề dệt chiếu.
Cao Bằng không chỉ nổi tiếng với khung cảnh thiên nhiên non nước hữu tình mà du khách đến với Cao Bằng còn được thưởng thức những nét văn hóa ẩm thực đầy màu sắc do chính bàn tay khéo léo của đồng bào vùng cao tạo nên; được khám phá, chiêm ngưỡng những bộ trang phục, những chiếc túi nhỏ xinh làm bằng vải thổ cẩm được nhuộm màu rực rỡ. Tất cả đều được chế biến, sản xuất từ cỏ cây, hoa lá từ núi rừng tự nhiên.
Na Hang không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ, mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số. Trong đó, nghề dệt, thêu thổ cẩm là nét đẹp truyền thống đã có từ lâu đời, gắn liền với cuộc sống hàng ngày của người phụ nữ nơi đây.
Nghề dệt Dèng mang giá trị sâu sắc về phản ánh đời sống của người Tà Ôi. Trải qua nhiều biến động lịch sử, nghề dệt Dèng vẫn tồn tại, tuy nhiên, trước sự phát triển của xã hội hiện đại, đòi hỏi sự chung tay bảo tồn để không bị mai một.
Trong tín ngưỡng, văn hóa của đồng bào Mông, thổ cẩm truyền thống là hồn cốt dân tộc, đóng vai trò quan trọng trong đời sống.
Dệt thổ cẩm là một nét văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái ở bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu (Nghệ An). Đó là những sản phẩm có nhiều màu sắc, đa dạng hoa văn, trải qua quá trình chiêm nghiệm, sáng tạo của con người. Đặc biệt, qua bàn tay khéo léo, cần cù của người phụ nữ đã tạo ra những sản phẩm dệt độc đáo mang hồn cốt văn hóa dân tộc.
Điện Biên có 19 dân tộc cùng sinh sống, là miền văn hóa với đa dạng sắc màu của cộng đồng các dân tộc. Nhiều nét văn hóa đặc trưng truyền thống các dân tộc đã và đang được gìn giữ, bảo tồn và phát huy.
Nhiều năm qua, tỉnh Hòa Bình đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm phát triển làng nghề thổ cẩm truyền thống của các dân tộc Mường, Thái, Dao…, tạo nhiều cơ hội việc làm, giúp người dân tăng thêm thu nhập, từng bước nâng cao đời sống. Việc bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống đã được các cấp, ngành quan tâm và triển khai hiệu quả, gắn với giá trị văn hóa địa phương, phát triển du lịch.
Những năm qua, trụ sở của Câu lạc bộ dệt thổ cẩm làng Phung (xã Biển Hồ, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai) dần trở thành điểm hẹn yêu thích của người dân địa phương cũng như du khách trong và ngoài nước. Với những cách làm sáng tạo, các nghệ nhân tại đây đã nỗ lực bảo tồn giá trị nghề dệt truyền thống của đồng bào Gia Rai và tiếp tục phát huy trong đời sống hiện đại.
Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Bana ở làng Hà Văn Trên, xã Canh Thuận (huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định) đang 'sống lại' nhờ những nghệ nhân cố gắng từng ngày để giữ, truyền và quảng bá nghề.
Giữa không gian thiên nhiên của cao nguyên đá Hà Giang, show diễn Hỷ Sắc Lạc Hồng của thương hiệu thời trang Bigally đã mang đến những trang phục cưới thổ cẩm rực rỡ được cách điệu tinh tế, đầy mới mẻ.
Ẩn mình dưới chân núi hùng vĩ, bản Pa Xa Lào, xã Pa Thơm, huyện Điện Biên là nơi lưu giữ nghề thủ công lâu đời và đậm chất văn hóa của dân tộc Lào: dệt thổ cẩm. Từng đường chỉ, sợi vải thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ, ẩn chứa câu chuyện về đời sống, văn hóa và bản sắc truyền thống dân tộc... Tuy nhiên, giữa dòng chảy của đời sống hiện đại, dệt thổ cẩm ở Pa Xa Lào đang phải đối mặt với những khó khăn, thách thức trong việc gìn giữ nghề thủ công truyền thống.
Trải qua bao đời, đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi đã trồng cây lấy sợi, dệt vải nhuộm màu hoàn toàn thủ công để phục vụ cuộc sống và đến nay vẫn giữ được truyền thống đó. Khi ngắm nhìn những sắc màu và họa tiết thổ cẩm, điều thấy được không chỉ là sự khéo léo của nghệ nhân mà còn cả những tinh hoa trong lịch sử, văn hóa của một cộng đồng.
Trải qua bao đời, đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi đã trồng cây lấy sợi, dệt vải nhuộm màu hoàn toàn thủ công để phục vụ cuộc sống và đến nay vẫn giữ được truyền thống đó. Khi ngắm nhìn những sắc màu và họa tiết thổ cẩm, điều thấy được không chỉ là sự khéo léo của nghệ nhân mà còn cả những tinh hoa trong lịch sử, văn hóa của một cộng đồng.
An Giang - vùng đất nổi tiếng với thiên nhiên tươi đẹp và là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo. Một trong những nét đẹp đặc trưng của vùng đất này là những làng nghề truyền thống, từ những làng dệt thổ cẩm rực rỡ sắc màu đến món quà ngọt ngào từ thiên nhiên của nghề nấu đường thốt nốt. Mỗi làng nghề mang một vẻ đẹp riêng, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng và phong phú của con người, vùng đất An Giang.
Những ngày giáp Tết Ất Tỵ năm 2025, không khí ở các làng Chăm tỉnh An Giang nhộn nhịp hẳn lên, mọi người tất bật dọn dẹp nhà cửa, những ai đi làm ăn xa cũng về quê đón Tết.
Nắm bắt nhu cầu của người dân thường mua các sản phẩm truyền thống để sử dụng, tặng người thân hoặc trang trí nhà cửa đón Tết, nhiều nghệ nhân, hộ biết dệt thổ cẩm và đan lát đẹp trên địa bàn tỉnh đã tăng cường sản xuất để cung ứng ra thị trường.
Cách đây 2 năm, trong đợt đưa học viên lớp học tiếng Thái đi thực tế tìm hiểu về nghề thổ cẩm của dân tộc Thái tại bản Can, xã Tam Thái, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, tôi được Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Vi Khăm Mun đưa đến thăm nhà nghệ nhân dệt thổ cẩm Vang Thị Sâm để chiêm ngưỡng những sắc màu thổ cẩm mộc mạc, tinh tế mà sắc nét của dân tộc Thái ở miền Tây xứ Nghệ.
Trước nguy cơ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Thái trên địa bàn huyện Thường Xuân đang dần mai một, Hội LHPN huyện đã phối hợp với Phòng Văn hóa - Thông tin - Thể thao và Du lịch huyện khôi phục, bảo tồn, phát triển. Đến nay, trên địa bàn huyện đã hình thành 3 tổ nghề dệt thổ cẩm truyền thống, tạo việc làm ổn định cho gần 100 người.