Người 'mở đường' việc khó ở thôn Đông Thai, xã Hồng Vân

Ở thôn Đông Thai, ông Bùi Đức Hạnh – hậu duệ đời thứ 7 của dòng họ Bùi – đã chọn cách đi trước trong một việc không dễ: Di dời hàng chục phần mộ tổ tiên. Từ quyết định ấy, một “nút thắt” về tâm lý dần được tháo gỡ, tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng.

Người đi trước để tạo niềm tin
Với nhiều người dân Đông Thai, mảnh đất quê hương không chỉ là nơi sinh sống, mà còn là nơi lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ. Đối với gia đình ông Bùi Đức Hạnh, điều đó càng rõ nét hơn khi ông là hậu duệ đời thứ 7, gắn với một dòng họ có bề dày truyền thống.

Ông Bùi Đức Hạnh, thôn Đông Thai, xã Hồng Vân, chia sẻ về quá trình vận động dòng họ di dời mồ mả, phục vụ giải phóng mặt bằng dự án Khu đô thị thể thao Olympic. Ảnh: Vũ Cường.

Chính vì vậy, khi chủ trương di dời mồ mả được triển khai, gia đình ông trở thành một trong những trường hợp có khối lượng công việc lớn nhất. Riêng nhánh gia đình ông có 18 ngôi mộ cần di chuyển; nếu tính cả dòng họ Bùi, con số lên tới 35 ngôi.

Đằng sau những con số ấy là những đắn đo rất thật. Việc phải di dời phần mộ cụ Tổng sư – người được coi là thủy tổ của dòng họ – khiến không ít người trong gia đình trăn trở.
Nhưng cũng từ đó, ông chọn cách giải quyết thẳng thắn và có trách nhiệm. Ông đứng ra tổ chức họp gia đình, phân tích chủ trương, chính sách, đồng thời làm công tác tư tưởng để các thành viên hiểu rõ ý nghĩa của việc di dời. Quan trọng hơn, gia đình ông vẫn giữ trọn nếp nghĩ truyền thống khi làm lễ “xin phép các cụ” trước khi thực hiện.

Sự đồng thuận được hình thành không phải trong một sớm một chiều, nhưng khi đã thống nhất, mọi việc được triển khai rất dứt khoát. Ngày mùng 6 tháng 2 (âm lịch), toàn bộ 18 ngôi mộ của gia đình ông được di dời về khu nghĩa trang mới.

Các ngôi mộ được quy tập về nghĩa trang thôn Đông Thai. Ảnh: Vũ Cường.

Trong câu chuyện này, điều đáng nói không chỉ là việc hoàn thành một khối lượng công việc lớn, mà là thời điểm ông lựa chọn. Là gia đình có nhiều mộ phần nhất, nếu chậm trễ, rất có thể sẽ kéo theo tâm lý chần chừ của các hộ khác. Nhưng ông đã làm trước để tạo niềm tin.

Niềm tin ấy nhanh chóng lan tỏa. Từ gia đình ông đến các nhánh khác trong dòng họ, rồi ra toàn thôn, gần 100 ngôi mộ ở Đông Thai đã được di dời trong sự đồng thuận. Một việc khó, khi có người dám làm trước, đã trở thành việc có thể làm được.

Sức mạnh của sự đồng thuận

Câu chuyện ở Đông Thai diễn ra trong bối cảnh xã Hồng Vân đang bước vào giai đoạn cao điểm của công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Khu đô thị thể thao Olympic – một dự án trọng điểm với quy mô lớn, phạm vi ảnh hưởng rộng.

Theo kế hoạch, toàn xã có khoảng 2.000 ngôi mộ cần phải di dời, trải rộng trên 11 thôn. Đây là một trong những nội dung khó nhất, bởi liên quan trực tiếp đến yếu tố tâm linh và đời sống tinh thần của người dân.

Xã Hồng Vân thực hiện công tác kiểm đếm mồ mả tại thôn Hạ Thái. Ảnh: PV

Nhận diện rõ điều đó, UBND xã Hồng Vân đã triển khai một cách tiếp cận đồng bộ, vừa chặt chẽ về quy trình, vừa linh hoạt trong vận động. Công tác kiểm đếm được tổ chức bài bản; các tổ công tác xuống tận địa bàn, phối hợp với người dân xác định hiện trạng từng phần mộ. Song song với đó là việc tuyên truyền, đối thoại, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình.

Đáng chú ý, trong quá trình triển khai, địa phương đã chủ động phối hợp với các sở, ngành của thành phố và nhà đầu tư để thống nhất phương án cải tạo, mở rộng và xây dựng các khu nghĩa trang mới tại nhiều vị trí trên địa bàn. Cách làm này không chỉ giải quyết bài toán chỗ an táng, mà còn tạo sự yên tâm về lâu dài cho người dân.

Nhờ đó, đến nay, toàn xã đã di chuyển được 284 ngôi mộ trong phạm vi dự án, từng bước tháo gỡ một trong những khâu khó nhất của công tác giải phóng mặt bằng.

Song song với việc di dời, công tác bồi thường, hỗ trợ cũng được triển khai theo hướng công khai, minh bạch. Xã đã tạm chi trả 22,5 tỷ đồng cho 52 hộ dân tại khu vực mở rộng nghĩa trang thuộc hai thôn Duyên Trường và Hạ Thái. Đây là những bước đi cụ thể nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời tạo điều kiện để các hộ yên tâm phối hợp.

Hiện nay, công tác đo đạc, kiểm đếm và xây dựng phương án bồi thường tiếp tục được triển khai tại nhiều khu vực khác trong phạm vi dự án. Tiến độ đang được đẩy nhanh, nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc: thận trọng, đúng quy định và đặt sự đồng thuận của người dân làm nền tảng.

Trong bức tranh chung ấy, những điển hình như ông Bùi Đức Hạnh có vai trò đặc biệt. Không phải bằng lời kêu gọi, mà bằng hành động cụ thể, ông đã góp phần “gỡ” một trong những rào cản lớn nhất – rào cản về tâm lý.

Từ một gia đình với 18 ngôi mộ phải di dời, đến 284 ngôi mộ đã được quy tập trên toàn xã, có thể thấy rõ một quy luật: Mọi chuyển động lớn đều bắt đầu từ những hành động rất cụ thể ở cơ sở. Khi người dân được tôn trọng, được đảm bảo quyền lợi và nhìn thấy những tấm gương đi trước, sự đồng thuận sẽ dần hình thành.

Khi sự đồng thuận đã trở thành nền tảng, những mục tiêu tưởng chừng khó khăn – như di dời hàng nghìn phần mộ, bàn giao mặt bằng cho một dự án trọng điểm – sẽ không còn là trở ngại, mà trở thành một bước chuyển tất yếu trên hành trình phát triển.