Người trẻ kể chuyện văn hóa trên không gian số

Cách kể mới lan tỏa bản sắc Việt

Trong dòng chảy thông tin ngày càng mạnh mẽ trên các không gian số, văn hóa Việt đang tìm kiếm những cách kể gần gũi hơn với công chúng. Thay vì truyền tải thông tin theo một chiều, nhiều chương trình bắt đầu tạo không gian để công chúng trực tiếp tham gia, sáng tạo và chia sẻ câu chuyện văn hóa bằng trải nghiệm của chính mình.

Chương trình Bản sắc là cơ hội để người trẻ chia sẻ những nét đẹp bản sắc văn hóa Việt Nam. Ảnh minh họa: BTC

Chương trình Bản sắc 2026, diễn ra từ nay đến ngày 31/10, là một trong những hoạt động như vậy. Chương trình gồm hai hình thức: sáng tác video ngắn “Kết nối bản sắc” và trắc nghiệm trực tuyến “Hiểu biết bản sắc”, xoay quanh lịch sử, nghệ thuật, di sản, du lịch và con người Việt Nam.

Người tham gia được lựa chọn câu chuyện và cách thể hiện theo góc nhìn riêng. Với “Kết nối bản sắc”, người tham gia được khuyến khích ứng dụng công nghệ số và AI để kể lại những trải nghiệm, quan sát của mình về văn hóa Việt.

Ông Dương Thế Lương, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Truyền thông Đa phương tiện (VTC), đại diện đơn vị chủ trì, cho rằng, nếu được cộng đồng đón nhận, Bản sắc có thể từng bước hình thành một kho dữ liệu số do cộng đồng cùng tham gia xây dựng.

Nguyễn Phương Nhi, giải Triển vọng Bản sắc 2025, cho rằng những giá trị văn hóa hiện diện trong chính các câu chuyện, hình ảnh và trải nghiệm đời thường. Với cô, chương trình là cơ hội để người trẻ thể hiện góc nhìn cá nhân, đồng thời lắng nghe những câu chuyện từ cộng đồng. Việc khuyến khích ứng dụng công nghệ số và AI cũng mở thêm phương thức để người trẻ kể câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ hiện đại.

Di sản bước vào đời sống số

Nhiều chương trình, cuộc thi đang đưa di sản, câu chuyện văn hóa lên nền tảng số qua những cuộc trò chuyện, các chuyến trải nghiệm và nội dung do nhà sáng tạo cùng cộng đồng thực hiện.

“Chạm di sản - Ký ức đô thị” là một ví dụ. Đây là chuỗi livestream khám phá văn hóa, kiến trúc, ẩm thực và những câu chuyện đặc sắc của TP. Hồ Chí Minh. Chương trình do Quỹ Hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam phối hợp với TikTok Việt Nam, Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh cùng các đơn vị đồng hành thực hiện, hướng tới lan tỏa giá trị di sản, kết nối cộng đồng và đưa văn hóa đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Hành trình đầu tiên trong mùa hè 2026 đưa khán giả khám phá 3 phường mang đậm dấu ấn lịch sử và bản sắc văn hóa của thành phố: Sài Gòn - Bến Thành - Chợ Lớn, với nhiều điểm đến nổi bật cùng những câu chuyện thú vị về ký ức đô thị.

“Chạm di sản - Ký ức đô thị” là chuỗi livestream khám phá văn hóa, kiến trúc, ẩm thực và những câu chuyện đặc sắc của TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Quỹ hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam

Trước đó, chương trình “Nét đẹp Việt” cũng được tổ chức, kết nối di sản với công chúng. Mùa 3 với chủ đề “Chạm vào di sản”, qua hình thức livestream của các nhà sáng tạo nội dung, chương trình đưa khán giả khám phá những vùng đất từng là kinh đô xưa của Việt Nam, gồm Phú Thọ, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Nội và Huế...

Qua các chương trình, nét đẹp văn hóa Việt, có thể là một khu phố cũ, món ăn, nghề truyền thống hay công trình kiến trúc... đều có thể trở thành điểm khởi đầu cho một câu chuyện mới, được đặt trong trải nghiệm của con người hôm nay. Không gian số cũng làm thay đổi mối quan hệ giữa người tạo nội dung và công chúng. Người xem có thể tiếp nhận, cũng như bình luận, chia sẻ và cùng tham gia kể chuyện.

Theo các chuyên gia, khi ấy, di sản không dừng lại ở việc được lưu giữ, mà tiếp tục bước vào đời sống bằng ngôn ngữ của thời đại, được nhìn lại, trải nghiệm và trao truyền qua mỗi thế hệ. Không gian số, vì thế, đã mở rộng cánh cửa để văn hóa đến với công chúng, tạo thêm những con đường để văn hóa tự làm mới mình và tiếp tục sống trong đời sống đương đại.