Người xưa dặn, dọn nhà đón Tết có 5 vị trí chỉ được lau, động nhầm dễ ảnh hưởng vận khí cả năm

Mỗi dịp cuối năm, nhiều gia đình tất bật tổng vệ sinh nhà cửa với mong muốn gột bỏ cái cũ, đón chào năm mới. Tuy nhiên, theo quan niệm truyền thống, dọn dẹp cần đi đôi với việc giữ gìn quy củ.

Ông bà xưa truyền lại “5 điều không nên động” trong quá trình dọn dẹp, không phải mê tín mà là kinh nghiệm sống tích lũy qua nhiều thế hệ. Thực hiện đúng cách không chỉ giúp nhà cửa gọn gàng mà còn góp phần giữ gìn may mắn, bình an cho gia đình trong năm mới.

1. Bàn thờ và bài vị tổ tiên chỉ lau dọn, không thay đổi vị trí

Hầu hết gia đình Việt đều có bàn thờ gia tiên trong nhà để thờ cúng tổ tiên, ngoài ra một số người còn đặt thêm bàn thờ Thần Tài, bàn thờ Phật. Quan niệm dân gian cho rằng, bàn thờ yên vị thì gia đạo mới bình an.

Trong quá trình tổng vệ sinh cuối năm, một số người vì thấy vướng chỗ hoặc muốn sắp xếp lại cho đẹp mắt mà tự ý di chuyển hay xoay hướng bàn thờ. Theo phong tục truyền thống, điều này là không nên.

Dân gian quan niệm việc đặt bàn thờ cần đúng vị trí, hợp hướng. Khi đã an vị thì hạn chế tối đa việc xê dịch. Việc tùy tiện di chuyển không chỉ bị xem là thiếu tôn kính với thần linh và tổ tiên, mà còn có thể làm xáo trộn sinh khí trong nhà, ảnh hưởng đến sự hanh thông của gia đình.

Cách làm đúng là dùng khăn mềm, sạch để lau nhẹ bụi bẩn, thao tác chậm rãi, cẩn thận. Sau khi lau xong, cần đặt lại đúng vị trí ban đầu, không thay đổi hướng. Như vậy vừa giữ nhà cửa sạch sẽ, vừa đảm bảo sự trang nghiêm và đúng phong tục.

2. Bếp chỉ lau sạch, không thay đổi vị trí

Bếp là nơi giữ “hơi ấm” của gia đình, đồng thời được xem là biểu tượng của lộc ăn, tài vận. Dân gian có câu "bếp đỏ lửa thì tài lộc hanh thông", vì vậy việc giữ gìn bếp núc luôn được coi trọng, đặc biệt với những gia đình coi trọng ẩm thực.

Dù là bếp truyền thống hay bếp hiện đại, trong quá trình tổng vệ sinh cuối năm, bếp chỉ nên được lau chùi sạch sẽ, tuyệt đối không tùy tiện di chuyển. Xét về mặt thực tế, bếp liên quan trực tiếp đến đường gas, điện và hệ thống kỹ thuật, việc tự ý di dời có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, thậm chí dẫn đến rò rỉ khí gas, gây hậu quả nghiêm trọng.

Vì vậy, khi dọn dẹp, chỉ cần vệ sinh bếp sạch sẽ, dụng cụ nấu nướng có thể rửa kỹ, còn vị trí bếp thì nên giữ nguyên. Làm đúng cách vừa đảm bảo an toàn, vừa giữ được sự thuận lợi trong sinh hoạt và công việc nấu nướng cho cả năm sau.

3. Vị trí giường ngủ chỉ vệ sinh gầm giường, không thay đổi chỗ đặt

Giường ngủ là nơi con người dành phần lớn thời gian nghỉ ngơi mỗi ngày. Theo quan niệm dân gian, giường đặt ổn định thì giấc ngủ yên, vận khí cũng vững. Vì vậy, việc sắp xếp giường trong quá trình dọn dẹp cuối năm cần đặc biệt cẩn trọng.

Khi tổng vệ sinh, gầm giường thường tích tụ nhiều bụi bẩn. Không ít người vì tiện tay mà di chuyển cả chiếc giường, sau đó đặt lại tùy ý hoặc đổi hướng, điều này được xem là không phù hợp với phong tục.

Theo truyền thống, giường ngủ cần “đầu giường tựa chắc”, tức kê sát tường để tạo cảm giác an toàn, giúp giấc ngủ sâu và ổn định. Việc xê dịch tùy tiện không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn bị cho là làm xáo trộn khí vận và tài lộc của gia đình trong năm mới.

Cách làm đúng là hạn chế tối đa việc di chuyển giường. Có thể dùng dụng cụ dài để vệ sinh gầm giường. Trường hợp bắt buộc phải di chuyển, sau khi dọn dẹp cần đặt lại đúng vị trí ban đầu, đảm bảo vừa sạch sẽ vừa giữ được sự ổn định cho không gian nghỉ ngơi.

4. Thùng gạo và tủ lạnh không di chuyển, không để trống

Dân gian có câu: “Trong nhà có lương thực thì lòng mới yên". Thùng gạo và kho lương thực từ xưa được xem là “kho tài” của gia đình, tượng trưng cho sự đủ đầy. Trong đời sống hiện đại, thùng gạo và tủ lạnh chính là hình thức “kho lương” ngày nay, vì vậy khi tổng vệ sinh cuối năm, hai vật dụng này không nên tùy tiện xê dịch.

Theo quan niệm truyền thống, có hai điều cần đặc biệt lưu ý. Thứ nhất, không nên thay đổi vị trí đặt thùng gạo hoặc tủ lạnh, bởi điều này mang hàm ý “kho tài không ổn định”, dễ ảnh hưởng đến việc tích lũy và sinh hoạt trong năm mới (xét về mặt biểu trưng).

Thứ hai, không nên làm trống hoàn toàn. Khi dọn dẹp, tránh đổ hết gạo trong thùng hoặc lấy sạch thực phẩm trong tủ lạnh. Việc giữ lại một phần lương thực mang ý nghĩa cầu mong “năm năm có dư, kho lẫm luôn đầy”, tượng trưng cho cuộc sống sung túc, ấm no.

Dọn dẹp là để tiễn cũ, đón mới, chứ không phải xóa sạch dấu vết của sinh hoạt. Giữ lại chút hơi ấm bếp núc cũng chính là cách gửi gắm mong ước về một năm mới no đủ, thuận lợi.

5. Bể cá giữ nguyên vị trí, chỉ thay nước

Ngày nay, nhiều gia đình đặt bể cá trong nhà vừa để trang trí, vừa mang ý nghĩa cầu mong “năm năm có dư”. Tuy nhiên, trong quá trình tổng vệ sinh cuối năm, bể cá là vật dụng không nên tùy tiện di chuyển.

Trước hết, cá cảnh cần môi trường ổn định. Việc di chuyển bể cá dễ khiến nước biến động về nhiệt độ và chất lượng, làm cá bị sốc, thậm chí chết. Đây là điều không ai mong muốn trong dịp năm mới.

Bên cạnh đó, theo quan niệm dân gian, bể cá được xem là vật phẩm “tụ tài”, vị trí đặt có tính toán nhất định. Việc xê dịch tùy tiện có thể làm ảnh hưởng đến bố cục tài vận trong nhà, mang ý nghĩa không tốt về mặt phong thủy.

Cách làm phù hợp là giữ nguyên vị trí bể cá khi dọn dẹp. Chỉ cần thay một phần nước cũ, lau sạch bên ngoài bể và loại bỏ cặn bẩn bên trong để đảm bảo môi trường sống sạch sẽ cho cá. Khi thay nước, không nên thay toàn bộ, nên giữ lại khoảng một nửa lượng nước cũ để cá dễ thích nghi.

(*) Thông tin trong bài chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!

Ly Ly/PNPL