Thích ứng với già hoá dân số, khuyến khích sinh đủ hai con trước tuổi 35

Thông tư hướng dẫn Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030, có hiệu lực từ ngày 08.9.2026.

Thông tư đề cập đến các nội dung chính bao gồm thực hiện các dự án về nâng cao năng lực mạng lưới y tế cơ sở; nâng cao hiệu quả hệ thống phòng bệnh và nâng cao sức khỏe; dân số và phát triển; nâng cao chất lượng chăm sóc xã hội cho người dễ bị tổn thương.

Người trên 40 tuổi sẽ được hướng dẫn chuẩn bị thích ứng cho tuổi già

Thích ứng với già hóa dân số và dân số già, đẩy mạnh chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi thuộc nội dung trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030, bao gồm các hoạt động: khám, phát hiện sớm một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi; tư vấn, cung cấp kiến thức, kỹ năng chăm sóc, nâng cao sức khỏe cho người cao tuổi và người thân thực hiện chăm sóc người cao tuổi.

Cục Dân số sẽ xây dựng tài liệu, hướng dẫn chuẩn bị cho tuổi già từ khi còn trẻ (cung cấp kiến thức, kỹ năng, giáo dục thế hệ trẻ về lối sống lành mạnh, nuôi dạy con, lao động tích lũy) để thích ứng với già hóa dân số; tổ chức hướng dẫn, cung cấp kiến thức, kỹ năng, chuẩn bị cho tuổi già từ khi còn trẻ với người từ 40 tuổi trở lên (lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe, chăm sóc người cao tuổi tại nhà, chuẩn bị tài chính, lao động, việc làm phù hợp).

Bộ Y tế khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi và sinh 2 con trước tuổi 35.

Khuyến khích sinh đủ 2 con trước 35 tuổi

Theo Bộ Y tế, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt tăng từ 25,2 tuổi năm 2019 lên 27,3 tuổi năm 2024. Mức tăng trong 5 năm gần gấp đôi mức tăng của 20 năm trước đó. TP.HCM có tuổi kết hôn lần đầu trung bình cao nhất cả nước - 30,4 tuổi. Tại Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng nam giới trì hoãn lập gia đình đến sau 30 tuổi phổ biến hơn các vùng khác. Trong khi đó, mức sinh của Việt Nam 1,93 con/phụ nữ, thuộc nhóm thấp ở Đông Nam Á.

Tại thông tư, Bộ Y tế khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi. Hằng năm, sở y tế các tỉnh, thành tổ chức khóa học cho nam, nữ chuẩn bị kết hôn về kiến thức, kỹ năng sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục; mang thai và sinh con; sử dụng và quản lý tài chính gia đình; triển khai thực hiện phong trào khuyến khích các cá nhân, cặp vợ chồng sinh con, sinh đủ 2 con và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.

Hằng năm, sở y tế các tỉnh, thành lựa chọn các xã có khu công nghiệp thuộc 10/34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước gồm: Hà Nội, Khánh Hòa, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, Cần Thơ, Tây Ninh, TP.HCM tổ chức chiến dịch tuyên truyền trên địa bàn xã về các yếu tố nguy cơ gây vô sinh và tầm quan trọng của khám sức khỏe sinh sản định kỳ.

Cùng với đó, can thiệp ngăn ngừa phát sinh nhu cầu lựa chọn giới tính trước khi sinh tại các tỉnh, thành có tỷ số giới tính khi sinh cao, gồm 15/34 tỉnh, thành: Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn La, Hưng Yên, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hải Phòng, Thái Nguyên, Lai Châu, Thanh Hóa, Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Nghệ An, Điện Biên.

Hướng dẫn khuyến khích sinh đủ 2 con tại 10/34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước gồm: Hà Nội, Khánh Hòa, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, Cần Thơ, Tây Ninh, TP.HCM.

Trong công tác phòng chống HIV/AIDS, Bộ Y tế đề nghị ngành y tế và các địa phương tăng cường xét nghiệm HIV sàng lọc; mở rộng và thực hiện can thiệp giảm hại, dự phòng lây nhiễm HIV (cung cấp bơm kim tiêm sạch, bao cao su miễn phí); tư vấn, xét nghiệm HIV tại cơ sở y tế, trong cộng đồng và tự xét nghiệm; cung cấp bao cao su, bơm kim tiêm sạch cho người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV.