Người trẻ với cách học sử mới từ 3D Mapping 'Vun đắp hiền tài'

Trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức ra mắt phim 3D Mapping “Vun đắp hiền tài”. Đây là sự kiện thứ sáu và cũng là hoạt động khép lại chuỗi chương trình Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076 - 2026).

Với thời lượng khoảng 12 phút, phim “Vun đắp hiền tài” giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của Quốc Tử Giám - trường quốc học đầu tiên của Nhà nước Đại Việt. Thông qua công nghệ 3D Mapping kết hợp hình ảnh, ánh sáng và âm nhạc, không gian Nhà Thái học được biến thành sân khấu kể chuyện lịch sử, tái hiện hành trình giáo dục, đào tạo và vun đắp nhân tài qua nhiều thế kỷ.

Với thời lượng khoảng 12 phút, phim “Vun đắp hiền tài” giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của Quốc Tử Giám - trường quốc học đầu tiên của Nhà nước Đại Việt.

Bộ phim mở đầu từ Thăng Long năm 1010 với hình tượng rồng thời Lý, sau đó dẫn dắt người xem đến sự ra đời của Quốc Tử Giám dưới thời vua Lý Nhân Tông. Từ những học trò đầu tiên là con em hoàng tộc, Quốc Tử Giám từng bước mở rộng đối tượng đào tạo, trở thành nơi học tập, nghiên cứu và bồi dưỡng nhiều thế hệ trí thức của đất nước.

Thông điệp về ngũ thường gồm: nhân, lễ, nghĩa, chí, tín xuất hiện trong phim 3D Mapping "Vun đắp hiền tài".

Xuyên suốt tác phẩm là ba hình tượng: tiếng trống trường, những tấm mộc bản và đàn chim bay về phía Mặt trời. Theo tác giả Trương Quốc Toàn, ý tưởng của bộ phim được xây dựng từ chính hành trình của một ngôi trường: “được hình thành, phát triển, đào tạo con người và đưa những thế hệ học trò trưởng thành đi phụng sự đất nước”.

Trong đó, tiếng trống trường và mặt trống mang hoa văn rồng thời Lý trở thành nhịp dẫn của câu chuyện, gợi âm vang của một ngôi trường đã tồn tại gần một nghìn năm. Hình ảnh mộc bản mở ra thế giới sách vở, học tập và truyền bá tri thức, đồng thời gợi nhắc vai trò của Quốc Tử Giám trong việc in và cấp phát sách cho các địa phương.

Đặc biệt, hình ảnh những đàn chim bay lên từ mái trường tượng trưng cho các thế hệ học trò sau khi trưởng thành, mang theo tri thức và sứ mệnh phụng sự đất nước. Ở một số phân cảnh, hình ảnh đàn chim di trú bay theo hình chữ V thể hiện quá trình mở rộng giáo dục đến nhiều tầng lớp trong xã hội. Cánh chim đầu đàn được lấy hình tượng từ thái tử Lý Càn Đức, người học trò đầu tiên đến học tại Văn Miếu, sau là vua Lý Nhân Tông và ban chiếu thành lập Quốc Tử Giám.

Ở một số phân cảnh, hình ảnh đàn chim di trú bay theo hình chữ V thể hiện quá trình mở rộng giáo dục đến nhiều tầng lớp trong xã hội.

Từ một đàn chim ban đầu còn ít ỏi, tương ứng với phạm vi những người được phép theo học tại Quốc Tử Giám, hình ảnh đàn chim ngày càng mở rộng. Hình ảnh đó gợi quá trình cánh cửa trường Giám dần rộng mở với những nho sinh xuất thân từ tầng lớp bình dân nhưng có học lực xuất sắc.

Không chỉ tái hiện lịch sử bằng hình ảnh, “Vun đắp hiền tài” còn tạo ra một phương thức tiếp cận mới, giúp những câu chuyện tưởng như xa xưa trở nên gần gũi hơn với công chúng trẻ. Bạn Đoàn Anh Tuấn, sinh viên ngành Du lịch, Trường Đại học Phenikaa, cho biết trước đây chủ yếu tiếp cận lịch sử thông qua tài liệu trên lớp, sách, báo. Tuy nhiên, cách thể hiện bằng 3D Mapping đem đến cho Anh Tuấn trải nghiệm khác biệt: “Qua buổi chiếu 3D Mapping hôm nay, em cảm thấy cách Văn Miếu - Quốc Tử Giám đang truyền tải lịch sử bằng một phương thức khá mới lạ thông qua công nghệ 3D Mapping.

Trước đây, em chỉ được học lịch sử qua tài liệu trên trường lớp hoặc đọc thông tin trên các loại sách, trang báo. Tuy nhiên, sau khi được xem qua bộ phim 3D Mapping, chỉ qua 12 phút ngắn ngủi nhưng em đã có thể nắm được quá trình mà Quốc Tử Giám hình thành cho đến việc bảo vệ, xây dựng và phục dựng lại Quốc Tử Giám”.

Cùng chung cảm nhận, bạn Nguyễn Ngọc Bảo Chi, học sinh lớp 7A2, Trường THCS Chu Văn An (Thanh Trì, Hà Nội), cho rằng những hình ảnh và âm thanh trong bộ phim giúp việc tìm hiểu lịch sử trở nên hấp dẫn hơn: “Em cảm thấy buổi trải nghiệm xem phim 3D Mapping này mang lại cho em nhiều kiến thức bổ ích về lịch sử qua những hình ảnh mãn nhãn, âm thanh sôi động, lôi cuốn. Qua bộ phim, em hiểu hơn về lịch sử hình thành Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống hiếu học của nước nhà”.

Bạn Nguyễn Ngọc Bảo Chi, học sinh lớp 7A2, Trường THCS Chu Văn An (Thanh Trì, Hà Nội) tham dự buổi chiếu phim 3D Mapping.

Sau khi ra mắt, “Vun đắp hiền tài” sẽ tiếp tục được phục vụ trong chương trình Trải nghiệm đêm Văn Miếu, cùng với “Tinh hoa đạo học” và “Sử đá lưu danh”, góp phần hình thành sản phẩm trải nghiệm văn hóa đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Từ câu chuyện của gần một nghìn năm trước, bộ phim tiếp tục kết nối với công chúng hôm nay bằng thông điệp về tri thức, giáo dục và những giá trị được vun đắp qua nhiều thế hệ với truyền thống “trọng học, trọng tài”.