Người trẻ được dạy quản lý tiền trước kết hôn, khuyến khích cưới trước 30 tuổi

Nội dung trên nằm trong Thông tư hướng dẫn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030, vừa được Bộ Y tế ban hành.

Theo Bộ Y tế, mức sinh của Việt Nam hiện khoảng 1,93 con/phụ nữ, thuộc nhóm thấp ở Đông Nam Á. Trong khi đó, người Việt ngày càng kết hôn muộn. Áp lực tài chính, mong muốn phát triển sự nghiệp và khó khăn trong việc tìm bạn đời phù hợp được cho là những nguyên nhân khiến nhiều người trẻ trì hoãn hôn nhân và sinh con. Nếu mức sinh thấp kéo dài, Việt Nam sẽ phải đối mặt với tốc độ già hóa dân số nhanh, nguy cơ thiếu hụt lao động và thay đổi mạnh cơ cấu dân số.

Một trong những giải pháp được Bộ Y tế đưa vào chương trình là truyền thông, tư vấn và vận động nam nữ kết hôn trước 30 tuổi, sinh đủ hai con tại những địa phương có mức sinh thấp.

Cùng với đó, thanh niên chuẩn bị lập gia đình sẽ được tiếp cận các lớp học hoặc chuyên đề về đời sống hôn nhân. Nội dung không chỉ xoay quanh kiến thức về gia đình mà còn bao gồm sức khỏe sinh sản, tình dục, mang thai, sinh con, chăm sóc và nuôi dạy trẻ.

Kỹ năng quản lý tài chính gia đình cũng được đưa vào chương trình, giúp người trẻ chuẩn bị cho những thay đổi về kinh tế và đời sống sau khi kết hôn.

Người trẻ được dạy quản lý tiền trước khi kết hôn. (Ảnh minh hoạ)

Bộ Y tế sẽ xây dựng bộ tài liệu thống nhất để sử dụng trên toàn quốc, đồng thời tập huấn giảng viên, cán bộ y tế và dân số trước khi triển khai tại địa phương. Mỗi năm, khoảng 20% xã, phường, đặc khu dự kiến tổ chức ít nhất một lớp học hoặc chuyên đề dành cho thanh niên chuẩn bị kết hôn.

Việc trang bị kiến thức trước hôn nhân được đặt bên cạnh chính sách vận động kết hôn và sinh con, nhưng không nhằm đơn thuần thúc giục người trẻ lập gia đình. Mục tiêu là giúp họ thêm kỹ năng để bước vào đời sống vợ chồng và chăm sóc con cái.

Bộ Y tế xác định 10 địa phương có mức sinh thấp để tập trung triển khai các hoạt động truyền thông, tư vấn và hỗ trợ các cặp vợ chồng. Danh sách gồm Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ, Khánh Hòa, Đồng Nai, Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau.

Tại đây, ngành y tế sẽ tăng cường tư vấn sức khỏe sinh sản, truyền thông về lợi ích của quy mô gia đình phù hợp, đồng thời triển khai các giải pháp hỗ trợ để người dân thuận lợi hơn trong việc sinh và nuôi con.

Một số chính sách khác như hỗ trợ tài chính hàng tháng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, hỗ trợ tiền ăn trưa cho trẻ mầm non hoặc khen thưởng phụ nữ sinh con trước 35 tuổi cũng đang được Bộ Y tế nghiên cứu. Đây là những phương án riêng, chưa phải chính sách được quy định trong Thông tư vừa ban hành.

Bên cạnh chuyện sinh con, chương trình lần này dành một phần đáng kể cho việc bảo vệ khả năng sinh sản. Bộ Y tế yêu cầu tăng cường truyền thông, tư vấn và sàng lọc nguy cơ vô sinh cho thanh niên, các cặp đôi chuẩn bị kết hôn và vợ chồng trong độ tuổi sinh sản.

Đáng chú ý, ngành y tế sẽ thí điểm tầm soát nguy cơ vô sinh tại các xã có khu công nghiệp thuộc 10 địa phương có mức sinh thấp. Nhóm được ưu tiên là các cặp vợ chồng kết hôn trên 12 tháng nhưng chưa có con, đặc biệt những người đang làm việc trong khu công nghiệp.

Cách tiếp cận này cho thấy chính sách dân số không chỉ đặt mục tiêu vận động người dân sinh thêm con, mà còn quan tâm đến một vấn đề ngày càng được nhiều gia đình đối mặt: mong muốn có con nhưng gặp khó khăn về khả năng sinh sản.

Việc phát hiện sớm yếu tố nguy cơ có thể giúp các cặp đôi được tư vấn và can thiệp kịp thời, thay vì chỉ tìm đến cơ sở y tế sau thời gian dài chờ đợi.

Từ việc khuyến khích kết hôn ở độ tuổi phù hợp, chuẩn bị kỹ năng trước hôn nhân đến hỗ trợ sức khỏe sinh sản, chương trình dân số giai đoạn 2026-2030 đang chuyển trọng tâm theo hướng tạo điều kiện để người trẻ có thể lập gia đình, sinh con và nuôi con thuận lợi hơn.