Người trẻ Thanh Hóa lặng thầm giữ mốc nơi phên dậu Tổ quốc

Biên cương một dải được gìn giữ qua nhiều thế hệ, là biểu tượng của chủ quyền thiêng liêng của đất nước. Ở vùng biên Thanh Hóa, nhiều người trẻ đang lặng thầm tự nguyện bảo vệ cột mốc, không chế độ, không thù lao, chỉ bằng trách nhiệm và niềm tự hào với mảnh đất mình sinh ra.

Những ngày đầu xuân, vùng biên Thanh Hóa rực rỡ sắc hoa đào, hoa mận. Trên những triền núi, sương mờ phủ kín lối mòn dẫn lên các cột mốc quốc giới. Nơi ấy, dấu chân người dân vẫn đều đặn in lên đường biên, lặng lẽ giữ gìn từng tấc đất của Tổ quốc.

Thanh Hóa có tuyến biên giới đất liền dài hơn 213 km, giáp tỉnh Hủa Phăn (Lào), với 16 xã và 153 bản giáp ranh. Trên tuyến biên giới có 3 cửa khẩu và nhiều đường mòn qua lại, đóng vai trò quan trọng trong giao thương với các tỉnh Bắc Lào và Đông Bắc Thái Lan. Để bảo vệ chủ quyền, nhiều mô hình quần chúng tự quản đường biên, mốc quốc giới đã được triển khai, phát huy hiệu quả.

Sinh ra và lớn lên ở xã Tam Lư, anh Lữ Văn Định (SN 1987), Trưởng bản Muống, là một trong những người trẻ đầu tiên tự nguyện nhận bảo vệ cột mốc. Với anh, việc giữ mốc không phải là nhiệm vụ được giao, mà là trách nhiệm tự thân của người sống nơi phên dậu.

Người dân tự nguyện cùng với lực lượng chức năng bảo vệ cột mốc ở Thanh Hóa. Ảnh: Phương Phạm

Mỗi tháng hai lần, anh Định lại băng rừng, lội suối, vượt gần 60 km đường núi để kiểm tra hai cột mốc 346 và 347. Hành trang của anh chỉ là cơm nắm, con dao phát, mảnh giẻ lau và một ống luồng dài để gùi nước lên vệ sinh cột mốc.

Trao đổi với phóng viên, anh Lữ Văn Định cho biết: “Không đi hết đường biên thì không thể phát hiện dấu hiệu bất thường. Những gì thấy được phải báo ngay cho bộ đội biên phòng”.

Đường lên mốc phần lớn là lối mòn trơn trượt, dốc dựng. Có những đoạn phải men theo sườn núi, chỉ một bước hẫng là trượt xuống khe sâu. Mỗi chuyến đi, anh thường xuất phát từ tinh mơ, khi bản làng còn chìm trong sương. Nước uống được lấy dọc các mó nước trong rừng, bữa trưa chỉ là cơm nắm ăn vội dưới tán cây.

Chiếc ống luồng trên vai anh là vật dụng quen thuộc trong mỗi lần lên mốc. Nó dùng để gùi nước từ con suối gần nhất lên lau rửa cột mốc. Chỉ cần vài tuần không có người qua lại, mưa rừng, lá mục và rêu xanh đã phủ kín mặt đá. Nếu không được chăm sóc thường xuyên, những cột mốc sẽ lặng lẽ chìm khuất giữa đại ngàn.

Có những ngày mây mù kéo xuống thấp, mưa rừng bất chợt trút xuống. Áo ướt sũng, chân trầy xước, anh vẫn đi đủ hai mốc, không bỏ sót đoạn đường nào. Với anh, chỉ cần một dấu chân lạ, một lối mòn mới mở hay vệt cỏ bị giẫm nát cũng có thể là tín hiệu cần báo ngay cho lực lượng biên phòng.

Thanh Hóa có tuyến biên giới đất liền dài hơn 213 km, giáp tỉnh Hủa Phăn (Lào), với 16 xã và 153 bản giáp ranh. Ảnh: Phương Phạm

Chiều muộn trở về bản, khi sương đã phủ kín sườn núi, một ngày dài mới khép lại. Nhưng rồi sẽ còn nhiều chuyến đi khác, lặng lẽ như chính những cột mốc giữa rừng sâu.

“Đến khi không còn đủ sức băng rừng, tôi chỉ mong con mình hiểu rằng: đã có một thời, cha nó lặng lẽ đứng bên cột mốc để giữ đất cho bản làng”, anh Định chia sẻ.

Cách đó không xa, tại bản Pa, xã Tam Thanh, anh Lương Văn Chiến (SN 1984) cũng tự nguyện bảo vệ cột mốc số 338 từ năm 2022. Là người buôn bán tạp hóa, cuộc sống không dư dả, nhưng anh vẫn đều đặn dành thời gian tuần tra đường biên.

Với anh Chiến, trách nhiệm với biên cương không phải điều gì lớn lao, mà đơn giản là không để tuổi trẻ trôi qua trong sự thờ ơ.

Trong những lần tuần tra, anh đã nhiều lần phát hiện và báo cáo kịp thời các sự việc phát sinh. Có lần, anh phát hiện đàn trâu bò của người dân vượt sang đất nước bạn, vi phạm quy định biên giới. Anh lập tức quay về báo cáo Đồn Biên phòng Tam Thanh để phối hợp xử lý.

Một lần khác, sau cơn bão lớn, cây rừng bị quật ngã, chắn ngang đường biên và trùm lên khu vực cột mốc 338. Nhận thấy nguy cơ ảnh hưởng đến cột mốc, anh Chiến báo ngay cho bộ đội biên phòng, cùng lực lượng chức năng phát dọn, bảo đảm cột mốc không bị xê dịch.

Trao đổi với phóng viên, anh Lương Văn Chiến cho hay: “Nếu cột mốc bị vỡ hoặc dịch chuyển, sẽ ảnh hưởng đến công tác phân giới, cắm mốc, không chỉ giữa hai tỉnh mà còn liên quan đến hai quốc gia. Vì vậy, giữ gìn từng cột mốc, từng mét đường biên vừa là trách nhiệm, vừa là niềm tự hào của người dân vùng phên dậu”.

Cung đường tuần tra bảo vệ cột mốc của lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Phương Phạm

Theo lãnh đạo xã Tam Thanh, hiện địa phương có 12 người dân tham gia bảo vệ cột mốc; xã Tam Lư có 3 người. Có cột mốc chỉ một người phụ trách, có cột mốc cần hai người phối hợp. Tất cả đều tự nguyện đăng ký, coi biên giới là phần máu thịt của bản làng.

Họ có thể đi cùng bộ đội biên phòng, đi một mình hoặc cùng người thân, kiểm tra tình hình và báo cáo những dấu hiệu bất thường. Dù không chế độ, không phụ cấp, người dân vẫn sẵn sàng vượt dốc, băng rừng, đi bộ hàng giờ để tới cột mốc.

Có những đoạn, từ điểm dừng xe, họ phải đi bộ gần một giờ mới tới nơi. Mỗi chuyến đi là một hành trình đầy gian nan, nhưng chưa bao giờ họ nghĩ đến việc bỏ cuộc.

Nhờ sự tham gia của người dân, lực lượng biên phòng nắm bắt kịp thời tình hình địa bàn, phát hiện và xử lý nhiều sự việc ngay từ cơ sở: từ cây đổ vào cột mốc, trâu bò vượt biên, đến những dấu hiệu bất thường trên đường mòn.

Sự chung tay ấy không chỉ góp phần giữ vững an ninh biên giới, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội, củng cố mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam và Lào, giữa Thanh Hóa và Hủa Phăn.

Trường Giang